Amip ăn não gây chết người lan rộng ở Mỹ

Những ca nhiễm amip ăn não chết người đã từng xảy ra thường niên ở miền Nam Hoa Kỳ.

Nhưng đã có những trường hợp xảy ra xa hơn về phía Bắc đất nước trong những năm gần đây, có thể là do biến đổi khí hậu, theo một nghiên cứu mới cho thấy.

Theo một nghiên cứu mới, loài amip ăn não đơn bào có tên gọi Naegleria fowleri (N. fowleri) đã không ngừng lan rộng. Các nhà nghiên cứu từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) đã theo dõi loại amip gây chết người suốt 4 thập kỷ ở khắp miền Nam nước Mỹ.


N. fowleri là một sinh vật đơn bào được tìm thấy trong tự nhiên ở vùng nước ngọt ấm.

Họ ghi nhận các trường hợp mắc bệnh đang ngày càng tăng lên, có thể do tác động của biến đổi khí hậu. Bên cạnh đó, mặc dù số trường hợp xảy ra mỗi năm vẫn không thay đổi, phạm vi địa lý của những trường hợp nhiễm trùng đã dịch chuyển về phía Bắc, với nhiều trường hợp xuất hiện ở các bang miền Trung Tây hơn trước.

N. fowleri là một sinh vật đơn bào được tìm thấy trong tự nhiên ở vùng nước ngọt ấm, chẳng hạn như sông và hồ. Chúng gây ra một bệnh nhiễm trùng não nguy hiểm gọi là viêm não do amip nguyên phát (PAM), với tỉ lệ tử vong gần như là 100%.

Nhiễm trùng xảy ra khi nước ô nhiễm chui qua đường mũi của một người, cho phép sinh vật xâm nhập vào não qua các dây thần kinh khứu giác và phá hủy mô não. Người nhiễm amip sẽ xuất hiện các triệu chứng như đau nửa đầu, sốt, cứng cổ, nôn, chóng mặt, mệt mỏi và ảo giác.

Các tác giả nghiên cứu cho biết vì N. fowleri phát triển mạnh ở vùng nước ấm, lên tới 45 độ C, nên có thể việc Trái đất nóng lên đã ảnh hưởng đến phạm vi địa lý của sinh vật.

Trong nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Các bệnh truyền nhiễm mới nổi, các nhà nghiên cứu đã phân tích các trường hợp N. fowleri ở Mỹ có liên quan đến việc tiếp xúc với nước trong quá trình giải trí - chẳng hạn như bơi trong hồ, ao, sông hoặc hồ chứa - từ năm 1978 đến năm 2018. Họ đã xác định tổng cộng 85 trường hợp nhiễm N. fowleri đáp ứng các tiêu chí của họ cho nghiên cứu.

Ngoài ra, khi nhóm nghiên cứu sử dụng một mô hình để khảo sát xu hướng trong vĩ độ tối đa trường hợp mỗi năm, họ phát hiện ra rằng vĩ độ tối đa đã dịch chuyển khoảng 8,2 dặm (13,3 km) về phía Bắc mỗi năm trong giai đoạn nghiên cứu.

Cuối cùng, các nhà nghiên cứu đã phân tích dữ liệu thời tiết từ khoảng thời gian xảy ra dự tính của mỗi trường hợp và nhận thấy rằng trung bình, nhiệt độ hàng ngày trong hai tuần dẫn đến từng trường hợp nhiễm khuẩn cao hơn mức trung bình lịch sử cho từng địa điểm.

Các tác giả viết: “Có thể nhiệt độ tăng cao và việc sử dụng nước cho hoạt động giải trí, như bơi lội hay các môn thể thao khác dưới nước, đã góp phần gây ra sự thay đổi dịch tễ học của PAM”.

Những nỗ lực xác định đặc điểm của các trường hợp nhiễm khuẩn, chẳng hạn như xác định những trường hợp này xảy ra khi nào và ở đâu và nhận thức được những thay đổi trong phạm vi địa lý của chúng, có thể giúp dự đoán thời điểm rủi ro nhất ở các hồ bơi tự nhiên.

Hiện tại, vẫn chưa tìm ra phương pháp xét nghiệm nhanh sự tồn tại của N. fowleri trong nước. Do vậy, các chuyên gia khuyến cáo để bảo đảm sức khỏe cộng đồng, biện pháp duy nhất hiện nay là hạn chế sử dụng nước ngọt trong thời tiết ấm áp, những người bơi lội nên bịt mũi hoặc giữ mũi cao hơn mặt nước khi tham gia các hoạt động bơi lội.

Cách đây 2 tháng, chính quyền bang Texas đã phải đưa ra tuyên bố thảm họa sau khi amip ăn não tìm thấy trong nguồn cấp nước máy giết chết cậu bé 6 tuổi. Trong tuyên bố về thảm họa của mình, Thống đốc bang Texas, ông Greg Abbott, nói rằng N. fowleri đã được xác định có 3 trong số 11 lần kiểm tra nước ở hồ Jackson, Texas.

TIN CŨ HƠN
Những lưu ý khi ăn cherry để không ảnh hưởng đến sức khỏe

Những lưu ý khi ăn cherry để không ảnh hưởng đến sức khỏe

Quả cherry còn gọi là quả anh đào được nhiều người rất ưa chuộng bởi vị ngon ngọt dễ ăn, giàu vitamin. Thế nhưng, ăn quả cherry cũng phải đúng cách kẻo ngộ độc.

Đăng ngày: 14/02/2026
Tìm hiểu triệu chứng và cách chữa ngón tay gãy bút chì

Tìm hiểu triệu chứng và cách chữa ngón tay gãy bút chì

Ngón tay bị gãy bút chì là do chấn thương ở khớp giữa ngón tay, nơi có thể gập cong. Khớp này gọi được là khớp nối liên vị gần (PIP).

Đăng ngày: 13/02/2026
Phải tuyệt đối kiêng kỵ làm gì trong ngày mùng 1 Tết?

Phải tuyệt đối kiêng kỵ làm gì trong ngày mùng 1 Tết?

Có những điều kiêng kị và điều nên làm trong ngày mùng 1 tết đã trở thành phong tục lâu đời của người Việt Nam để mang lại may mắn và tránh điều xui xẻo trong một năm mới.

Đăng ngày: 12/02/2026
Hướng dẫn cách bày mâm cúng giao thừa

Hướng dẫn cách bày mâm cúng giao thừa

Tết đang đến gần, không khí xuân ấm áp lan tỏa khắp nơi. Đây cũng là thời điểm nhà nhà chuẩn bị sửa sang, mua sắm những vật dụng cần thiết để chờ đón giao thừa.

Đăng ngày: 11/02/2026
Mách bạn cách chọn phật thủ thờ để phát lộc cả năm

Mách bạn cách chọn phật thủ thờ để phát lộc cả năm

"Thịnh – Suy – Bĩ – Thái" là cách chọn phật thủ bắt buộc bạn phải nhớ.

Đăng ngày: 09/02/2026
Chuẩn bị mâm cơm cúng tất niên như thế nào?

Chuẩn bị mâm cơm cúng tất niên như thế nào?

Mâm cơm cúng tất niên không cần quá cầu kỳ, chủ yếu thể hiện được tấm lòng của người cúng để tri ân đất, trời, thần linh đã phù hộ gia đình trong năm qua.

Đăng ngày: 08/02/2026
Người đàn ông kì lạ có dạ dày tự… sản xuất bia

Người đàn ông kì lạ có dạ dày tự… sản xuất bia

Cảnh sát và bác sĩ đã không tin một người đàn ông 46 tuổi ở Mỹ thề rằng anh ta không uống rượu trước khi bị bắt vì nghi ngờ lái xe khi say rượu.

Đăng ngày: 08/02/2026
Khoa Học News