Tìm thấy hóa thạch khỉ lâu đời nhất bên ngoài châu Phi

Ba mảnh xương được khai quật trong một mỏ than non ở Trung Quốc cho thấy khỉ đã tồn tại ở châu Á cách đây ít nhất 6,4 triệu năm.

"Khám phá mới có ý nghĩa rất quan trọng vì chúng là những hóa thạch khỉ cổ nhất bên ngoài châu Phi và có thể là tổ tiên của nhiều loài khỉ hiện đại sống ở Đông Á. Một điều thú vị từ góc độ cổ sinh vật học là loài khỉ này xuất hiện ở cùng một nơi và cùng thời điểm với các loài vượn cổ ở châu Á", Giáo sư nhân chủng học Nina G. Jablonski từ Đại học Evan Pugh của Mỹ, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết.


Mô phỏng loài khỉ Mesopithecus pentelicus sống cách đây 6,4 triệu năm. (Ảnh: Mauricio Antón).

Jablonski cùng các cộng sự tại Viện Di tích Văn hóa và Khảo cổ Vân Nam đã tìm thấy ba mảnh xương trong mỏ than non Shuitangba ở phía đông nam Trung Quốc, trong đó có hai mảnh nằm gần nhau - xương hàm dưới và xương đùi - có thể thuộc về cùng một cá thể và một mảnh xương gót chân thuộc về một cá thể khác.

Trong một báo cáo trực tuyến trên tạp chí Human Evolution hôm 9/10, các nhà cổ sinh vật học xác định ba mảnh hóa thạch thuộc về cùng một loài khỉ đã tuyệt chủng có tên khoa học là Mesopithecus pentelicus.


Hóa thạch xương gót chân của Mesopithecus pentelicus. (Ảnh: Xueping Ji).

"Phân tích xương gót chân cho thấy loài khỉ Cựu Thế giới này đã thích nghi để di chuyển nhanh nhẹn cả trên cây và dưới mặt đất. Không nghi ngờ gì nữa, sự linh hoạt này đã góp phần vào quá trình mở rộng phạm vi phân bố của chúng ra khắp các hành lang rừng từ châu Âu đến châu Á", Jablonski giải thích.

Hóa thạch xương hàm cũng tiết lộ khỉ Mesopithecus pentelicus ăn nhiều loại thực vật, từ lá, hoa, trái cây cho đến hạt, trong khi vượn dạng người sống cùng thời hầu như chỉ ăn trái cây.


Hóa thạch xương hàm dưới của Mesopithecus pentelicus. (Ảnh: Xueping Ji).

Sự thành công tiến hóa của loài khỉ này là nhờ chúng có thể ăn thức ăn chất lượng thấp chứa nhiều cellulose, bằng cách lên men thức ăn và sử dụng axit béo có sẵn từ vi khuẩn. Điều đó cho phép chúng không cần uống nước mà hấp thụ tất cả lượng nước cần thiết thông qua thức ăn. Vì vậy, những con khỉ này không cần phải sống gần các sông hồ và có thể tồn tại qua thời kỳ khí hậu biến đổi mạnh mẽ.

Các nhà nghiên cứu vẫn chưa biết rõ về mô hình phân tán của khỉ Mesopithecus pentelicus nhưng có bằng chứng cho thấy chúng bắt đầu từ khu vực Đông Âu và nhanh chóng lan rộng tới châu Á.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Các nhà khoa học Bỉ cho biết họ vừa giải mã được những dấu tích khắc trên đốt xương Ishango được một nhà địa chất học người Bỉ phát hiện ở châu Phi cách đây nửa thế kỷ.

Đăng ngày: 10/01/2026
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
9 khám phá khảo cổ đang

9 khám phá khảo cổ đang "đi đường quyền" với khoa học, đến giờ vẫn chưa ai giải thích được

Trái đất ra đời từ 4,5 tỉ năm trước. Với lịch sử lâu đời như vậy, có rất nhiều bí ẩn trong quá khứ mà đến giờ chúng ta vẫn chưa thể tìm ra.

Đăng ngày: 02/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 02/01/2026
Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Dodo - loài chim bị con người tàn sát đến mức tuyệt chủng - luôn bị gán cho biệt danh "ngu ngốc, khờ khạo".

Đăng ngày: 31/12/2025
Khoa Học News