Khoa Học News

Thiên hà tự biến đổi sang hình thái siêu hiếm

Theo một nghiên cứu được công bố gần đây của Hội Thiên văn Hoàng gia Anh (RAS), một thiên hà đã biến đổi hình thái do hoạt động độc đáo bên trong lõi của nó, trở thành thiên hà vô tuyến khổng lồ cực hiếm trong vũ trụ.


Thiên hà PBC J2333.9-2343 phát ra các tia có tốc độ gần bằng tốc độ ánh sáng. (Ảnh: RAS).

Thiên hà PBC J2333.9-2343 nằm cách Trái đất 656.844.372 năm ánh sáng, từng được phân loại là thiên hà vô tuyến. Các thiên hà phát ra sóng vô tuyến khá phổ biến trong vũ trụ, nhưng chỉ có vài trăm thiên hà với các tia vô tuyến dài hơn 2,2 triệu năm ánh sáng. Những thiên hà vô tuyến khổng lồ như vậy được coi là của hiếm trong vũ trụ.

Tuy nhiên, các nhà thiên văn học phát hiện PBC J2333.9-2343 gần đây đã thay đổi hình thái, trở thành thiên hà vô tuyến khổng lồ với lõi blazar và đường kính lên tới 4 triệu năm ánh sáng.

Blazar là một “nhân thiên hà hoạt động” (AGN), phát ra tia gamma và sóng radio có tốc độ gần bằng tốc độ ánh sáng. Blazar có năng lượng rất lớn và được xem là một trong những hiện tượng mạnh nhất trong vũ trụ.


Hình ảnh thiên hà PBC J2333.9-2343 (đốm sáng ở trung tâm bức ảnh). (Ảnh: RAS).

"Blazar phát ra các tia được tạo thành từ các hạt tích điện cơ bản như electron hoặc proton di chuyển với vận tốc gần bằng tốc độ ánh sáng. Chúng di chuyển theo vòng tròn xung quanh một từ trường mạnh, phát ra bức xạ trên toàn bộ phổ điện từ”, Hội Thiên văn Hoàng gia Anh (RAS) giải thích.

Phát hiện mới về PBC J2333.9-2343 bắt nguồn từ việc các tia phát ra từ thiên hà này đã mạnh lên một cách bất thường và chuyển hướng “một góc lên tới 90 độ”, hướng tới Trái đất.

“Thiên hà này có các đặc tính kỳ lạ, cần phải lưu ý và quan sát thêm”, Tiến sĩ Lorena Hernández-García từ Viện Vật lý thiên văn MAS (Chile), tác giả chính của nghiên cứu - cho biết.

Giải thích về sự biến đổi hình thái của PBC J2333.9-2343, theo Hội Thiên văn Hoàng gia Anh, blazar trong PBC J2333.9-2343 có thể bắt nguồn từ hố đen ở trung tâm thiên hà. Khi đã chuyển hướng về Trái đất, các tia từ lõi blazar dễ dàng tăng cường độ, khiến một thiên hà ban đầu trở thành thiên hà vô tuyến khổng lồ.

Nhóm nghiên cứu vẫn chưa biết điều gì đã gây ra sự chuyển hướng của các tia phát xạ. Họ suy đoán PBC J2333.9-2343 đã hợp nhất với một thiên hà khác hoặc do lõi thiên hà tự phát nổ.

Để nghiên cứu thiên hà bất thường này, các nhà thiên văn học phải quan sát nó trên một dải quang phổ điện từ rộng qua dữ liệu được lấy từ các đài quan sát hàng đầu tại Đức và Mỹ. Sau đó, họ so sánh các thuộc tính của PBC J2333.9-2343 với các thiên hà khác từ dữ liệu do dự án ALeRCE tại Chile cung cấp.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Sao neutron làm lung lay hiểu biết về hố đen vũ trụ

Sao neutron làm lung lay hiểu biết về hố đen vũ trụ

Sự hợp nhất một ngôi sao neutron mới quan sát được đã đặt ra nghi ngờ về cơ chế hình thành hố đen được biết đến từ trước đến nay.

Đăng ngày: 20/10/2026
Ba hố đen khổng lồ sắp va chạm trong vũ trụ

Ba hố đen khổng lồ sắp va chạm trong vũ trụ

Các nhà khoa học lần đầu tiên quan sát được hiện tượng 3 thiên hà cùng va vào nhau, đặt những siêu hố đen tại trung tâm của chúng vào quỹ đạo để hợp nhất.

Đăng ngày: 20/10/2026
Hình ảnh vũ trụ lớn nhất từ kính viễn vọng 10 tỷ USD

Hình ảnh vũ trụ lớn nhất từ kính viễn vọng 10 tỷ USD

Dựa trên dữ liệu từ kính viễn vọng James Webb, các nhà khoa học đã tạo ra bức ảnh rộng nhất về các thiên hà thuộc vũ trụ sơ khai.

Đăng ngày: 19/10/2026
Nếu Mặt trời đột ngột biến mất, chuyện gì sẽ xảy ra? Khoa học vào cuộc, kết quả bất ngờ!

Nếu Mặt trời đột ngột biến mất, chuyện gì sẽ xảy ra? Khoa học vào cuộc, kết quả bất ngờ!

Nếu không có Mặt trời giữ Trái ddất trên quỹ đạo, hành tinh của chúng ta có thể sẽ bắt đầu trôi vào không gian. Trong khi đó nhân loại phải cố gắng sống sót một cách tuyệt vọng.

Đăng ngày: 18/10/2026
Phát hiện mới về "quái vật khổng lồ" cách Trái đất 55 triệu năm ánh sáng

Phát hiện mới về "quái vật khổng lồ" cách Trái đất 55 triệu năm ánh sáng

Hình ảnh đầu tiên về lỗ đen nằm ở trung tâm của thiên hà M87 cho thấy các xung từ trường cực lớn phát ra xung quanh "con quái vật" khổng lồ.

Đăng ngày: 17/10/2026
Có thể toàn bộ vũ trụ của chúng ta đang nằm bên trong một hố đen?

Có thể toàn bộ vũ trụ của chúng ta đang nằm bên trong một hố đen?

Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta - và toàn bộ vũ trụ của chúng ta đang ở trong một hố đen?

Đăng ngày: 16/10/2026
NASA sắp hạ cánh xuống Trái đất thứ hai: Tiết lộ đặc biệt

NASA sắp hạ cánh xuống Trái đất thứ hai: Tiết lộ đặc biệt

Tàu thăm dò Dragonfly của NASA sẽ trực tiếp đáp xuống thế giới mà họ từng ví von là một Trái dất phiên bản ngoài hành tinh, nơi có cảnh quan rất giống địa cầu và khả năng cao là có sự sống.

Đăng ngày: 15/10/2026
Khoa Học News