Khoa Học News

Vệ tinh Trung Quốc va chạm với mảnh tên lửa Nga

Vụ va chạm xảy ra ở độ cao 780km vào đầu năm nay khiến vệ tinh Yunhai 1-02 bị vỡ nhưng có thể vẫn còn hoạt động được.

Tháng 3, Phi đoàn Kiểm soát Không gian 18 (18SPCS) của Lực lượng Vũ trụ Mỹ báo cáo về việc Yunhai 1-02, vệ tinh quân sự Trung Quốc phóng vào tháng 9/2019, bị vỡ. Khi đó, các chuyên gia chưa rõ nguyên nhân nhưng cho rằng có thể do vệ tinh gặp trục trặc, ví dụ như một vụ nổ trong hệ thống đẩy, hoặc do va chạm với một vật khác.

Qua quá trình điều tra, Jonathan McDowell, nhà vật lý thiên văn kiêm chuyên gia theo dấu vệ tinh tại trung tâm Vật lý Thiên văn Harvard -Smithsonian, kết luận nguyên nhân thứ hai là chính xác.


Minh họa rác vũ trụ xung quanh Trái đất theo dữ liệu của Văn phòng Chương trình Mảnh vỡ trên Quỹ đạo của NASA. (Ảnh: Trung tâm Bay Vũ trụ Goddard thuộc NASA)

Ngày 14/8, McDowell phát hiện một thông tin cập nhật trong danh mục của website Space-Track cho biết Vật thể 48078 đã va chạm với vệ tinh. Vật thể 48078 là một mảnh rác vũ trụ nhỏ, nhiều khả năng rộng khoảng 10 - 50 cm, vỡ ra từ tên lửa Zenit-2 dùng để phóng vệ tinh Tselina-2 của Nga vào tháng 9/1996. 8 mảnh vỡ từ tên lửa này đã được theo dõi qua các năm, nhưng 48078 chỉ có đúng một bộ dữ liệu quỹ đạo thu thập vào tháng 3 năm nay.

"Tôi cho rằng có thể họ chỉ phát hiện ra 48078 sau khi nó va chạm với một thứ khác. Đó là lý do chỉ có một bộ dữ liệu quỹ đạo", McDowell giải thích. Yunhai 1-02 bị vỡ vào ngày 18/3 chính là "nạn nhân" của vụ va chạm. Hiện tại, 37 mảnh vỡ từ vụ va chạm đã được phát hiện và có khả năng còn nhiều mảnh khác.

Yunhai 1-02 dường như vẫn "sống sót" sau vụ va chạm ở độ cao 780km. Những người theo dõi nghiệp dư vẫn nhận được tín hiệu từ vệ tinh, dù không rõ Yunhai 1-02 có thể thực hiện đúng nhiệm vụ ban đầu hay không, McDowell cho biết.

Theo McDowell, đây là vụ va chạm quỹ đạo lớn đầu tiên được xác nhận kể từ tháng 2/2009, khi vệ tinh quân sự đã ngừng hoạt động của Nga, Kosmos-2251, đâm vào vệ tinh thông tin đang hoạt động Iridium 33. Vụ va chạm tạo ra 1.800 mảnh vỡ đủ lớn để theo dõi tính đến tháng 10 cùng năm.

Con người có thể đang bước vào thời kỳ mà các vụ va chạm ngoài không gian xảy ra ngày càng thường xuyên. "Các vụ va chạm tỷ lệ với bình phương của số lượng vật thể trên quỹ đạo, nghĩa là nếu số lượng vệ tinh tăng gấp 10 lần thì số vụ va chạm sẽ tăng gấp 100 lần", McDowell nói.

Các mảnh vỡ nhỏ rất khó theo dõi và có rất nhiều mảnh như vậy ngoài không gian. Khoảng 900.000 vật thể rộng 1 - 10 cm đang bay quanh Trái đất, Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA) ước tính. Ngoài ra, trên quỹ đạo cũng có tới 128 triệu mảnh rác với đường kính từ 1 mm đến 1 cm. Các vật thể trên quỹ đạo di chuyển cực nhanh, ví dụ, vận tốc ở độ cao của Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) là khoảng 27.600 km/h. Vì vậy, những mảnh vụn nhỏ cũng có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho vệ tinh.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Siêu trăng là gì?

Siêu trăng là gì?

Ngoài hiện tượng Siêu trăng - Mặt Trăng trông lớn hơn và sáng hơn bình thường, còn có nhiều hiện tượng đặc biệt khác khiến kích thước, độ sáng hay màu sắc Trăng thay đổi.

Đăng ngày: 25/09/2026
10 ngôi sao sáng nhất trên bầu trời

10 ngôi sao sáng nhất trên bầu trời

Vào đầu những đêm trời mùa đông, mùa xuân, khi nhìn lên bầu trời dày đặc những vì sao, ở bầu trời hướng chếch về phía Bắc có một hằng tinh sáng suốt cả ngày, đó chính là sao Thiên Lang

Đăng ngày: 23/09/2026
Tìm hiểu về hiện tượng Nhật thực và Nguyệt thực

Tìm hiểu về hiện tượng Nhật thực và Nguyệt thực

Trong bài viết dưới đây, chúng ta cùng tìm hiểu xem hiện tượng Nhật Thực, Nguyệt Thực là gì? Tại sao nó lại được những người yêu thích thiên văn học quan tâm đến vậy.

Đăng ngày: 21/09/2026
Cách NASA chọn phi hành gia: Loại 99,9% ứng viên để tìm người xuất chúng, tỷ lệ chọi 1:1500

Cách NASA chọn phi hành gia: Loại 99,9% ứng viên để tìm người xuất chúng, tỷ lệ chọi 1:1500

Tiêu chí NASA đặt ra những năm trước đây, cho đến thời điểm hiện tại, vẫn gây ra được tiếng vang, nhất là khi Mỹ sắp thực hiện chuyến bay lên mặt trăng vào năm 2024.

Đăng ngày: 13/09/2026
Hố đen lớn gấp 100 tỷ lần Mặt trời có thể tồn tại

Hố đen lớn gấp 100 tỷ lần Mặt trời có thể tồn tại

Các nhà nghiên cứu dự đoán hố đen có thể phát triển tới khối lượng siêu lớn, góp phần hé lộ bí ẩn về vật chất tối.

Đăng ngày: 08/09/2026
Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng một tiểu hành tinh có thể va chạm vào Trái đất vào bất cứ lúc nào. Và các số liệu thống kê cho thấy rằng một thiên thể to cỡ quả bóng đá hoàn toàn có khả năng huỷ diệt sự sống trên trái đất

Đăng ngày: 05/09/2026
Đổi đời nhờ "vàng từ trên trời rơi xuống" trúng nhà

Đổi đời nhờ "vàng từ trên trời rơi xuống" trúng nhà

Một người thợ đóng quan tài trở thành triệu phú chỉ sau một đêm nhờ thiên thạch nặng 2,1kg rơi qua mái nhà.

Đăng ngày: 05/09/2026
Khoa Học News