Vén màn "thế hệ quái vật" đầu tiên của Trái đất: "Bốc hơi" nửa tỉ năm trước

Nghiên cứu từ Trường Đại học Cambridge - Anh đã vén màn bí ẩn về kỷ Ediacaran của đại Tân Nguyên Sinh: Đó là một thế giới quái vật đông đúc nhưng vấp phải đại tuyệt chủng.

Hai nhà cổ sinh vật học Rebecca Eden và Emily Mitchell, với sự hỗ trợ của một số đồng nghiệp tại Cambridge, đã đi tìm bằng chứng cho cái gọi là "đại tuyệt chủng Ediacaran".

Trước đây giới khoa học cho rằng sự kiện bùng nổ sinh học kỷ Cambri đã đặt nền móng cho hệ động vật của Trái đất, dù biết rằng động vật đầu tiên ra đời tận kỷ Ediacaran trước đó. Nhưng kết quả phân tích cấu trúc của 3 tổ hợp hóa thạch thuộc về 32 triệu năm cuối cùng của kỷ Ediacaran cho thấy còn có một vụ bùng nổ sinh học khác, sớm hơn nhiều.


Một nhóm các mẫu vật Ediacaran tại Khu bảo tồn sinh thái Mistaken Point, Newfoundland - Canada - (Ảnh: PLOS BIOLOGY)

Theo SciTech Daily, các nhà khoa học đã dựa vào dữ liệu môi trường cổ đại, bao gồm độ sâu đại dương và đặc điểm đá, để xác định các tổ hợp hóa thạch còn nguyên dấu vết của các sinh vật cổ đại.

Dữ liệu đã hé lộ các cấu trúc quần xã ngày càng phức tạp ngay trong kỷ nguyên mà trước đây người ta vẫn nghĩ động vật còn đơn giản và ít ỏi này. Các loài đã trở nên chuyên biệt hơn từ kỷ Ediacaran, tham gia nhiều tương tác hơn giữa các loài với nhau, cho thấy sự tiến hóa sinh thái ngoạn mục.

Rùng mình hơn, nguyên nhân của đại tuyệt chủng Ediacaran không phải một thảm họa đột ngột như hầu hết các đại tuyệt chủng khác, mà xảy ra do sự cạnh tranh giữa các loài: Kỷ Ediacaran là một thế giới quái vật thực thụ, nơi các sinh vật kỳ dị, khó tưởng tượng triệt tiêu nhau, dẫn đến "tận thế".


Công tác nghiên cứu hóa thạch tại Khu bảo tồn sinh thái Mistaken Point, Newfoundland - Canada - (Ảnh: PLOS BIOLOGY)

Vì thế, sau khi chứng kiến vụ bùng nổ sinh học ngoạn mục đầu tiên của Trái đất với các động vật sơ khai ra đời khoảng 580 triệu năm trước, kỷ nguyên Ediacaran kết thúc vào 543 triệu năm trước với số sinh vật còn lại khá ít ỏi không phải vì động vật thời đó kém tiến hóa, mà vì chúng đã tự làm nhau "bốc hơi".

Nhiều loài đã thực sự "đứt đoạn" trên cây gia phả, nhưng những kẻ chiến thắng cũng đủ tạo nền tảng cho kỷ Cambri sau đó - một kỷ nguyên chứng kiến sự ra đời của nhiều loài quái vật, vẫn hung dữ và cạnh tranh khốc liệt, nhưng không đến mức làm nhau tuyệt chủng hàng loạt.

Nghiên cứu vừa công bố trên tạp chí khoa học PLOS Biology.

TIN CŨ HƠN
Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Đăng ngày: 14/04/2026
Báu vật vô song ở Ai Cập: Được

Báu vật vô song ở Ai Cập: Được "nhào nặn" từ nhiều thế giới ngoài hành tinh

Ai Cập, miền đất nổi tiếng với nhiều báu vật ngoài hành tinh được khai quật từ các lăng mộ, tiếp tục sở hữu một báu vật vô song, thứ xuyên qua 2 cái chết sao, đánh cắp vật liệu từ một thế giới khác rồi lén lút xâm nhập Hệ Mặt trời sơ khai.

Đăng ngày: 13/04/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 08/04/2026
Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Theo các nhà khảo cổ học, họ tìm ra bằng chứng thời điểm sớm nhất tổ tiên loài người không “cởi truồng” là ở những khu vực khảo cổ như Gran Dolina thuộc dãy núi Atapuerca ở Tây Ban Nha, liên quan tới loài người Homo antecessor có niên đại khoảng 780.000 năm về trước.

Đăng ngày: 07/04/2026
Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép

Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép

Con sư tử hang động non tên Sparta trông như đang ngủ sau hàng nghìn năm nằm dưới lớp đất đóng băng vĩnh cửu ở Siberia.

Đăng ngày: 04/04/2026
Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Phân tích của nghiên cứu cho thấy lượng mưa hàng năm giảm mạnh và độ ẩm giảm đã góp phần gây ra hạn hán và chấm dứt nền văn minh Maya.

Đăng ngày: 04/04/2026
Quét laser, sốc vì kim tự tháp mọc giữa đô thị 1.500 tuổi trong lòng Amazon

Quét laser, sốc vì kim tự tháp mọc giữa đô thị 1.500 tuổi trong lòng Amazon

Một đô thị với gần 500 cấu trúc lớn nhỏ, hàng trăm km kênh đào... hiện ra giữa rừng Amazon, vừa mang vẻ bí ẩn cổ xưa vừa có những thứ lẽ ra phải thuộc về thời hiện đại.

Đăng ngày: 02/04/2026
Khoa Học News