Vụ nổ không gian mạnh đến mức làm rung chuyển bầu khí quyển Trái đất
Ánh sáng từ một lỗ đen mới hình thành cách chúng ta hàng tỷ năm ánh sáng đã tấn công Trái đất với sức mạnh khủng khiếp, làm rung chuyển bầu khí quyển phía trên của hành tinh.
Vụ nổ tia gamma GRA 221009A từng phá vỡ mọi kỷ lục khi nó bắt đầu từ khoảng cách 2,4 tỷ năm ánh sáng, và chạm đến Trái đất vào tháng 10/2022.
Vụ nổ GRA 221009A tỏa sáng rực rỡ, dù cách Trái đất hàng tỷ năm ánh sáng. (Ảnh: NASA/ESA).
Theo ghi nhận, vụ nổ tạo ra mức năng lượng ánh sáng lên tới 18 tera-electronvolt, khiến nó được công nhận là vụ nổ không gian sáng nhất từng được ghi nhận.
Trong một nghiên cứu mới, các nhà khoa học đã xác định rằng vụ nổ năm xưa mạnh đến mức gây ra những biến đổi đáng kể trong điện trường của tầng điện ly, ở độ cao khoảng 500 km.
"Dựa trên quan sát vệ tinh và mô hình phân tích thế hệ mới, chúng tôi nhận thấy rằng GRA 221009A đã tác động sâu sắc đến độ dẫn điện ở tầng điện ly của Trái đất, gây ra nhiễu loạn mạnh không chỉ ở tầng điện ly dưới mà còn ở tầng điện ly trên (cách mặt đất 500km)", Mirko Piersanti, nhà vật lý thiên văn của dự án, nói.
Được biết, bức xạ gamma là phần năng lượng cao nhất trong phổ điện từ, nằm trên cả bức xạ X. Tại đó, các photon của tia gamma có mức năng lượng gấp 1 tỷ - 1 nghìn tỷ lần so với năng lượng của các photon trong phần quang phổ nhìn thấy được.
Chúng chủ yếu được phát ra bởi các sự kiện có mức năng lượng cao như vụ nổ siêu tân tinh, nhưng cũng có thể xuất hiện ở các sự kiện có mức năng lượng nhỏ hơn, chẳng hạn như tia sáng Mặt trời.
Ánh sáng vang vọng từ vụ nổ tia gamma truyền qua lớp bụi dày khi di chuyển về phía chúng ta, tạo thành hình ảnh các vòng tròn đồng tâm giãn nở. (Ảnh: Nhóm nghiên cứu).
Bức xạ này vốn dĩ không đáng lo ngại, và bị bầu khí quyển Trái đất hấp thụ trước khi có thể đến gần bề mặt.
Dẫu vậy, trong những trường hợp hiếm hoi, các nhà khoa học đã ghi lại bằng chứng cho thấy tia gamma và tia X từ các vụ nổ tia gamma mạnh bất thường tương tác với tầng điện ly của Trái đất.
Trong vụ nổ tia gamma GRA 221009A, mặc dù nó chỉ kéo dài khoảng 7 phút, nhưng hiệu ứng được ghi nhận trên tầng điện ly đã tồn tại trong khoảng 10 tiếng.
"Mặt trời cách chúng ta 150 triệu km. Trong khi đó, ánh sáng của GRA 221009A đã đi được 22,7 tỷ tỷ km. Điều này sẽ giúp bạn nhận ra sức mạnh khủng khiếp của vụ nổ đó", Mirko Piersanti chia sẻ.
Các nhà nghiên cứu cho biết, kiến thức thu được từ hoạt động này có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn và cụ thể hóa tác động của các vụ nổ từ xa hướng đến bầu khí quyển Trái đất.
Không chỉ vậy, nó cũng giúp họ dự đoán được điều gì có thể xảy ra nếu một vụ nổ xảy ra ở tầm gần.
Tập bản đồ Mặt trăng cực chi tiết đầu tiên trên thế giới
Trước khi con người lần đầu tiên đặt chân lên Mặt trăng, Johannes Hevelius đã công bố tập bản đồ Mặt trăng chi tiết đến từng miệng núi lửa.
Biến mất 14 năm, "quái vật vũ trụ" hiện về với hình dáng gây sốc
Năm 2009, một ngôi sao "quái vật" to gấp 25 lần Mặt Trời đã biến mất hoàn toàn. Siêu kính viễn vọng James Webb vừa tìm thấy nó, theo cách khiến các nhà khoa học hoàn toàn bối rối.
Bức xạ Cherenkov có thể khiến các hạt chuyển động nhanh hơn tốc độ ánh sáng?
"Vụ nổ ánh sáng", còn gọi là bức xạ Cherenkov, là một loại bức xạ điện từ có bước sóng ngắn chiếm ưu thế, biểu hiện chủ yếu dưới dạng tia sáng xanh.
Độ cong của không gian và bí ẩn của các vũ trụ song song
Trong vũ trụ rộng lớn, vô số thiên hà và hành tinh đan xen với những câu đố bí ẩn, trong đó hấp dẫn nhất là độ cong của không gian và các vũ trụ song song.
Những "quả bom nguyên tử" lớn nhất vũ trụ
Siêu tân tinh là vụ nổ phát ra năng lượng khổng lồ và độ sáng làm lu mờ cả thiên hà với chứa vài trăm tỷ ngôi sao.
Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?
Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng một tiểu hành tinh có thể va chạm vào Trái đất vào bất cứ lúc nào. Và các số liệu thống kê cho thấy rằng một thiên thể to cỡ quả bóng đá hoàn toàn có khả năng huỷ diệt sự sống trên trái đất
