Thiên hà tự biến đổi sang hình thái siêu hiếm

Theo một nghiên cứu được công bố gần đây của Hội Thiên văn Hoàng gia Anh (RAS), một thiên hà đã biến đổi hình thái do hoạt động độc đáo bên trong lõi của nó, trở thành thiên hà vô tuyến khổng lồ cực hiếm trong vũ trụ.


Thiên hà PBC J2333.9-2343 phát ra các tia có tốc độ gần bằng tốc độ ánh sáng. (Ảnh: RAS).

Thiên hà PBC J2333.9-2343 nằm cách Trái đất 656.844.372 năm ánh sáng, từng được phân loại là thiên hà vô tuyến. Các thiên hà phát ra sóng vô tuyến khá phổ biến trong vũ trụ, nhưng chỉ có vài trăm thiên hà với các tia vô tuyến dài hơn 2,2 triệu năm ánh sáng. Những thiên hà vô tuyến khổng lồ như vậy được coi là của hiếm trong vũ trụ.

Tuy nhiên, các nhà thiên văn học phát hiện PBC J2333.9-2343 gần đây đã thay đổi hình thái, trở thành thiên hà vô tuyến khổng lồ với lõi blazar và đường kính lên tới 4 triệu năm ánh sáng.

Blazar là một “nhân thiên hà hoạt động” (AGN), phát ra tia gamma và sóng radio có tốc độ gần bằng tốc độ ánh sáng. Blazar có năng lượng rất lớn và được xem là một trong những hiện tượng mạnh nhất trong vũ trụ.


Hình ảnh thiên hà PBC J2333.9-2343 (đốm sáng ở trung tâm bức ảnh). (Ảnh: RAS).

"Blazar phát ra các tia được tạo thành từ các hạt tích điện cơ bản như electron hoặc proton di chuyển với vận tốc gần bằng tốc độ ánh sáng. Chúng di chuyển theo vòng tròn xung quanh một từ trường mạnh, phát ra bức xạ trên toàn bộ phổ điện từ”, Hội Thiên văn Hoàng gia Anh (RAS) giải thích.

Phát hiện mới về PBC J2333.9-2343 bắt nguồn từ việc các tia phát ra từ thiên hà này đã mạnh lên một cách bất thường và chuyển hướng “một góc lên tới 90 độ”, hướng tới Trái đất.

“Thiên hà này có các đặc tính kỳ lạ, cần phải lưu ý và quan sát thêm”, Tiến sĩ Lorena Hernández-García từ Viện Vật lý thiên văn MAS (Chile), tác giả chính của nghiên cứu - cho biết.

Giải thích về sự biến đổi hình thái của PBC J2333.9-2343, theo Hội Thiên văn Hoàng gia Anh, blazar trong PBC J2333.9-2343 có thể bắt nguồn từ hố đen ở trung tâm thiên hà. Khi đã chuyển hướng về Trái đất, các tia từ lõi blazar dễ dàng tăng cường độ, khiến một thiên hà ban đầu trở thành thiên hà vô tuyến khổng lồ.

Nhóm nghiên cứu vẫn chưa biết điều gì đã gây ra sự chuyển hướng của các tia phát xạ. Họ suy đoán PBC J2333.9-2343 đã hợp nhất với một thiên hà khác hoặc do lõi thiên hà tự phát nổ.

Để nghiên cứu thiên hà bất thường này, các nhà thiên văn học phải quan sát nó trên một dải quang phổ điện từ rộng qua dữ liệu được lấy từ các đài quan sát hàng đầu tại Đức và Mỹ. Sau đó, họ so sánh các thuộc tính của PBC J2333.9-2343 với các thiên hà khác từ dữ liệu do dự án ALeRCE tại Chile cung cấp.

TIN CŨ HƠN
Cách để

Cách để "thức cả đêm" mà không mệt mỏi theo kinh nghiệm của NASA

Các phi hành gia lẫn vô số chuyên gia, kỹ sư của NASA thường xuyên phải làm việc trong điều kiện căng thẳng và đây là cách để họ vượt qua cơn buồn ngủ.

Đăng ngày: 21/02/2026
Bạn có biết: Máu trong cơ thể phi hành gia chảy khác hẳn khi trong không gian

Bạn có biết: Máu trong cơ thể phi hành gia chảy khác hẳn khi trong không gian

Khi nhìn hình ảnh các phi hành gia trôi trong Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), bạn có thể thấy diện mạo của họ có chút khác thường.

Đăng ngày: 21/02/2026
Điều gì sẽ xảy ra nếu sao Hỏa và sao Mộc đổi chỗ cho nhau?

Điều gì sẽ xảy ra nếu sao Hỏa và sao Mộc đổi chỗ cho nhau?

Sao Mộc là hành tinh lớn nhất trong Hệ Mặt trời khi có khối lượng gấp 2,5 lần tất cả hành tinh cộng lại.

Đăng ngày: 18/02/2026
Xuyên không là có thật và đây là người duy nhất được trải nghiệm điều đó

Xuyên không là có thật và đây là người duy nhất được trải nghiệm điều đó

Khoa học đã từng chứng minh rằng chúng ta có thể thực hiện du hành thời gian - ít nhất là về mặt lý thuyết.

Đăng ngày: 15/02/2026
Tổng quan về sao Mộc

Tổng quan về sao Mộc

Sao Mộc hay Mộc tinh là hành tinh thứ năm tính từ Mặt Trời và là hành tinh lớn nhất trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 14/02/2026
Tổng quan về sao Thủy

Tổng quan về sao Thủy

Sao Thủy hay Thủy Tinh là hành tinh nhỏ nhất và gần Mặt Trời nhất trong tám hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời, với chu kỳ quỹ đạo bằng 88 ngày Trái Đất.

Đăng ngày: 13/02/2026
Vụ nổ Big Bang là gì?

Vụ nổ Big Bang là gì?

Vũ trụ là gì? Một câu hỏi lớn đã từng đặt ra trước nhân loại suốt bao nhiêu thế kỷ. Thời xưa ở Trung Hoa cổ đại, nhà triết học Lão Tử đã cho vũ trụ là một tồn tại "vô thuỷ, vô chung, vô cùng, vô tận".

Đăng ngày: 13/02/2026
Khoa Học News