Tìm ra lý do di cư hằng đêm của hàng ngàn tỉ động vật phù du

Vào mỗi buổi tối, trên khắp thế giới, hàng ngàn tỉ động vật phù du - nhiều loài nhỏ hơn hạt gạo - lượn lờ vài chục mét dưới mặt biển, chờ đợi ánh mặt trời biến mất để nổi lên gần mặt biển.

Khi chúng trồi lên, các nhóm động vật phù du khác cũng tham gia vào, như động vật chân chèo, cá mòi, nhuyễn thể và ấu trùng cá. Đám đông vẫn ở gần mặt biển suốt đêm. Tuy nhiên, ngay khi những tia sáng đầu tiên của buổi sáng bắt đầu xuất hiện, chúng đã quay trở lại vực sâu.

Khi hoàng hôn và Mặt trời mọc trượt từ đông sang tây mỗi 24 giờ - qua Thái Bình Dương, rồi đến Ấn Độ Dương, Nam và Đại Tây Dương - đàn này đến đàn khác thực hiện cùng một hành trình đi lên vào đêm và rút ​​lui khi ánh sáng ban ngày quay trở lại, trang Scientific American cho biết.


Các loài động vật phù du dưới nước ngọt và biển thường di cư theo chiều dọc - (Ảnh: SCIENTIFIC AMERICAN)

Con người hầu như không biết về chuyển động thủy sinh hằng ngày này, được gọi là sự di cư theo phương thẳng đứng. Tuy nhiên, đó là sự di cư thường xuyên nhất của sự sống trên Trái đất.

Ước tính hiện tại cho thấy khoảng 10 tỉ tấn động vật thực hiện những chuyến du ngoạn này mỗi ngày. Một số trong chúng vọt lên từ độ sâu hơn 900m bên dưới. Đó là một kỳ tích đáng kinh ngạc.

Tại sao số lượng khổng lồ các loài động vật nhỏ bé lại thực hiện một chuyến đi gian khổ như vậy mỗi ngày?

Câu trả lời ngắn gọn là ăn và tránh bị ăn

Vào ban ngày, các loài động vật phù du dễ bị tổn thương, chúng ẩn náu khỏi những kẻ săn mồi như mực và cá ở độ sâu tối tăm.

Khi màn đêm bắt đầu buông xuống, chúng lao lên mặt nước để ăn thực vật phù du - những loài thực vật thủy sinh cực nhỏ sống ở độ cao vài chục mét nước - dưới sự bao phủ của màn đêm.

Một nghiên cứu mới đang tiết lộ những phức tạp tiềm ẩn của cuộc di cư hàng loạt này.

Có một điều, quá trình này gắn liền với những gì đang xảy ra trên bầu trời. Khi mặt trời vắng mặt trong nhiều tuần tại một thời điểm trong mùa đông vùng cực, một số loài động vật này sẽ sắp xếp lại các cuộc di cư của chúng theo chu kỳ của Mặt trăng.

Nhật thực có thể báo hiệu chúng bắt đầu bơi về phía bề mặt. Bà Deborah Steinberg, trưởng khoa sinh học tại Viện Khoa học biển Virginia (Mỹ), nhận ra điều này trong một chuyến đi nghiên cứu. Mặc dù những thay đổi ánh sáng trên mặt biển không rõ ràng đối với bà và các đồng nghiệp, nhưng động vật phù du bằng cách nào đó đã ghi nhận những thay đổi tinh tế về ánh sáng ở xa dưới nước.

Bà Kelly J. Benoit-Bird của Viện Nghiên cứu thủy cung vịnh Monterey (MBARI) ở bang California và ông Mark Moline của Đại học Delaware (Mỹ) đã đưa một phương tiện tự hành dưới nước dài 300m xuống lưu vực Catalina ngoài khơi miền Nam California. Phương tiện này thực hiện các phép đo sonar theo phương thẳng đứng về cuộc di cư của động vật phù du.

Kết quả tiết lộ cho họ biết các loài động vật phù du được tổ chức thành các cụm xác định rõ ràng, tập hợp chặt chẽ theo từng loại và di cư cùng nhau theo các dòng thời gian cẩn thận.

Bà Steinberg và các nhà khoa học khác còn phát hiện tỉ lệ khá nhiều carbon biến mất khỏi bề mặt đại dương.

Tuy nhiên, sau nhiều lần lặn biển đêm, sống cùng các động vật phù du di cư, bà Steinberg và các đồng nghiệp đã có câu trả lời về sự biến mất của carbon.

Trên bề mặt đại dương, thực vật phù du hút một lượng lớn CO2 từ khí quyển, nhưng chúng lại thải phần lớn vào không khí, thường là trong vài ngày. Khi các loài động vật phù du di cư bơi lên vào ban đêm và ăn những thực vật biển này, chúng trở thành một loại băng tải sinh học, vận chuyển carbon xuống biển sâu, nơi carbon có thể bị cô lập trong hàng trăm hoặc hàng nghìn năm.

Mặt trời sẽ tiếp tục mọc và lặn. Như vậy, vô số loài động vật sẽ theo thủy triều của bóng tối và ánh sáng dưới nước, ăn, bài tiết và điều chỉnh sự cân bằng của các nguyên tố trên hành tinh của chúng ta.

TIN CŨ HƠN
Cuộc tử chiến kéo dài hơn một tiếng giữa rắn và kỳ đà

Cuộc tử chiến kéo dài hơn một tiếng giữa rắn và kỳ đà

Cả rắn và kỳ đà đều dùng những đòn riêng để giữ chặt đối thủ, không bên nào yếu thế cho đến tận phút chót.

Đăng ngày: 13/01/2026
Loài vật kỳ lạ được coi là

Loài vật kỳ lạ được coi là "anh cả" của mọi loài có xương sống

Các nhà khoa học cho rằng, từ những động vật có dây sống sơ khai tương tự như lưỡng tiêm, các loài cá có xương sống đầu tiên đã hình thành.

Đăng ngày: 12/01/2026
15 loài vật khổng lồ nhất thế giới

15 loài vật khổng lồ nhất thế giới

Cá voi xanh, hươu cao cổ, hải tượng… nằm trong danh sách là những loài động vật lớn nhất trên thế giới. Mỗi loài vật đều có những đặc điểm riêng của mình để tạo nên một thế giới tự nhiên sinh động và đầy kỳ thú.

Đăng ngày: 12/01/2026
10 loài thủy quái của sông Amazon

10 loài thủy quái của sông Amazon

Cá Pacu là loài sinh vật có hàm răng giống người. Không giống những loài sinh vật trong danh sách, cá Pacu là cá ăn tạp, thức ăn yêu thích là hoa quả và các loại hạt.

Đăng ngày: 10/01/2026
Loài vật bị

Loài vật bị "nói xấu" oan uổng nhất thế giới: Ngốc nghếch đến mức trời mưa không biết chạy vào nhà rồi chết đuối

Loài vật này bị lan truyền một lời đồn thổi vô cùng tội nghiệp là chúng ngốc đến mức có thể chết đuối trong mưa.

Đăng ngày: 09/01/2026
Lợn được cứu khỏi lò mổ vẽ tranh hàng nghìn đô

Lợn được cứu khỏi lò mổ vẽ tranh hàng nghìn đô

Tài năng của Pigcasso thu hút nhiều sự chú ý, đặc biệt khi nó trở thành con vật đầu tiên tổ chức triển lãm riêng.

Đăng ngày: 09/01/2026
Giải mã bí ẩn ‘quái thú’ cắn đứt đầu chó ở Quảng Ngãi

Giải mã bí ẩn ‘quái thú’ cắn đứt đầu chó ở Quảng Ngãi

TS Lê Xuân Cảnh cho biết, dựa vào những đặc điểm nhận dạng ban đầu, quái thú có thể là một trong hai loài gấu chó hoặc gấu ngựa.

Đăng ngày: 05/01/2026
Khoa Học News