Vũ trụ nóng lên trong suốt 10 tỷ năm qua

Nhiệt độ trung bình của khí vũ trụ tăng gấp hơn 10 lần trong 10 tỷ năm qua, hiện đạt khoảng 2 triệu độ C.

Các chuyên gia từ Đại học Bang Ohio, Viện Vật lý và Toán học Vũ trụ Kavli, Đại học Johns Hopkins và Viện Vật lý thiên văn Max Planck cho rằng vũ trụ đang nóng lên, Science Daily hôm 10/11 đưa tin. Nghiên cứu mới đăng trên tạp chí Astrophysical Journal.


Nhiệt độ trung bình của khí vũ trụ tăng hơn 10 lần trong khoảng 10 tỷ năm. (Ảnh: NASA).

"Phép đo đạc mới của chúng tôi góp phần xác nhận nghiên cứu của Jim Peebles, chủ nhân giải Nobel Vật lý 2019, người trình bày giả thuyết về sự hình thành của các cấu trúc quy mô lớn trong vũ trụ", Yi-Kuan Chiang, tác giả chính của nghiên cứu, chuyên gia tại Trung tâm Vũ trụ học và Vật lý hạt thiên văn thuộc Đại học bang Ohio, cho biết.

Cấu trúc quy mô lớn của vũ trụ là những cấu trúc thiên hà và cụm thiên hà với quy mô lớn hơn thiên hà đơn lẻ. Chúng hình thành nhờ quá trình sụp đổ hấp dẫn của vật chất tối và khí. "Khi vũ trụ tiến hóa, lực hấp dẫn kéo vật chất tối và khí trong không gian vào các thiên hà và cụm thiên hà. Sự lôi kéo này dữ dội đến mức ngày càng có nhiều khí bị sốc và nóng lên", Chiang giải thích.

Nhóm nghiên cứu sử dụng phương pháp mới cho phép họ ước tính nhiệt độ của khí vũ trụ cách xa Trái đất, nghĩa là cổ xưa hơn, và so sánh với khí gần Trái đất "trẻ trung" hơn. Qua đó, các nhà khoa học xác nhận vũ trụ đang nóng lên do sự sụp đổ hấp dẫn của các cấu trúc vũ trụ. Tình trạng này có thể vẫn tiếp diễn trong tương lai.

Để tìm hiểu nhiệt độ vũ trụ thay đổi như thế nào qua thời gian, nhóm nghiên cứu sử dụng dữ liệu về ánh sáng do kính viễn vọng không gian Planck và trạm quan sát Sloan Digital Sky Survey thu thập. Họ tổng hợp dữ liệu từ hai nguồn này rồi ước tính khoảng cách giữa những luồng khí nóng ở gần và xa Trái đất nhờ hiện tượng dịch chuyển đỏ.

Ánh sáng mà con người nhìn thấy từ những vật thể cách xa Trái đất cổ xưa hơn ánh sáng ta thấy từ vật thể gần Trái đất. Nguyên nhân là ánh sáng từ vật thể xa phải vượt qua quãng đường dài hơn để tới thế giới của con người. Dựa vào thông tin này và phương pháp ước tính nhiệt độ từ ánh sáng, nhóm nghiên cứu đo đạc nhiệt độ trung bình của khí trong vũ trụ sơ khai, nghĩa là luồng khí bao quanh những vật thể ở xa, và so sánh với nhiệt độ trung bình của luồng khí gần Trái đất. Kết quả là khí vũ trụ ngày nay đạt mức nhiệt khoảng 2 triệu độ C, gấp hơn 10 lần nhiệt độ trung bình của khí khoảng 10 tỷ năm trước.

Vũ trụ ấm lên do quá trình hình thành tự nhiên của thiên hà và cấu trúc khác, không liên quan đến sự ấm lên của Trái đất, Chiang cho biết. "Những hiện tượng này xảy ra ở quy mô rất khác nhau. Chúng hoàn toàn không liên quan", ông nói.

TIN CŨ HƠN
11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

Tambora, Krakatoa,Yellowstone... là những cái tên rất nổi bật trong số 11 đợt núi lửa phun trào dữ dội nhất lịch sử này.

Đăng ngày: 06/01/2026
Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Đây không phải là lần đầu tiên Google tích hợp một tính năng thú vị vào Maps và càng không đúng khi phủ nhận Google thờ ơ với vấn đề vũ trụ.

Đăng ngày: 04/01/2026
Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?

Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?

Con người thường thấy Mặt Trời màu vàng nhưng thực chất, ngôi sao này phát ra ánh sáng mạnh nhất màu xanh.

Đăng ngày: 01/01/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 30/12/2025
Phát hiện thiên hà lớn tuổi nhất vũ trụ

Phát hiện thiên hà lớn tuổi nhất vũ trụ

Kính viễn vọng Hubble của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ lập kỷ lục mới khi tìm ra GN-z11, thiên hà xa xôi nhất ở cách Trái Đất 13,4 tỷ năm ánh sáng.

Đăng ngày: 25/12/2025
Điều gì xảy ra nếu Trái Đất có vành đai như sao Thổ?

Điều gì xảy ra nếu Trái Đất có vành đai như sao Thổ?

Nếu giống sao Thổ, Trái Đất sẽ có vành đai bao quanh dọc theo xích đạo. Vành đai này sẽ có hình dáng khác nhau khi nhìn từ những địa điểm khác nhau trên Trái Đất.

Đăng ngày: 24/12/2025
99,99% có hành tinh thứ 9 trong hệ Mặt trời

99,99% có hành tinh thứ 9 trong hệ Mặt trời

Các nhà khoa học đang dần tự tin khẳng định về sự tồn tại của hành tinh thứ 9 trong hệ Mặt trời.

Đăng ngày: 24/12/2025
Khoa Học News