Xương baculum - Bộ phận giúp con đực loại bỏ "nòi giống" của đối thủ đến trước

Xương baculum (xương dương vật), được tìm thấy ở hầu hết thú có vú đực, là một bộ phận giúp con đực loại bỏ... tinh trùng của đối thủ "đến trước", qua đó nâng cao khả năng thụ tinh thành công của chúng sau khi thực hiện quá trình giao phối.

Kết luận trên chính là thành quả của những nghiên cứu về tập tính sinh sản ở động vật, được thực hiện bởi nhóm nghiên cứu của Charlotte Brassey thuộc Đại học Manchester Metropolitan, Vương quốc Anh. Nhóm nghiên cứu đã sử dụng kỹ thuật chụp X-ray 3D để so sánh phần xương dương vật của 82 loài thú ăn thịt khác nhau, bao gồm chó, sói, sư tử, gấu, rái cá, hải mã và chồn nâu…


Xương baculum là một bộ phận giúp con đực loại bỏ... tinh trùng của đối thủ "đến trước".

Phần xương này giúp xác định hình dáng, kích thước bộ phận sinh dục của các loài thú có vú cũng như phần lớn các động vật khác. Con người là một trong số ít loài qua thời gian dài phát triển đã tiêu giảm phần xương này, trong khi ở những loài thú ăn thịt khác, phần xương này đã phát triển thành những hình dáng "cao cấp" hơn, bao gồm những hình thù như đầu xương lõm, móc, hình dạng như chiếc muỗng hoặc có rãnh niệu đạo phức tạp...


Xương baculum của những động vật ở hình trên.

Đáng chú ý là, xương dương vật của con đực với những cấu trúc, hình dạng phức tạp nhất thuộc về những loài động vật có tập tính sinh sản "chung thủy", nghĩa là trong suốt quãng đời của chúng hoặc trong suốt một thời gian dài, những cặp động vật chỉ thực hiện giao phối với một bạn đời duy nhất. Ngược lại, xương dương vật ở con đực với cấu tạo đơn giản, ví dụ như xương chỉ có dạng hình que, thẳng đuột, trơn mượt... thường có ở những động vật có tập tính giao phối "đa đối tượng" hơn, ví dụ như ở các loài hải cẩu.


Hình X-ray 3D xương baculum của con lửng mật.

Ở động vật, trong mùa sinh sản, con cái có thể giao phối với nhiều con đực, thế nên những “chiến binh” tinh trùng sẽ phải cạnh tranh vô cùng khốc liệt. Vì vậy, hình dáng của bộ phận sinh dục ở các con đực sẽ đóng vai trò quyết định, giúp “dọn dẹp” những "nhân vật" đã có mặt trước đó, nâng cao khả năng thụ tinh đúng giống của con đực mong muốn.

TIN CŨ HƠN
Cá Hoàng đế - thảm họa môi trường mới ở hồ Trị An

Cá Hoàng đế - thảm họa môi trường mới ở hồ Trị An

Do nhu cầu kinh tế, một số người dân sống trong vùng lòng hồ Trị An (huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai) đã xây dựng ao thả một số loài cá bản địa và những thảm họa về môi trường bắt đầu xảy ra. Hiện thảm hoạ đáng kể nhất là từ loài cá Hoàng đế (ngư dân lò

Đăng ngày: 10/04/2026
Những cặp mắt dị thường của động vật (II)

Những cặp mắt dị thường của động vật (II)

Những tổ chức sinh vật khác nhau tiến hóa để quan sát thế giới theo cách khác nhau, với cấu tạo mắt tối ưu hóa cho các kiểu tồn tại đa dạng.

Đăng ngày: 05/04/2026
Những cặp mắt dị thường nhất của động vật (I)

Những cặp mắt dị thường nhất của động vật (I)

Theo các nhà khoa học, mắt của động vật tiến hóa cách đây khoảng 540 triệu năm như là cơ quan phát hiện ánh sáng giản đơn.

Đăng ngày: 05/04/2026
4 loài rắn cực độc được tìm thấy nhiều nhất ở Fansipan

4 loài rắn cực độc được tìm thấy nhiều nhất ở Fansipan

Một trong số chúng được mệnh danh là "Ông vua săn động vật máu nóng ở Việt Nam". Những loài rắn này đã được nhà nghiên cứu sinh vật rừng dày dặn kinh nghiệm Phùng Mỹ Trung có nhắc tới.

Đăng ngày: 02/04/2026
Cách phân biệt rắn cạp nong và rắn cạp nia

Cách phân biệt rắn cạp nong và rắn cạp nia

Ở Việt Nam có rất nhiều rắn độc và cực độc, điển hình là hai "anh em" rắn cạp nong - cạp nia.

Đăng ngày: 30/03/2026
Xác người đàn ông Indonesia trong bụng trăn dài 7 mét

Xác người đàn ông Indonesia trong bụng trăn dài 7 mét

Dân làng ở Indonesia tìm thấy xác người bạn mất tích sau khi dùng dao rạch bụng con trăn khổng lồ bị bắt ở sau vườn.

Đăng ngày: 29/03/2026
Cá đao - Loài cá tồn tại từ thời tiền sử đến nay

Cá đao - Loài cá tồn tại từ thời tiền sử đến nay

Cá đao (pháp danh khoa học: Pristiformes), là một bộ cá dạng cá đuối, với đặc trưng là một mũi sụn dài ra ở mõm.

Đăng ngày: 27/03/2026
Khoa Học News