Tìm thấy hộp sọ bị khoan lỗ 3.200 năm trước ở Thổ Nhĩ Kỳ
Hộp sọ bị khoan lỗ có thể vì lý do tôn giáo hoặc y học, nhưng chưa rõ người này có sống sót sau phẫu thuật hay không.
Các nhà nghiên cứu Thổ Nhĩ Kỳ phát hiện hộp sọ bị khoan lỗ trong chuyến khai quật tại một nghĩa địa tỉnh Van, miền đông nước này. Cơ quan Khai quật và Nghiên cứu thuộc Ban Di sản Văn hóa và Bảo tàng thuộc Bộ Văn hóa và Du lịch Thổ Nhĩ Kỳ chia sẻ phát hiện này trên mạng xã hội Twitter hôm 12/11.
Hộp sọ khoan lỗ từ thời Đồ Sắt được phát hiện ở Thổ Nhĩ Kỳ. (Ảnh: Bộ Văn hóa và Du lịch Thổ Nhĩ Kỳ).
Tiến sĩ Gulan Ayaz tại Khoa Khảo cổ thuộc Đại học Van Yüzüncü Yıl cho biết, phát hiện này là một ví dụ đặc biệt về thủ thuật khoan sọ 3.200 năm trước. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu vẫn chưa xác định được lý do tại sao hộp sọ bị khoan.
Theo một nghiên cứu năm 2011, việc khoan sọ trong thế giới cổ đại nhằm điều trị các vấn đề từ thể chất đến sức khỏe tâm thần. Nhóm nghiên cứu liệt kê ba lý do chính dẫn đến việc khoan sọ vào thời kỳ Đồ Đá Mới. Thứ nhất, đây có thể là nỗ lực ma thuật hoặc tôn giáo để giải phóng linh hồn tiêu cực ra khỏi cơ thể. Lý do thứ hai là nghi thức khai sáng. Lý do cuối cùng và ít phổ biến nhất là trị liệu, điều trị chấn thương, khối u, co giật, động kinh, đau nửa đầu, mất ý thức và thay đổi hành vi.
Một bí ẩn khác về hộp sọ niên đại 3.200 năm ở tỉnh Van là người này có sống sót sau cuộc phẫu thuật hay không. Dù phần bị loại bỏ ngày nay trông khá sạch sẽ, không phải bệnh nhân nào cũng sống sót qua quá trình khoan, cắt, cưa và khoét lỗ trên hộp sọ. Tuy nhiên, bằng chứng từ Peru cho thấy nhiều người đã vượt qua được, bao gồm hơn 100 cư dân của Đế chế Inca.
Năm 2018, một nhóm nhà khoa học Mỹ nghiên cứu tỷ lệ thành công của phẫu thuật khoan sọ trong các nền văn hóa và thời kỳ khác nhau. Họ phân tích hàng trăm hộp sọ từ khắp Peru, tồn tại từ năm 400 trước Công nguyên đến giữa những năm 1500. Họ kết luận, nếu xương xung quanh lỗ phẫu thuật không có dấu hiệu lành lại thì bệnh nhân đã chết trong hoặc ngay sau khi phẫu thuật. Tuy nhiên, khi xương quanh lỗ nhẵn mịn, bệnh nhân đã sống thêm nhiều năm. Với các mẫu ở Peru, tỷ lệ sống sót ngày càng tăng có vẻ cho thấy phương pháp phẫu thuật ngày càng được cải tiến, theo Corey Ragsdale, nhà khảo cổ sinh học từ Đại học Nam Illinois.
Các nhà nghiên cứu cần thêm thời gian để xác định xem liệu người bị khoan sọ ở tỉnh Van cách đây 3.200 năm có sống sót sau phẫu thuật hay không. Tuy nhiên, có thể họ sẽ không bao giờ xác định được mục đích của cuộc phẫu thuật này liên quan đến ma thuật hay y học.
Những điều nhầm tưởng về khủng long
Danh sách dưới đây sẽ khám phá một số quan niệm sai lầm thường gặp về khủng long, và rằng chúng ta đã biết bao nhiêu về chúng, do tạp chí NewScientist liệt kê.
Thành phố của giới siêu giàu La Mã cổ đại chìm dưới đáy biển
Thành phố Baiae nằm dưới lòng đại dương từng là nơi dành cho tầng lớp giàu có thời La Mã với nhiều công trình xa hoa lộng lẫy.
Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân
Thông qua chụp CT, các chuyên gia tại Viện nghiên cứu khảo cổ dự phòng quốc gia Pháp (INRAP) đã phát hiện xác ướp mèo lạ nhất thế giới.
Hé lộ bí ẩn về sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại qua bộ hài cốt cũ
Các nhà khoa học cho biết, các mầm bệnh tuyệt chủng đã mở ra sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại.
"Bình gốm thiên nga" - Báu vật tìm thấy từ đại dương
"Bình gốm hoa lam vẽ thiên nga" - bảo vật quốc gia - được tìm thấy khi khai quật tàu cổ bị đắm ở biển Cù Lao Chàm.
Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử
Gigantopithecus blacki, vượn khổng lồ sống cách đây 9 triệu năm, cao 3 mét và nặng 6 tạ, được coi là loài linh trưởng lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất.
