Khoa Học News

Tiểu hành tinh 180m gần Trái đất "giấu mình" suốt một năm

Thuật toán mới giúp các nhà nghiên cứu xác định một tiểu hành tinh có khả năng gây nguy hiểm từng bay gần Trái đất mà không bị phát hiện.

Các nhà thiên văn học phát hiện một tiểu hành tinh to cỡ tòa nhà chọc trời nấp gần Trái đất nhờ thuật toán mới được thiết kế để săn tìm những thiên thạch nguy hiểm lớn nhất, Live Science hôm 2/8 đưa tin. Tiểu hành tinh 180 m tên 2022 SF289 đủ lớn và quay đủ gần Trái đất để xếp vào nhóm tiểu hành tinh có khả năng gây nguy hiểm (PHA). Danh mục này bao gồm khoảng 2.300 vật thể tương tự có thể gây thiệt hại trên diện rộng cho Trái đất nếu va chạm trực tiếp.


Quỹ đạo của tiểu hành tinh 2022 SF289 (màu xanh lá cây) trong lần bay gần Trái đất nhất (quỹ đạo màu xanh dương). (Ảnh: Joachim Moeyens)

Tiểu hành tinh mới phát hiện bay qua gần Trái đất vào tháng 9/2022, cách hành tinh 7,2 triệu km, theo NASA. Tuy nhiên, giới thiên văn học trên khắp thế giới không tìm ra nó trong dữ liệu kính viễn vọng ở bất kỳ thời gian nào trước, trong và sau lần tiếp cận đó, do thiên thạch lớn bị che khuất bởi ánh sáng sao của dải Ngân Hà.

Hiện nay, các nhà nghiên cứu biết tới sự tồn tại của 2022 SF289 trong lúc kiểm tra thuật toán mới chuyên phát hiện tiểu hành tinh lớn từ những mẩu dữ liệu nhỏ. Phát hiện một PHA quá khó tìm kiếm bằng phương pháp truyền thống giúp xác nhận tiềm năng to lớn của thuật toán.

Thuật toán mang tên HelioLinc3D sẽ sớm được sử dụng để kiểm tra dữ liệu thu thập bởi Đài quan sát Vera C. Rubin, một kính thiên văn tiên tiến ở vùng núi Chile, dự kiến bắt đầu hoạt động săn tiểu hành tinh vào đầu năm 2025, theo Mario Jurić, giám đốc Viện nghiên cứu dữ liệu tăng cường về vật lý thiên văn và vũ trụ học ở Đại học Washington, trưởng nhóm phát triển thuật toán.

Để tìm tiểu hành tinh đầu tiên, các nhà khoa học thử nghiệm thuật toán với dữ liệu thu thập từ Hệ thống cảnh báo cuối cùng va chạm với mặt đất của tiểu hành tinh (ATLAS) ở Hawaii. ATLAS chụp ít nhất 4 ảnh của cùng một điểm trên bầu trời mỗi đêm. Quá trình tìm kiếm hé lộ vật thể ATLAS đã bỏ sót là tiểu hành tinh lớn có thể nhìn thấy qua 3 ảnh chụp bầu trời riêng biệt hôm 19/9/2022 và ba đêm sau đó.

ATLAS đòi hỏi một vật thể xuất hiện trong 4 ảnh chụp riêng biệt trong một đêm trước khi coi vật thể đó là tiểu hành tinh. Do 2022 SF289 không đáp ứng tiêu chí, giới nghiên cứu không bao giờ biết nó từng bay gần Trái đất. Trong khi đó, thuật toán HelioLinc3D có thể lọc ra tiểu hành tinh từ lượng dữ liệu ít hơn nhiều.

Nhóm của Jurić tin tưởng 2022 SF289 chỉ là khởi đầu đối với Rubin và thuật toán. Có thể tồn tại hàng nghìn PHA ẩn mình quay quanh Trái đất đang chờ phát hiện.

TIN CŨ HƠN
Đào vàng "khủng", sốc 2 lần khi phát hiện báu vật ngoài hành tinh quý hơn vàng ngàn lần

Đào vàng "khủng", sốc 2 lần khi phát hiện báu vật ngoài hành tinh quý hơn vàng ngàn lần

Một báu vật kỳ dị đã khiến người đàn ông Úc bất lực khi dùng cưa đá, máy khoan, búa tạ, axit... vẫn không thể phá vỡ, quyết định đem đến các nhà khoa học để rồi hoàn toàn bị sốc.

Đăng ngày: 18/05/2026
Bằng chứng ngoạn mục mới về “thế giới sự sống ngoài hành tinh”

Bằng chứng ngoạn mục mới về “thế giới sự sống ngoài hành tinh”

Một "chiếc nôi sự sống" sôi động và ấm áp, y hệt những gì đã và đang xảy ra trên Trái đất, đã được minh chứng ở thế giới ngoài hành tinh mang vẻ ngoài chết chóc Europa.

Đăng ngày: 17/05/2026
Tổng quan về sao Thủy

Tổng quan về sao Thủy

Sao Thủy hay Thủy Tinh là hành tinh nhỏ nhất và gần Mặt Trời nhất trong tám hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời, với chu kỳ quỹ đạo bằng 88 ngày Trái Đất.

Đăng ngày: 15/05/2026
Vệ tinh của Nga có thể chụp ảnh Trái đất với độ phân giải lên tới nửa mét

Vệ tinh của Nga có thể chụp ảnh Trái đất với độ phân giải lên tới nửa mét

Vệ tinh radar Kondor-FKA-M thế hệ mới của Nga sẽ có khả năng chụp ảnh bề mặt Trái Đất với độ phân giải cao tới 0,5 mét.

Đăng ngày: 14/05/2026
NASA chuẩn bị công bố hình ảnh sâu nhất từng chụp trong vũ trụ

NASA chuẩn bị công bố hình ảnh sâu nhất từng chụp trong vũ trụ

Giám đốc Cơ quan Hàng không và vũ trụ Mỹ (NASA) Bill Nelson ngày 29/6 cho biết cơ quan này sẽ công bố "hình ảnh sâu nhất về vũ trụ" do kính viễn vọng không gian James Webb chụp lại.

Đăng ngày: 14/05/2026
Những cột đá nhọn kỳ lạ trên sao Hỏa

Những cột đá nhọn kỳ lạ trên sao Hỏa

Robot tự hành Curiosity phát hiện những khối đá "gân guốc" hôm 15/5, theo hình ảnh gửi về Trái Đất.

Đăng ngày: 12/05/2026
Bão tuyết lộn ngược tạo nên "Trái đất phiên bản ngoài hành tinh"

Bão tuyết lộn ngược tạo nên "Trái đất phiên bản ngoài hành tinh"

Các nhà khoa học vừa giải mã bí ẩn về lớp vỏ băng của Europa, mặt trăng sao Mộc mà NASA tin tưởng là có sự sống.

Đăng ngày: 12/05/2026
Khoa Học News