Tìm ra vị trí stress "trú ẩn" trong bộ não

Trong thời đại của chúng ta, việc rơi vào các cảm xúc tiêu cực hay trạng thái stress (ức chế, căng thẳng) là điều tương đối phổ biến trong cuộc sống.

Đối với stress, chúng có thể được chia ra thành hai dạng là stress sinh lý và stress cảm xúc. Khi chúng ta có dấu hiệu của stress sinh lý (hay còn gọi là ức chế sinh lý) có thể kể đến như các trạng thái đói, lạnh hay đau đớn, vùng dưới đồi của não bộ sẽ có chức năng tiết ra hormone glucocoticoids từ tuyến thượng thận, giúp xoa dịu các phản ứng khó chịu của chúng ta.


Mạng lưới thần kinh phát ra từ hồi hải mã. Các đường màu đỏ cho thấy các kết nối đến vùng dưới đồi, dự đoán mức độ căng thẳng cao hơn, trong khi các đường màu xanh biểu thị các kết nối với vỏ não tiền trán, dấu hiệu căng thẳng thấp hơn. (Ảnh: Đại học Yale).

Đối với stress cảm xúc, hầu hết chúng ta có quan niệm lầm tưởng rằng những cảm giác tiêu cực, áp lực và lo lắng đều có nguồn gốc từ tâm trí.

Tuy nhiên, khác với stress sinh lý, các nhà khoa học đã chỉ ra, nguồn gốc của những cảm xúc căng thẳng và ức chế có thể xuất phát từ một vị trí khác của não bộ. Đã có nhiều bằng chứng ở cả động vật và con người đã chỉ ra cơ chế stress của chúng ta có liên quan đến hồi hải mã – một vùng não giúp điều chỉnh trí nhớ, cảm xúc và khả năng định vị. Mặc dù vậy, mối liên hệ giữa hồi hải mã và stress vẫn chưa thực sự rõ ràng

Trong một nghiên cứu mới được công bố gần đây, các nhà khoa học đến từ Đại học Yale đã quan sát cách thức bộ não chúng ta hoạt động, cung cấp một góc nhìn mới hơn về cách thức cơ thể vận hành.

Thí nghiệm lần này được thử nghiệm trên 60 người trưởng thành, các nhà khoa học đã cho các tình nguyện viên xem một loạt hình ảnh khó chịu gắn với các phản ứng như ghê tởm, sợ hãi hoặc buồn bã, xen kẽ với chúng là những hình ảnh trung tĩnh giúp họ thư giãn.

Sau khi đo các tín hiệu hoạt động não của tình nguyện viên bằng máy đo cộng hưởng từ và xếp hạng các mức độ mà họ cảm nhận được, nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra rằng các vùng dưới đồi, hồi hải mã, vỏ thái dương và thái dương dưới của những người tham gia căng thẳng hơn sẽ có tín hiệu hoạt động mạnh hơn, tạo thành mạng lưới dương tính.

Ngược lại, kết nối của hồi hải mã với vỏ não tiền trán, hồi sau trung tâm và tiểu não tạo thành một mạng lưới âm tính, cho tín hiệu mạnh hơn nếu tình nguyện viên cảm thấy ít căng thẳng hơn.


Phát hiện lần này của các nhà khoa học có thể mở ra những phương pháp điều trị stress mới trong tương lai. (Ảnh: UT Dallas).

"Mặc dù các mạng lưới này có vai trò riêng biệt, phát hiện của chúng tôi có khả năng cho thấy các mạng lưới vận hành bộ não của tình nguyện viên tham gia đều cố gắng giảm tải những cảm giác căng thẳng", các nhà khoa học giải thích.

Về cơ bản, mức độ căng thẳng tình nguyện viên được xác định bởi sự tương tác hoạt động thích ứng giữa hai mạng này.

Mặc dù chúng ta vẫn còn nhiều câu hỏi cần giải đáp về cách hồi hải mã điều chỉnh sự căng thẳng, tuy nhiên phát hiện lần này của các nhà khoa học có thể mở ra những phương pháp điều trị y học mới trong tương lai.

"Những phát hiện lần này sẽ giúp chúng tôi can thiệp trị liệu cho nhiều đối tượng, chẳng hạn như tăng cường sức mạnh của các kết nối từ vùng đồi thị đến vỏ não trước hoặc giảm tín hiệu đến các trung tâm căng thẳng sinh lý", nhà nghiên cứu về thần kinh học Rajita Sinha cho biết.

TIN CŨ HƠN
Bệnh tật tiềm ẩn đằng sau nụ hôn

Bệnh tật tiềm ẩn đằng sau nụ hôn

Hôn người khác có thể kéo đến từ những bệnh nhẹ như herpes miệng đến vấn đề nghiêm trọng hơn như viêm màng não do virus hoặc quai bị.

Đăng ngày: 27/04/2026
Tìm hiểu về tục tắm lá mùi chiều 30 Tết

Tìm hiểu về tục tắm lá mùi chiều 30 Tết

“Tục tẩy trần đêm tất niên” (tắm nước lá mùi già) được hầu hết người Việt áp dụng từ xa xưa đến nay, từ đời này qua đời khác. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể tắm được với nước mùi già.

Đăng ngày: 21/04/2026
Nguyên nhân gây bệnh viêm răng lợi

Nguyên nhân gây bệnh viêm răng lợi

Cơ thể là một khối thống nhất. Các cơ quan trong cơ thể khi hoạt động đều có sự phối hợp qua lại lẫn nhau. Khi một cơ quan bị bệnh thì có thể ít nhiều ảnh hưởng đến một hay nhiều cơ quan khác.

Đăng ngày: 19/04/2026
7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe

7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe

Theo Viện Dinh dưỡng quốc gia, trong mỗi gia đình nên có hai loại dầu ăn để sử dụng cho các loại thực phẩm khác nhau.

Đăng ngày: 17/04/2026
Nắng nóng dễ bị bệnh gì?

Nắng nóng dễ bị bệnh gì?

Tiêu chảy, ngộ độc thức ăn, nhồi máu cơ tim, đột quỵ là bệnh dễ xảy ra trong thời tiết nắng nóng kéo dài hiện nay.

Đăng ngày: 13/04/2026
Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

"Forest bathing" hay "tắm rừng" được dịch sát nghĩa từ "Shinrin-yoku" là một cụm từ do chính phủ Nhật sáng tạo vào năm 1982 nhằm khuyến khích những cư dân thành thị đắm mình vào thiên nhiên.

Đăng ngày: 13/04/2026
Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Gan người thực hiện hơn 500 chức năng khác nhau, trong đó quan trọng nhất là chuyển hóa và "giải độc".

Đăng ngày: 07/04/2026
Khoa Học News