Tìm ra thành phần trong dung dịch ướp xác 3.500 năm

Thành phần của dung dịch bảo quản nội tạng cho một phụ nữ quý tộc thể hiện sự kỳ công trong cách ướp xác của người Ai Cập cổ đại.

Nhóm nhà khoa học do các nhà khảo cổ từ Viện Max Planck (Đức) dẫn đầu hoàn thành một phân tích toàn diện về dầu thơm hay dung dịch ướp xác dùng trong quá trình ướp xác một phụ nữ Ai Cập cổ đại, Ancient Origins hôm 31/8 đưa tin. Theo nhóm nghiên cứu, các thành phần của dung dịch này cho thấy người phụ nữ có địa vị rất cao.


Một trong những bình đá vôi chứa xác ướp của Senetnay. (Ảnh: Christian Tepper/Bảo tàng August Kestner)

Người phụ nữ quý tộc cổ đại này mang tên Senetnay. Nhà Ai Cập học huyền thoại Howard Carter phát hiện xác ướp của bà vào năm 1900, trong một ngôi mộ gần thành phố Luxor ngày nay. Bà sống vào khoảng năm 1.450 trước Công nguyên, trong Vương triều thứ 18 của Tân Vương quốc Ai Cập. Senetnay là nhũ mẫu của pharaoh Amenhotep II khi ông còn nhỏ.

Khi Senetnay chết, nội tạng của bà được ướp và đặt trong 4 chiếc bình. Chúng được cất giữ bên trong một lăng mộ hoàng gia ở Thung lũng các vị vua, nơi thường xuyên chôn cất các pharaoh và quý tộc của Tân Vương quốc Ai Cập.

Trong nghiên cứu mới, công bố trên tạp chí Scientific Reports, các chuyên gia lấy 6 mẫu dầu thơm từ hai bình đựng gan và phổi của Senetnay. Dù những chiếc bình này đã được dọn sạch từ lâu, họ vẫn có thể cạo những mẫu nhỏ dầu thơm khô từ trong bình. Những mẫu này được đem phân tích hóa học để xác định thành phần.

Kết quả, các mẫu dầu thơm từ mỗi bình chứa các thành phần tự nhiên gần giống nhau gồm: sáp ong, mỡ động vật, dầu thực vật, nhựa bitum từ dầu mỏ, nhựa từ thông và các cây lá kim khác. Các nhà khoa học cũng tìm thấy dấu vết của hợp chất hóa học coumarin (có thể chiết xuất từ cây đậu và quế) và axit benzoic (có trong nhựa của nhiều loại cây).

Ngoài những chất chung này, nhóm nghiên cứu còn tìm thấy hai chất dùng riêng trong bình đựng phổi. Chất đầu tiên là larixol, chiết xuất từ nhựa cây thông rụng lá. Chất thứ hai chưa được xác định rõ, nhưng các nhà khoa học cho rằng đó là một loại nhựa thơm gọi là dammar, có nguồn gốc từ cây ở Ấn Độ và Đông Nam Á, hoặc một loại nhựa khác chiết xuất từ cây thuộc họ điều.

Phát hiện trên cho thấy người Ai Cập cổ đại sử dụng các chất ướp xác chuyên dụng cho những cơ quan khác nhau. Họ đầu tư nghiên cứu kỹ khoa học ướp xác đến mức độ hoàn thiện chưa từng thấy trong lịch sử nhân loại.

Một số nghiên cứu trước đó về dung dịch ướp xác ở Ai Cập cổ đại cho thấy, hầu hết sử dụng hỗn hợp gồm những thành phần tương đối đơn giản, tất cả đều có nguồn gốc từ thực vật địa phương. Nhưng loại dầu thơm dùng để bảo quản nội tạng của Senetnay lại khác. Chúng gồm nhiều thành phần hơn, cho thấy quá trình điều chế phức tạp hơn, thậm chí nhiều thành phần nhập khẩu từ ngoài Ai Cập, đồng nghĩa chúng khó kiếm và đắt đỏ hơn. Dầu thơm làm từ những chất này sẽ chỉ dành cho người có địa vị cao. Nhiều khả năng chúng cũng có chất lượng cao hơn, giúp bảo quản các cơ quan lâu hơn so với những hỗn hợp đơn giản.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện một thành phố Maya bị lãng quên hơn 1.000 năm trong rừng rậm Mexico

Phát hiện một thành phố Maya bị lãng quên hơn 1.000 năm trong rừng rậm Mexico

Ba chuyến bay qua rừng rậm Campeche trên Bán đảo Yucatan của Mexico đã cho thấy một thành phố đã mất có thể bị bỏ hoang hơn 1.000 năm trước, một "viên ngọc" ẩn giấu dưới mặt đất.

Đăng ngày: 30/08/2025
Phát hiện mộ cổ 2.000 năm, giật mình sinh vật sống bên trong bò ra

Phát hiện mộ cổ 2.000 năm, giật mình sinh vật sống bên trong bò ra

Đây là lần đầu tiên nhóm chuyên gia này đào được một sinh vật sống từ một ngôi mộ cổ hơn 2.000 năm.

Đăng ngày: 30/08/2025
Phát hiện hơn trăm lối đi bí mật trên Vạn Lý Trường Thành

Phát hiện hơn trăm lối đi bí mật trên Vạn Lý Trường Thành

Tàn tích của hơn 130 cánh cửa bí mật trên Vạn Lý Trường Thành, một trong những kỳ quan vĩ đại của thế giới, gần đây đã được tiết lộ.

Đăng ngày: 29/08/2025
Philippines phát hiện

Philippines phát hiện "vật lạ" 40.000 tuổi làm đảo lộn lịch sử nhân loại

Trong hang động Tabon nằm ở tình Palawan miền Tây Philippines, các nhà khảo cổ đã phát hiện ra dấu vết của một công nghệ "vượt thời gian" hàng chục ngàn năm so với hiểu biết trước đây.

Đăng ngày: 28/08/2025
Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn từ lâu đã trở thành chủ đề gây tranh cãi. Theo sử sách lưu truyền, người lập nên đế chế Mông Cổ yêu cầu được chôn trong một ngôi mộ vô danh.

Đăng ngày: 24/08/2025
Đang đào chiến hào phòng thủ, binh sĩ Ukraine sửng sốt phát hiện cổ vật quý giá

Đang đào chiến hào phòng thủ, binh sĩ Ukraine sửng sốt phát hiện cổ vật quý giá

Theo Heritage Daily, vò hai quai là những cổ vật được người xưa sử dụng để lưu trữ và vận chuyển lương thực, thực phẩm cả chất lỏng lẫn đồ khô.

Đăng ngày: 23/08/2025
Sốc nặng với

Sốc nặng với "công nghệ thế kỷ 21" xuất hiện trong thành cổ La Mã

Một căn biệt thự lộng lẫy, tiện nghi thuộc về thành phố nghỉ dưỡng ven biển Stabiae của người La Mã, sở hữu những thứ tưởng chừng như chỉ có thể tìm thấy trong thời hiện đại.

Đăng ngày: 23/08/2025
Khoa Học News