Thay đổi khí hậu làm tăng bệnh dịch hạch

Vi khuẩn Yersinia pestis (Ảnh: zkea.com)

Thay đổi khí hậu có thể dẫn tới sự xuất hiện của ngày càng nhiều ổ bệnh dịch hạch ở con người, một nghiên cứu mới đây phát hiện.

Nhóm các nhà nghiên cứu quốc tế, tập trung nghiên cứu ở Kazakhstan, đã phát hiện khi các mùa xuân ấm áp và mùa hè ẩm ướt hơn, các vi khuẩn gây ra những căn bệnh chết người này trở nên dễ lây lan hơn.

Vi khuẩn Yersinia pestis được cho là đã gây bệnh dịch hạch giết chết hơn 20 triệu người vào thời Trung cổ. Theo các nhà nghiên cứu, căn bệnh này thường gặp ở loài gặm nhấm.

Theo các nhà khoa học Na Uy, vùng sa mạc Trung Á được biết là ổ bệnh dịch hạch tự nhiên do đây là nơi sinh sôi nguyên thủy của loài chuột nhảy lớn (Rhombomys opimus) - động vật ký sinh ban đầu của dịch hạch. Bệnh lây lan nhanh thông qua loài động vật ký sinh này và loài bọ chét hay gặp ở chuột nhảy.

Loài chuột nhảy lớn - Rhombomys opimus (Ảnh: blueyonder)

Bọ chét sinh sôi nhanh khi nhiệt độ vượt quá 10 độ C, và mùa xuân ấm áp là mùa lý tưởng để loài động vật ký sinh này phát triển. Bệnh dịch hạch lây từ người sang người qua các vết bọ chét cắn.

Sự thuận lợi của khí hậu đã dẫn đến gia tăng số lượng loài côn trùng này, hậu quả là nguy cơ lan truyền bệnh dịch hạch lớn hơn. Nghiên cứu cho thấy nhiệt độ chỉ cần tăng 1 độ C vào mùa xuân cũng đủ dẫn đến tăng 59% căn bệnh này.

Theo thống kê, mỗi năm có trên 3.000 trường hợp người nhiễm bệnh dịch hạch được báo cáo ở châu Á, các khu vực của châu Phi, Mỹ và Nam Mỹ.

Nhóm nghiên cứu hy vọng phát hiện này sẽ giúp nhà chức trách các nước có các biện pháp hạn chế nguy cơ bùng phát các ổ dịch trong tương lai. Phát hiện cũng đã giúp làm sáng tỏ sự bùng phát của 2 ổ dịch hạch lớn nhất thế giới: ổ dịch hạch thế kỷ 14 (thời Trung cổ) và ổ dịch hạch tại châu Á trong thế kỷ 19 làm hàng chục triệu người thiệt mạng. Các phân tích cho thấy thời tiết giai đoạn đó ẩm ướt hơn và ấm hơn.


Người bị hạch do nhiễm vi khuẩn Yersinia pestis (Ảnh: bepast.org)

T.VY

Từ khóa liên quan:
TIN CŨ HƠN
Để trẻ ngủ ngoài trời 0°C để rèn sức khỏe

Để trẻ ngủ ngoài trời 0°C để rèn sức khỏe

Bạn có bao giờ để con nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh, ngủ trưa ngoài trời giá rét, thậm chí khi nhiệt độ có thể xuống dưới 0°C? Hầu hết các bậc cha mẹ ở Bắc Âu sẽ không ngần ngại làm việc đó. Đối với họ, đây chỉ là “việc thường ngày ở huyện”.

Đăng ngày: 22/01/2026
Cách nhận biết giò có hàn the để không bị

Cách nhận biết giò có hàn the để không bị "đầu độc"

Khi cắn miếng giò mà thấy khô cứng, dai, mịn bất thường thì đó là giò ướp hàn the.

Đăng ngày: 19/01/2026
Tìm ra cách nhân bản người vô tính

Tìm ra cách nhân bản người vô tính

Sau hơn 15 năm thất bại của giới khoa học khắp thế giới, các nhà sinh vật học ở Mỹ cuối cùng đã tạo ra tế bào gốc của người với kỹ thuật giống như đã sử dụng để nhân bản vô tính cừu Dolly năm 1996.

Đăng ngày: 16/01/2026
Ngón tay con người có thể mọc trở lại sau khi đứt?

Ngón tay con người có thể mọc trở lại sau khi đứt?

Liệu ngón tay của trẻ em khi bị đứt có thể mọc trở lại hay không và điều này diễn ra như thế nào?

Đăng ngày: 13/01/2026
Biết ngay kẻo muộn: Bánh Trung thu có thể béo đến mức nào?

Biết ngay kẻo muộn: Bánh Trung thu có thể béo đến mức nào?

Trung thu sắp đến rồi, lại đến mùa chúng ta tha hồ được ăn bánh. Nhưng bánh Trung thu có thể béo đến mức nào, bạn biết chưa?

Đăng ngày: 13/01/2026
Mộc nhĩ và những nguy hiểm tiềm ẩn

Mộc nhĩ và những nguy hiểm tiềm ẩn

Bình thường, mộc nhĩ (nấm mèo) rất lành nhưng cũng có lúc nó gây tai họa vì sự chủ quan của chính bạn.

Đăng ngày: 13/01/2026
Chế tạo thành công phôi thai nhân tạo đầu tiên trên thế giới

Chế tạo thành công phôi thai nhân tạo đầu tiên trên thế giới

Các nhà khoa học Anh chế tạo thành công phôi thai nhân tạo đầu tiên trên thế giới trong phòng thí nghiệm nhờ sử dụng tế bào gốc.

Đăng ngày: 12/01/2026
Khoa Học News