Bán hành tinh cổ đại "từ hư không" hiện hình gần Trái đất

Một vật thể mờ, khổng lồ, nửa giống sao, nửa giống hành tinh và đã 10 tỉ năm tuổi vừa được phát hiện cách Trái đất chỉ 29 năm ánh sáng.

Theo Sci-News, đó là một ngôi sao lùn nâu cổ đại mà các nhà thiên văn luôn hy vọng tìm thấy. Sao lùn nâu là một dạng vật thể thiên văn chưa thể định nghĩa rõ ràng, thường to lớn hơn nhiều lần so với những hành tinh khí khổng lồ như sao Mộc dù có vẻ ngoài khá giống, nhưng lại quá nhỏ để làm một ngôi sao.

Với kích thước "lỡ cỡ" đó, nó quá nhỏ để duy trì các phản ứng tổng hợp hydro ở lõi của chúng, điều cốt yếu giúp nó trở thành một ngôi sao, dù bản thân vật thể thì có mang một số tính chất của sao. Do đó sao lùn nâu hay được coi là "hành tinh cao cấp" hoặc "ngôi sao thất bại".


Hình ảnh ngôi sao lùn nâu bí ẩn xuất hiện trong các kính thiên văn - (Ảnh: Astronomy & Astrophysics)

Một vật thể thuộc loại này, mang tên WISE 1810, vừa được ghi nhận trong nghiên cứu của nhóm khoa học gia dẫn đầu bởi tiến sĩ Nicolas Lodieu từ Viện Vật lý thiên văn Canarias và Khoa Vật lý thiên văn Đại học La Laguna - Tây Ban Nha.

Sử dụng một loạt thiết bị tối tân như OSIRIS, EMIR và HiPERCAM trên Kính viễn vọng khổng lồ Canarias, ALFOSC trên Kính viễn vọng Óptico Nóridico, Omega2000 trên Đài quan sát thiên văn Calar Alto của Tây Ban Nha, họ đã quan sát chi tiết và tìm ra một số tính chất cơ bản của WISE 1810, thứ có các đặc tính quang phổ rất đặc biệt.

"Không có mô hình khí quyển nào hiện nay có thể tái tạo ánh sáng do vật thể đặc biệt này phát ra" - tiến sĩ Lodieu nói.

Còn theo tiến sĩ María Rosa Zapatero Osorio từ Trung tâm Sinh học thiên văn (CSIC-INTA) ở Tây Ban Nha, thành viên khác của nhóm nghiên cứu, đây là lần đầu tiên ghi nhận được sự hiện diện của các vật thể mờ, thiếu kim loại như vậy trong thiên hà của chúng ta, cho dù các mô hình lý thuyết cho thấy chúng tồn tại không ít quanh ta, nhưng vì quá mờ nên khó quan sát.

WISE 1810 còn đặc biệt ở tuổi đời của nó. Việc nghiên cứu một ngôi sao lùn nâu cổ đại như vậy sẽ là mảnh ghép cần thiết cho bức tranh về sao lùn nâu, giúp các nhà khoa học hiểu thêm về quá trình ra đời và tiến hóa còn đầy bí ẩn của những "bán hành tinh" này.

Vật thể không biết là sao hay hành tinh này còn gây bối rối vì chưa rõ chúng sinh ra từ đâu. Nhưng giả thuyết lớn nhất là chúng gần như ra đời từ hư không - tự bồi tụ trong một đám mây khí bụi, giống cách của một ngôi sao. Bởi sao lùn nâu là những kẻ cô độc, không có sao mẹ nên không thể ra đời từ đĩa tiền hành tinh của sao mẹ như Trái đất chúng ta.

Nghiên cứu vừa được công bố trên Astronomy & Astrophysics.

TIN CŨ HƠN
Sáng sớm mai, chờ đón

Sáng sớm mai, chờ đón "mưa sao băng ban ngày" siêu dày đặc

Một trong những trận mưa sao băng khó quan sát nhất trên thế giới đang chuẩn bị đạt cực đại với 200 ngôi sao băng mỗi giờ.

Đăng ngày: 18/01/2026
Các nhà khoa học Trung Quốc đề xuất cách tính thời gian ngoài vũ trụ

Các nhà khoa học Trung Quốc đề xuất cách tính thời gian ngoài vũ trụ

Theo nhóm nhà khoa học, tiêu chuẩn mới rất cần thiết vì con người đã tiến vào vũ trụ.

Đăng ngày: 17/01/2026
Ảnh độc mới từ kính viễn vọng James Webb: Thiên hà xuyên không cổ xưa nhất

Ảnh độc mới từ kính viễn vọng James Webb: Thiên hà xuyên không cổ xưa nhất

Kính viễn vọng không gian James Webb của NASA tiếp tục săn được 2 hình ảnh ngoạn mục: Thiên hà GLASS-z13 và GLASS-z11, 13,5 tỉ tuổi, là thiên hà cổ xưa nhất từng được ghi nhận.

Đăng ngày: 16/01/2026
Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt Trời (hay Thái Dương Hệ) là một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời, tất cả chúng được hình thành từ sự suy sụp của một đám mây phân tử khổng lồ cách đây gần 4,6 tỷ năm.

Đăng ngày: 15/01/2026
Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Sự giãn nở của vũ trụ và khoảng cách rất lớn giữa các ngôi sao khiến không gian vũ trụ tối đen dù có vô vàn ngôi sao chiếu sáng.

Đăng ngày: 15/01/2026
“Xuyên không” 700 năm, NASA soi thấu “loài mới” trong thế giới hành tinh

“Xuyên không” 700 năm, NASA soi thấu “loài mới” trong thế giới hành tinh

Siêu kính viễn vọng James Webb lần đầu tiên "xuyên thủng" bầu khí quyển của một hành tinh không giống bất cứ thứ gì được nhìn thấy trong hệ Mặt Trời hay những hệ sao lân cận.

Đăng ngày: 13/01/2026
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 10/01/2026
Khoa Học News