Tìm thấy bình cổ Ai Cập chứa chất gây ảo giác

Các nhà nghiên cứu phân tích hóa học chiếc bình hình thần Bes từ thế kỷ 2 trước Công nguyên và phát hiện nó từng chứa hợp chất pha chế làm thay đổi trạng thái nhận thức.


Chiếc bình hình thần Bes vẫn còn dấu vết của chất gây ảo giác. (Ảnh: Bảo tàng Nghệ thuật Tampa).

Nhóm nghiên cứu đến từ nhiều viện khác nhau ở Italy và Mỹ xác định nguyên liệu chính trong hợp chất gây ảo giác trong chiếc bình cổ, trong đó có hai loại thực vật tạo ra dạng hóa chất giống DMT hay psilocybin, thuốc gây ảo giác hiện đại. Phân tích của họ hé lộ dấu vết của cây Peganum harmala, Nimphaea caerulea, và một loài cây thuộc chi Cleome, tất cả đều có công dụng an thần hoặc chữa bệnh, Popular Science hôm 15/6 đưa tin.

Theo nhóm nghiên cứu, hợp chất gây ảo giác trong bình hình thần Bes được dùng bởi những thành viên trong giáo phái cổ đại hoạt động ở Ai Cập dưới thời vương triều Ptolemaic. Vị thần lùn này gắn liền với sức mạnh xua đuổi tà ma. Các nhà khoa học phân tích cặn hữu cơ thu thập từ chiếc bình nằm trong bộ sưu tập Ai Cập ở Bảo tàng Nghệ thuật Tampa tại Florida. Sử dụng kết hợp nhiều phương pháp công nghệ cao, họ rất kinh ngạc với những gì phát hiện được.

Thành phần chủ chốt trong chất gây ảo giác là loài thực vật có tên khoa học Peganum harmala, hay còn gọi là Syria rue. Hạt của cây này sản sinh lượng harmine và harmaline, những hợp chất tạo ra hình ảnh giống giấc mơ. Syrian rue vẫn được sử dụng ngày nay, kết hợp các thực vật khác để tạo ra đồ uống có ảnh hưởng tương tự cây ayahuasca ở Nam Mỹ.

Loài cây gây ảo giác mạnh thứ hai trong hợp chất là hoa súng xanh (Nymphaea caerulea). Kết hợp tất cả dữ liệu, nhóm nghiên cứu kết luận người Ai Cập cổ xưa sử dụng chúng cho mục đích tiến hành nghi thức. Ngoài ra, phân tích hóa học hé lộ trong hợp chất ở bình còn chứa một số chất dịch của con người như máu và sữa.

Theo các nhà khoa học, thông qua ăn hợp chất gây ảo giác, người Ai Cập cách đây hàng nghìn năm muốn mở ra cánh cửa thông giữa các chiều không gian để gặp gỡ thần Bes, vị thần hùng mạnh mà họ muốn tìm kiếm sự bảo hộ.

TIN CŨ HƠN
Chuyện ít biết về bảo vật được

Chuyện ít biết về bảo vật được "tái sinh" ở thành Cổ Loa, Bác Hồ đến thăm và giải nghĩa

Ít ai biết được rằng, đền Thượng (đền Thục An Dương Vương) ở xã Cổ Loa, Đông Anh, Hà Nội hiện đang lưu giữ một "kho báu" có giá trị rất lớn về văn hóa, lịch sử và khoa học.

Đăng ngày: 02/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Mở nắp quan tài, giải oan cho vị vua được mệnh danh là

Mở nắp quan tài, giải oan cho vị vua được mệnh danh là "hoàng đế lười biếng", 28 năm không thiết triều

Phải tới 400 năm sau, hậu thế mới ngỡ ngàng nhận ra lý do Hoàng đế Vạn Lịch không thiết triều khi khai quật lăng mộ của ông.

Đăng ngày: 02/01/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 02/01/2026
Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Dodo - loài chim bị con người tàn sát đến mức tuyệt chủng - luôn bị gán cho biệt danh "ngu ngốc, khờ khạo".

Đăng ngày: 31/12/2025
Phát hiện gây sốc: Thế giới

Phát hiện gây sốc: Thế giới "vượt thời gian" hàng ngàn năm ở châu Á

Việc xác định niên đại bằng đồng vị carbon phóng xạ vô tình tiết lộ một nền văn minh gây kinh ngạc, nơi mà công nghệ vượt thời gian, đi trước phần còn lại của thế giới vài trăm đến vài ngàn năm, 4.200 năm trước đã là thời đại đồ sắt!

Đăng ngày: 30/12/2025
Lời giải đáp của Iraq cho các kim tự tháp cổ đại

Lời giải đáp của Iraq cho các kim tự tháp cổ đại

Ai Cập có Kim tự tháp Giza, và Iraq có Ziggurat of Ur - một thành tựu kỹ thuật được bảo tồn cực kỳ tốt, vượt qua những tàn tích của một thành phố cổ đại quan trọng.

Đăng ngày: 29/12/2025
Khoa Học News