Xác ướp trẻ em ăn xương rồng gây ảo giác trước khi hiến tế
Mẫu tóc từ đầu đứa trẻ bị hiến tế ở Peru cổ đại cho thấy nạn nhân từng ăn thực vật chứa chất gây ảo giác trước khi chết.
Cách đây hàng nghìn năm, một đứa trẻ ở Peru bị hiến tế trong nghi thức cổ đại và chặt đầu làm chiến lợi phẩm. Phân tích mới trên một sợi tóc lấy từ hộp sọ của xác ướp hé lộ đứa trẻ đã ăn xương rồng chứa chất gây ảo giác trước buổi hành quyết như một phần trong nghi thức. Các nhà nghiên cứu dự kiến công bố phát hiện trên tạp chí Archeological Science số tháng 12/2022.

Xác ướp của một đứa trẻ từng ăn lá cây coca. (Ảnh: Dagmara Socha)
Nhóm chuyên gia đứng đầu là Dagmara Socha ở Trung tâm nghiên cứu Andes tại Đại học Warsaw, Ba Lan, khai quật các bộ hài cốt trong Dự án Nazca Project, chương trình khảo cổ bắt đầu vào năm 1982. Dù chưa biết rõ giới tính và độ tuổi khi qua đời của nạn nhân, họ báo cáo đứa trẻ đã ăn xương rồng San Pedro (Echinopsis pachanoi), loại thực vật có gai chứa chất gây ảo giác mạnh, thường được người bản xứ châu Mỹ dùng làm thuốc và trong nghi thức. Chiếc đầu còn nguyên vẹn của đứa trẻ là một trong 22 hài cốt gắn liền với xã hội Nazca được kiểm tra trong nghiên cứu. Tất cả họ đều sống trong thời kỳ tiền Tây Ban Nha (năm 3.500 trước Công nguyên - năm 476) và chôn gần vùng ven biển phía nam Peru.
"Chiếc đầu chiến tích là trường hợp đầu tiên về một cá nhân ăn xương rồng San Pedro sống ở vùng ven biển phía nam Peru. Đây cũng là bằng chứng đầu tiên cho thấy một số nạn nhân hiến tế bị ép dùng chất kích thích trước khi chết", Socha cho biết.
Trong nghiên cứu, Socha và cộng sự thu thập mẫu vật tóc trên 4 chiếc đầu chiến tích (3 trong số đó thuộc về người trưởng thành) và 18 xác ướp của cả người lớn và trẻ em. Kiểm tra độc chất hé lộ nhiều người đã ăn cây gây ảo giác hoặc kích thích trước khi chết, bao gồm lá cây coca (chứa chất cocaine) và xương rồng San Pedro (chứa chất mescaline). Nhóm nghiên cứu cũng phát hiện dấu vết của Banisteriopsis caapi, hợp chất chính trong ayahuasca, một loại thức uống chứa harmine và harmaline (hai hợp chất sử dụng trong thuốc chống trầm cảm ngày nay). Việc sử dụng những hợp chất trên có niên đại từ năm 100 trước Công nguyên đến năm 450.
Tuy nhiều bằng chứng cho thấy các loại cây này được dùng làm thuốc và phục vụ nghi thức, Socha và cộng sự vẫn chưa rõ việc tiêu thụ lan rộng như thế nào trong nền văn minh Nazca. Ngoài hài cốt người, nhóm nghiên cứu còn tìm thấy nhiều đồ mai táng trong mộ bao gồm vải vóc, bình gốm, dụng cụ dệt và chuspa, loại túi dùng để đựng lá coca.
Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long
Dài 41cm và nặng hơn em bé sơ sinh, ếch Beelzebufo được coi là loài ếch lớn nhất từng tồn tại với khả năng săn mồi đáng kinh ngạc.
Những nền văn minh lâu đời nhất hành tinh
Những nền văn minh đầu tiên đã phát triển từ hàng nghìn năm trước Công nguyên, với nhiều di sản vẫn còn được lưu giữ tới ngày nay.
Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới
Nghĩa trang Xiaohe nằm trong sa mạc Taklamakan ở tây bắc Trung Quốc nổi tiếng thế giới với hàng trăm xác ướp bí ẩn.
Chuyên gia tìm thấy báu vật nhỏ xíu trong mộ cổ có giá hơn 3.200 tỷ
Không ngờ báu vật nhỏ xíu được đặt trên đầu của người tiểu thiếp trong mộ cổ này lại có giá trị hàng nghìn tỷ đồng. Đó là gì?
Quét CT "thần vệ nữ Willendorf": Phát hiện bí mật choáng về báu vật vô song
Sau khi dùng công nghệ quét micro-CT để xem xét bên trong bức tượng nữ thần, các nhà khoa học đã phát hiện điều bất ngờ.
Trung Quốc công bố "tuổi thật" của di chỉ Tam Tinh Đôi và hàng nghìn cổ vật: Có 1 thứ độc nhất!
13.000 cổ vật, đồ tạo tác được tìm thấy ở Tam Tinh Đôi khiến các nhà khảo cổ kinh ngạc, góp phần giải mã bí ẩn nền văn hóa cách đây 3.000 năm.

