Khoa Học News

Ảnh độc từ NASA: Lỗ đen "hóa kiếp" vật thể khác thành sát thủ

Đài quan sát tia X Chandra của NASA đã bắt được khoảnh khắc kinh dị nhất về một lỗ đen quái vật cách chúng ta 210 triệu năm ánh sáng.

Theo Space.com, dữ liệu mới nhất về thiên hà AT2019qiz cách chúng ta 210 triệu năm ánh sáng cho thấy một cấu trúc được mô tả là "nghĩa địa" đang bao vây lấy lỗ đen quái vật ở trung tâm.

"Nghĩa địa" quanh lỗ đen là một đĩa vật chất kỳ quái đang xoáy quanh lỗ đen này và tấn công một ngôi sao khác không may đến gần.


Ảnh nhỏ cho thấy dữ liệu bất thường về lỗ đen trung tâm thiên hà AT2019qiz, trong khi ảnh lớn mô tả lại cách lỗ đen xé nát một ngôi sao và dùng chính đĩa vật chất từ ngôi sao này phá hủy vật thể khác - (Ảnh: NASA).

Nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi nhà thiên văn học Matt Nicholl của Đại học Queen's Belfast (Anh) đã phân tích dữ liệu và kể lại câu chuyện thực đằng sau cụm cấu trúc không gian đáng sợ này.

Thứ chúng ta đang thấy là một lỗ đen quái vật đã xé nát một ngôi sao và biến phần còn lại của ngôi sao đó thành sát thủ đồng hành, tiếp tục tấn công một ngôi sao khác.

Ngôi sao ban đầu đã không may đến gần lỗ đen và bị phá hủy trong một sự kiện TDE, tức "lỗ đen xé sao", tạo nên bởi một lực thủy triều tàn khốc đến mức thay vì cả ngôi sao bị kéo vào lỗ đen, nó toạc ra giữa đường.

Vì vậy, một phần của ngôi sao này đã mắc kẹt lại xung quanh lỗ đen, tạo thành một đám mây dẹt bao vây lấy lỗ đen.

Đống đổ nát của ngôi sao này đã mở rộng đến mức một ngôi sao khác quay quanh lỗ đen liên tục va chạm với nó.

Các vụ va chạm này đã làm tổn hại nghiêm trọng ngôi sao thứ hai, tạo ra các luồng tia X mạnh mẽ mà Chandra bắt được.

Chính các luồng tia X đó - lặp đi lặp lại mỗi 48 giờ - đã khiến các nhà khoa học chú ý đến hệ thống này.

Dữ liệu quan sát bổ sung từ kính viễn vọng không gian Hubble đã cho phép các nhà khoa học xác định chiều rộng của đĩa bồi tụ xung quanh hố đen siêu khối này.

Họ nhận thấy nó đã lan rộng đủ để cho phép bất kỳ vật thể nào quay quanh hố đen trong chu kỳ khoảng một tuần hoặc ít hơn đâm xuyên qua đĩa và gây ra các vụ phun trào.

Đồng tác giả Andrew Mummery từ Đại học Oxford (Anh) cho biết phát hiện này là một bước đột phá lớn trong nghiên cứu về lỗ đen.

Trước đây, các nhà khoa học từng ghi nhận các luồng tia X tương tự trào ra theo chu kỳ từ phía các lỗ đen quái vật khác, nhưng không biết được bản chất.

TIN CŨ HƠN
Tập bản đồ Mặt trăng cực chi tiết đầu tiên trên thế giới

Tập bản đồ Mặt trăng cực chi tiết đầu tiên trên thế giới

Trước khi con người lần đầu tiên đặt chân lên Mặt trăng, Johannes Hevelius đã công bố tập bản đồ Mặt trăng chi tiết đến từng miệng núi lửa.

Đăng ngày: 15/06/2026
Biến mất 14 năm, "quái vật vũ trụ" hiện về với hình dáng gây sốc

Biến mất 14 năm, "quái vật vũ trụ" hiện về với hình dáng gây sốc

Năm 2009, một ngôi sao "quái vật" to gấp 25 lần Mặt Trời đã biến mất hoàn toàn. Siêu kính viễn vọng James Webb vừa tìm thấy nó, theo cách khiến các nhà khoa học hoàn toàn bối rối.

Đăng ngày: 14/06/2026
Bức xạ Cherenkov có thể khiến các hạt chuyển động nhanh hơn tốc độ ánh sáng?

Bức xạ Cherenkov có thể khiến các hạt chuyển động nhanh hơn tốc độ ánh sáng?

"Vụ nổ ánh sáng", còn gọi là bức xạ Cherenkov, là một loại bức xạ điện từ có bước sóng ngắn chiếm ưu thế, biểu hiện chủ yếu dưới dạng tia sáng xanh.

Đăng ngày: 14/06/2026
Độ cong của không gian và bí ẩn của các vũ trụ song song

Độ cong của không gian và bí ẩn của các vũ trụ song song

Trong vũ trụ rộng lớn, vô số thiên hà và hành tinh đan xen với những câu đố bí ẩn, trong đó hấp dẫn nhất là độ cong của không gian và các vũ trụ song song.

Đăng ngày: 13/06/2026
Những "quả bom nguyên tử" lớn nhất vũ trụ

Những "quả bom nguyên tử" lớn nhất vũ trụ

Siêu tân tinh là vụ nổ phát ra năng lượng khổng lồ và độ sáng làm lu mờ cả thiên hà với chứa vài trăm tỷ ngôi sao.

Đăng ngày: 13/06/2026
Đi tìm nguồn gốc hạt vũ trụ đi qua cơ thể chúng ta cả tỉ lần mỗi giây

Đi tìm nguồn gốc hạt vũ trụ đi qua cơ thể chúng ta cả tỉ lần mỗi giây

Khoảng một nghìn tỉ hạt nhỏ gọi là neutrino xuyên qua bạn mỗi giây. Được tạo ra trong Vụ nổ lớn Big Bang, những neutrino nguyên thủy này tồn tại trong toàn bộ vũ trụ, nhưng chúng không thể làm hại bạn.

Đăng ngày: 13/06/2026
Một cấu trúc khổng lồ ẩn giấu trong không gian sâu thẳm đang thách thức hiểu biết của con người về vũ trụ

Một cấu trúc khổng lồ ẩn giấu trong không gian sâu thẳm đang thách thức hiểu biết của con người về vũ trụ

Một cấu trúc khổng lồ trong vũ trụ xa xôi đang thách thức sự hiểu biết của con người về cách vũ trụ phát triển.

Đăng ngày: 12/06/2026
Khoa Học News