Tìm thấy bình cổ Ai Cập chứa chất gây ảo giác

Các nhà nghiên cứu phân tích hóa học chiếc bình hình thần Bes từ thế kỷ 2 trước Công nguyên và phát hiện nó từng chứa hợp chất pha chế làm thay đổi trạng thái nhận thức.


Chiếc bình hình thần Bes vẫn còn dấu vết của chất gây ảo giác. (Ảnh: Bảo tàng Nghệ thuật Tampa).

Nhóm nghiên cứu đến từ nhiều viện khác nhau ở Italy và Mỹ xác định nguyên liệu chính trong hợp chất gây ảo giác trong chiếc bình cổ, trong đó có hai loại thực vật tạo ra dạng hóa chất giống DMT hay psilocybin, thuốc gây ảo giác hiện đại. Phân tích của họ hé lộ dấu vết của cây Peganum harmala, Nimphaea caerulea, và một loài cây thuộc chi Cleome, tất cả đều có công dụng an thần hoặc chữa bệnh, Popular Science hôm 15/6 đưa tin.

Theo nhóm nghiên cứu, hợp chất gây ảo giác trong bình hình thần Bes được dùng bởi những thành viên trong giáo phái cổ đại hoạt động ở Ai Cập dưới thời vương triều Ptolemaic. Vị thần lùn này gắn liền với sức mạnh xua đuổi tà ma. Các nhà khoa học phân tích cặn hữu cơ thu thập từ chiếc bình nằm trong bộ sưu tập Ai Cập ở Bảo tàng Nghệ thuật Tampa tại Florida. Sử dụng kết hợp nhiều phương pháp công nghệ cao, họ rất kinh ngạc với những gì phát hiện được.

Thành phần chủ chốt trong chất gây ảo giác là loài thực vật có tên khoa học Peganum harmala, hay còn gọi là Syria rue. Hạt của cây này sản sinh lượng harmine và harmaline, những hợp chất tạo ra hình ảnh giống giấc mơ. Syrian rue vẫn được sử dụng ngày nay, kết hợp các thực vật khác để tạo ra đồ uống có ảnh hưởng tương tự cây ayahuasca ở Nam Mỹ.

Loài cây gây ảo giác mạnh thứ hai trong hợp chất là hoa súng xanh (Nymphaea caerulea). Kết hợp tất cả dữ liệu, nhóm nghiên cứu kết luận người Ai Cập cổ xưa sử dụng chúng cho mục đích tiến hành nghi thức. Ngoài ra, phân tích hóa học hé lộ trong hợp chất ở bình còn chứa một số chất dịch của con người như máu và sữa.

Theo các nhà khoa học, thông qua ăn hợp chất gây ảo giác, người Ai Cập cách đây hàng nghìn năm muốn mở ra cánh cửa thông giữa các chiều không gian để gặp gỡ thần Bes, vị thần hùng mạnh mà họ muốn tìm kiếm sự bảo hộ.

TIN CŨ HƠN
Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Thông qua chụp CT, các chuyên gia tại Viện nghiên cứu khảo cổ dự phòng quốc gia Pháp (INRAP) đã phát hiện xác ướp mèo lạ nhất thế giới.

Đăng ngày: 18/01/2026
Khai quật hơn 1.000 cổ vật trên núi Võ Đang

Khai quật hơn 1.000 cổ vật trên núi Võ Đang

Các nhà khảo cổ Trung Quốc công bố phát hiện một bộ sưu tập hiện vật lớn tại Di sản Thế giới nổi tiếng với những ngôi đền Đạo giáo.

Đăng ngày: 16/01/2026
Hé lộ bí ẩn về sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại qua bộ hài cốt cũ

Hé lộ bí ẩn về sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại qua bộ hài cốt cũ

Các nhà khoa học cho biết, các mầm bệnh tuyệt chủng đã mở ra sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại.

Đăng ngày: 16/01/2026
Hé lộ sự sụp đổ của đế chế Hittite và nỗi lo sợ con người ngày nay

Hé lộ sự sụp đổ của đế chế Hittite và nỗi lo sợ con người ngày nay

Đế chế Hittite đã rất phát triển và thịnh vượng, 3 năm cuối cùng trước khi sụp đổ, nền văn minh này phải đối mặt với một vấn đề mà con người trên thế giới ngày nay đang gặp phải.

Đăng ngày: 15/01/2026

"Bình gốm thiên nga" - Báu vật tìm thấy từ đại dương

"Bình gốm hoa lam vẽ thiên nga" - bảo vật quốc gia - được tìm thấy khi khai quật tàu cổ bị đắm ở biển Cù Lao Chàm.

Đăng ngày: 14/01/2026
Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Gigantopithecus blacki, vượn khổng lồ sống cách đây 9 triệu năm, cao 3 mét và nặng 6 tạ, được coi là loài linh trưởng lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất.

Đăng ngày: 14/01/2026
Nghiên cứu gây sốc: Nếu mang nét đẹp này, bạn có thể mang DNA của loài người khác

Nghiên cứu gây sốc: Nếu mang nét đẹp này, bạn có thể mang DNA của loài người khác

Một nét đẹp khiến nhiều người tự hào trên khuôn mặt là dấu vết rõ ràng của cuộc hôn nhân khác loài giữa tổ tiên Người Tinh Khôn với một loài người tuyệt chủng.

Đăng ngày: 12/01/2026
Khoa Học News