Tìm ra vị trí stress "trú ẩn" trong bộ não

Trong thời đại của chúng ta, việc rơi vào các cảm xúc tiêu cực hay trạng thái stress (ức chế, căng thẳng) là điều tương đối phổ biến trong cuộc sống.

Đối với stress, chúng có thể được chia ra thành hai dạng là stress sinh lý và stress cảm xúc. Khi chúng ta có dấu hiệu của stress sinh lý (hay còn gọi là ức chế sinh lý) có thể kể đến như các trạng thái đói, lạnh hay đau đớn, vùng dưới đồi của não bộ sẽ có chức năng tiết ra hormone glucocoticoids từ tuyến thượng thận, giúp xoa dịu các phản ứng khó chịu của chúng ta.


Mạng lưới thần kinh phát ra từ hồi hải mã. Các đường màu đỏ cho thấy các kết nối đến vùng dưới đồi, dự đoán mức độ căng thẳng cao hơn, trong khi các đường màu xanh biểu thị các kết nối với vỏ não tiền trán, dấu hiệu căng thẳng thấp hơn. (Ảnh: Đại học Yale).

Đối với stress cảm xúc, hầu hết chúng ta có quan niệm lầm tưởng rằng những cảm giác tiêu cực, áp lực và lo lắng đều có nguồn gốc từ tâm trí.

Tuy nhiên, khác với stress sinh lý, các nhà khoa học đã chỉ ra, nguồn gốc của những cảm xúc căng thẳng và ức chế có thể xuất phát từ một vị trí khác của não bộ. Đã có nhiều bằng chứng ở cả động vật và con người đã chỉ ra cơ chế stress của chúng ta có liên quan đến hồi hải mã – một vùng não giúp điều chỉnh trí nhớ, cảm xúc và khả năng định vị. Mặc dù vậy, mối liên hệ giữa hồi hải mã và stress vẫn chưa thực sự rõ ràng

Trong một nghiên cứu mới được công bố gần đây, các nhà khoa học đến từ Đại học Yale đã quan sát cách thức bộ não chúng ta hoạt động, cung cấp một góc nhìn mới hơn về cách thức cơ thể vận hành.

Thí nghiệm lần này được thử nghiệm trên 60 người trưởng thành, các nhà khoa học đã cho các tình nguyện viên xem một loạt hình ảnh khó chịu gắn với các phản ứng như ghê tởm, sợ hãi hoặc buồn bã, xen kẽ với chúng là những hình ảnh trung tĩnh giúp họ thư giãn.

Sau khi đo các tín hiệu hoạt động não của tình nguyện viên bằng máy đo cộng hưởng từ và xếp hạng các mức độ mà họ cảm nhận được, nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra rằng các vùng dưới đồi, hồi hải mã, vỏ thái dương và thái dương dưới của những người tham gia căng thẳng hơn sẽ có tín hiệu hoạt động mạnh hơn, tạo thành mạng lưới dương tính.

Ngược lại, kết nối của hồi hải mã với vỏ não tiền trán, hồi sau trung tâm và tiểu não tạo thành một mạng lưới âm tính, cho tín hiệu mạnh hơn nếu tình nguyện viên cảm thấy ít căng thẳng hơn.


Phát hiện lần này của các nhà khoa học có thể mở ra những phương pháp điều trị stress mới trong tương lai. (Ảnh: UT Dallas).

"Mặc dù các mạng lưới này có vai trò riêng biệt, phát hiện của chúng tôi có khả năng cho thấy các mạng lưới vận hành bộ não của tình nguyện viên tham gia đều cố gắng giảm tải những cảm giác căng thẳng", các nhà khoa học giải thích.

Về cơ bản, mức độ căng thẳng tình nguyện viên được xác định bởi sự tương tác hoạt động thích ứng giữa hai mạng này.

Mặc dù chúng ta vẫn còn nhiều câu hỏi cần giải đáp về cách hồi hải mã điều chỉnh sự căng thẳng, tuy nhiên phát hiện lần này của các nhà khoa học có thể mở ra những phương pháp điều trị y học mới trong tương lai.

"Những phát hiện lần này sẽ giúp chúng tôi can thiệp trị liệu cho nhiều đối tượng, chẳng hạn như tăng cường sức mạnh của các kết nối từ vùng đồi thị đến vỏ não trước hoặc giảm tín hiệu đến các trung tâm căng thẳng sinh lý", nhà nghiên cứu về thần kinh học Rajita Sinha cho biết.

TIN CŨ HƠN
Bệnh cúm mùa là gì?

Bệnh cúm mùa là gì?

Thời gian vừa qua, thời tiết miền Bắc liên tục thay đổi thất thường khiến nhiều trẻ phải nhập viện vì các bệnh liên quan đến đường hô hấp, tiêu hóa.

Đăng ngày: 26/02/2026
Điểm danh những loại virus nguy hiểm nhất hành tinh

Điểm danh những loại virus nguy hiểm nhất hành tinh

Bên cạnh các virus "tử thần" như sars, ebola, hiv... vẫn còn những virus không hề kém cạnh về mức độ nguy hiểm đối với con người.

Đăng ngày: 26/02/2026
Điều tối kỵ khi ăn thanh long ai cũng nên biết để tránh rước bệnh vào thân

Điều tối kỵ khi ăn thanh long ai cũng nên biết để tránh rước bệnh vào thân

Theo lương y Bùi Hồng Minh, bệnh nhân tiêu chảy hoặc chị em phụ nữ có thể trạng lạnh, đang đến kỳ kinh nguyệt... đều không nên ăn thanh long.

Đăng ngày: 24/02/2026
Tìm hiểu về bệnh rối loạn phân ly tập thể

Tìm hiểu về bệnh rối loạn phân ly tập thể

Rối loạn phân ly là một nhóm các rối loạn thường gặp. Tỷ lệ người mắc các rối loạn này chiếm 0,3-0,5% dân số.

Đăng ngày: 23/02/2026
Cơ thể

Cơ thể "khóc thét" ra sao nếu bạn uống quá nhiều bia mỗi ngày?

Một chút bia sẽ có lợi cho cơ thể nhưng nếu uống bia hàng ngày thì nó quả thực sẽ khiến sức khỏe bạn xuống dốc không phanh đó.

Đăng ngày: 23/02/2026
Lưu ý khi sử dụng lò vi sóng bạn nên biết

Lưu ý khi sử dụng lò vi sóng bạn nên biết

Việc chế biến món ăn và dọn dẹp sẽ trở nên nhẹ nhàng hơn, nếu bạn biết tận dụng lò vi sóng đúng cách.

Đăng ngày: 21/02/2026
Loại cá là

Loại cá là "thuốc" bổ phổi, rất tốt cho sức khỏe phụ nữ

Theo các sách cổ, cá chép bổ tỳ vị, lợi tiểu, tiêu phù, thông sữa, chữa ho, lở loét..., là một trong những thực phẩm bổ dưỡng cho thai phụ. Do lợi tiểu, tiêu phù nên cá chép còn được dùng trong nhiều bệnh khác như gan, thận.

Đăng ngày: 20/02/2026
Khoa Học News