Vệ tinh thủng lỗ sau va chạm ngoài không gian

Ảnh selfie của vệ tinh MP42 cho thấy một lỗ thủng rộng 6 mm trên pin mặt trời, nhấn mạnh tính nghiêm trọng của vấn đề rác vũ trụ.

Nhà sản xuất vệ tinh NanoAvionics tại Lithuania phát hiện lỗ thủng nhỏ trong hình ảnh do camera gắn trên vệ tinh MP42 tự chụp, Space hôm 6/11 đưa tin. Vệ tinh này đã quay quanh Trái đất từ tháng 4/2022. Bức ảnh do MP42 chụp cuối tháng 10, sau đó được NanoAvionics công bố trên mạng xã hội X.


Vệ tinh MP42 của NanoAvionics với lỗ thủng rộng 6 mm ở pin mặt trời bay phía trên Cực Nam. (Ảnh: NanoAvionics).

Công ty chưa rõ lỗ thủng này do một mảnh rác vũ trụ nhỏ hay vi thiên thạch gây ra. Họ cũng không chắc chắn về thời điểm xảy ra va chạm vì camera trên vệ tinh không chụp ảnh tấm pin mặt trời thủng trong 18 tháng qua. Thêm vào đó, lỗ thủng nhỏ không gây ra sự sụt giảm đáng kể trong sản lượng điện của pin mặt trời.

"Dù do vi thiên thạch hay rác vũ trụ gây ra, vụ va chạm vẫn nhấn mạnh sự cần thiết của các hoạt động không gian có trách nhiệm, đồng thời khiến chúng ta phải suy nghĩ về khả năng chống chịu của vệ tinh trước những sự cố như vậy", NanoAvionics cho biết.

Các phương tiện vũ trụ của NanoAvionics có kích thước nhỏ. Vệ tinh lớn nhất của công ty chính là MP42 nặng 130kg. Những cấu trúc lớn trên quỹ đạo như Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) có nguy cơ va chạm cao hơn.

Nguyên nhân là có rất nhiều mảnh rác vũ trụ nhỏ quay quanh Trái đất. Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) ước tính, 130 triệu mảnh rác vũ trụ kích thước từ 1 mm đến 1 cm đang bay quanh hành tinh xanh. Năm 2016, một mảnh vỡ như vậy đã tạo ra lỗ thủng 40 cm trên pin mặt trời của vệ tinh Sentinel 1A thuộc ESA. Sự cố ảnh hưởng đến khả năng phát điện, nhưng vệ tinh sau đó đã phục hồi.

Những mảnh rác lớn hơn, dù ít hơn, có khả năng phá hủy hoàn toàn một vệ tinh. Theo ESA, hơn 1.100.000 mảnh rác kích thước 1 - 10 cm đang bay quanh Trái đất. Ngoài ra, 40.500 mảnh lớn hơn 10 cm tồn tại trong vùng không gian xung quanh hành tinh. Khoảng 36.800 mảnh trong số này có thể theo dõi được, nghĩa là các nhà điều hành vệ tinh có thể tránh trong trường hợp chúng tới gần.

NanoAvionics đã phóng gần 50 vệ tinh trong thập kỷ qua. Công ty cho biết, họ đã thực hiện vài lần điều chỉnh đường bay để tránh va chạm trong khoảng thời gian này. "Gần đây nhất, vào năm 2024, những người điều hành nhiệm vụ của chúng tôi đã thực hiện một chuỗi ba lần kích hoạt hệ thống đẩy điện của vệ tinh, giảm xác suất va chạm với vật thể khác xuống vài bậc", NanoAvionics cho biết.

Các chuyên gia nghiên cứu sự bền vững không gian lo ngại về việc rác vũ trụ gia tăng trên quỹ đạo Trái đất. Một vụ va chạm giữa hai vật thể lớn đã ngừng hoạt động có thể tạo ra hàng nghìn mảnh rác không kiểm soát được, tồn tại trên quỹ đạo hàng thập kỷ và đe dọa những phương tiện vũ trụ khác.

TIN CŨ HƠN
Thiên thạch lớn cỡ nào có thể phá hủy Trái đất?

Thiên thạch lớn cỡ nào có thể phá hủy Trái đất?

Thiên thạch có kích thước bằng một ngôi nhà khi phát nổ có thể gây ra sức công phá mạnh hơn cả bom nguyên tử năm 1945, san bằng hầu hết tòa nhà trong bán kính gần 2.500m.

Đăng ngày: 21/04/2026
Trăm năm sau khi di cư lên sao Hỏa, liệu con người có

Trăm năm sau khi di cư lên sao Hỏa, liệu con người có "tiến hóa" thành một loài mới?

Khả năng con người tiến hóa thành một loài mới trên Sao Hỏa là điều có thể xảy ra, nhưng không thể khẳng định chắc chắn.

Đăng ngày: 21/04/2026
“Hành tinh thứ 9” Theia lộ diện ngay bên trong Trái đất

“Hành tinh thứ 9” Theia lộ diện ngay bên trong Trái đất

Các nhà khoa học cho biết khối vật chất bí ẩn được tìm thấy sâu trong lõi Trái đất là phần còn lại của một hành tinh cổ từng va chạm với trái đất cách đây hàng tỉ năm.

Đăng ngày: 21/04/2026
Bằng chứng sốc: Trái đất có nguy cơ bị kẻ thù không ngờ xé toạc

Bằng chứng sốc: Trái đất có nguy cơ bị kẻ thù không ngờ xé toạc

Một thế giới nằm cách 86 năm ánh sáng đã đem đến một cửa sổ thời gian giúp các nhà khoa học tiên đoán về tương lai Trái đất.

Đăng ngày: 21/04/2026
Trái đất nhận được tín hiệu laser từ nơi cách xa 16 triệu km

Trái đất nhận được tín hiệu laser từ nơi cách xa 16 triệu km

Tín hiệu mang tên "Ánh sáng đầu tiên" chỉ mất 50 giây để đi hết chặng đường gấp 40 lần khoảng cách Trái đất - Mặt trăng để đến với Đài thiên văn Palomar ở California - Mỹ.

Đăng ngày: 21/04/2026
Choáng ngợp

Choáng ngợp "quái vật" hiện về từ thế giới 12,9 tỉ năm trước

Earendel sáng gấp hàng triệu lần Mặt trời, thuộc về lớp sao "quái vật" của vũ trụ sơ khai. Nếu vẫn còn tồn tại trong thời gian thực, nó đã chạy xa khỏi Trái đất 28 tỉ năm ánh sáng.

Đăng ngày: 21/04/2026
Con người cần bao lâu để xâm chiếm hành tinh khác?

Con người cần bao lâu để xâm chiếm hành tinh khác?

Con người có thể tới sao Hỏa sau vài chục năm, nhưng mất tới hàng trăm, thậm chí hàng chục nghìn năm để đến hành tinh ngoài hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 21/04/2026
Khoa Học News