Bão Mặt trời xáo trộn từ trường Trái đất xảy ra vào ngày 30/11 và 1/12

Bão địa từ lúc đỉnh điểm có thể gây rối loạn mạng lưới điện trên Trái đất và ảnh hưởng tới hoạt động của các vệ tinh trên bầu trời.

Theo Trung tâm Dự báo Thời tiết Không gian của Cơ quan Khí quyển Đại dương Quốc gia (NOAA), một cơn bão Mặt trời cường độ cao sẽ tấn công Trái đất trong các ngày 30/11 và 1/12.


Ảnh mô phỏng các luồng bức xạ phát ra từ một cơn bão Mặt trời. (Ảnh: NASA).

Nguyên nhân của hiện tượng này đến từ một vụ phun trào plasma, được gọi là phun trào nhật hoa xảy ra ở Mặt trời ngày 27/11 vừa qua. Vụ phun trào được NOAA xác định là ở cấp độ M9.8, tức chỉ còn vài phần trăm nữa là được xếp vào loại X - cấp độ cao nhất.

Bão Mặt trời, hay bão địa từ (CME), là sự xáo trộn đối với từ trường của Trái đất do dòng hạt mang điện phóng ra từ các vụ phun trào trên Mặt trời. Trên một số hành tinh khác trong hệ Mặt trời, nhất là các hành tinh có từ quyển, gồm: sao Thổ, sao Thủy, sao Hải Vương, sao Mộc, sao Thiên Vương... cũng có hiện tượng tương tự.

Thông thường, các luồng năng lượng Mặt trời hoặc đi lệch hướng khỏi Trái đất hoặc quá yếu để đi qua lớp từ trường Trái đất nên không gây nhiều thiệt hại. Nhưng cứ sau một thời gian, Mặt trời lại tạo ra một cơn bão mạnh đến mức có thể xé toạc lớp "khiên" từ trường này.

Và khi một cơn bão Mặt trời đổ bộ, nó sẽ gây ra sự hỗn loạn cho hệ thống công nghệ thông tin, "làm tê liệt các nền kinh tế và gây nguy hiểm cho sự an toàn cũng như sinh kế của người dân trên toàn thế giới", theo NASA.


Cảnh báo bão Mặt trời xảy ra vào ngày 30/11 và 1/12. (Ảnh: NOAA).

May mắn thay, những cơn bão năng lượng có cường độ cao như vậy rất hiếm khi xảy ra. Theo NOAA, bão Mặt trời lần này có thể gây ra sự gia tăng hoạt động cực quang quanh các cực, và những dao động nhỏ trong hệ thống lưới điện tại một số khu vực trong ngày 30/11.

Tuy nhiên, điều đáng nói là cơn bão Mặt trời này có thể cộng hưởng với ít nhất 2 cơn bão diễn ra trước đó để gây ra những ảnh hưởng mạnh mẽ hơn vào ngày 1/12.

Daniel Verscharen, Phó Giáo sư vật lý không gian và khí hậu tại Đại học London, nhận định, bão địa từ lúc đỉnh điểm có thể gây rối loạn mạng lưới điện trên Trái đất và ảnh hưởng tới hoạt động của các vệ tinh trên bầu trời.

Sự kiện Carrington năm 1859 được coi là cơn bão Mặt trời mạnh nhất từng được ghi nhận. Thời điểm đó, những người điều hành điện báo bị giật từ chính thiết bị của họ và hỏa hoạn bùng phát tại các trạm điện báo khi dòng điện do cơn bão tạo ra chạy qua dây dẫn.

Bão Mặt trời cũng gây ra một hiện tượng thiên nhiên kỳ thú, đó là cực quang. Hiện tượng này được tạo ra bởi các hạt của các cơn bão Mặt trời, sau khi chúng gia tốc dọc theo từ trường của Trái đất đến các vĩ độ cao hơn, và đổ xuống tầng trên của bầu khí quyển.

Tại đó, các hạt của bão Mặt trời tương tác với vật chất trong khí quyển, tạo ra những bức màn ánh sáng lung linh trên bầu trời mà ta có thể nhìn thấy bằng mắt thường.

TIN CŨ HƠN
Phi thuyền NASA bị vướng mảnh rác giống như giấy vệ sinh

Phi thuyền NASA bị vướng mảnh rác giống như giấy vệ sinh

Một vật thể lạ có hình dạng tương tự mảnh giấy vệ sinh đã xuất hiện trong hình ảnh NASA thu được từ Hỏa tinh.

Đăng ngày: 03/05/2026
Trung Quốc xác nhận có nước trên Mặt trăng

Trung Quốc xác nhận có nước trên Mặt trăng

Qua xác nhận qua thử nghiệm trên Trái đất, các nhà khoa học Trung Quốc báo cáo có các dấu hiệu cho thấy nước tồn tại trong những hòn đá do tàu đổ bộ Chang’e 5 thu lượm trên Mặt trăng.

Đăng ngày: 03/05/2026
Khám phá những bí mật bảo vệ Trái đất khỏi sự hỗn loạn của vũ trụ

Khám phá những bí mật bảo vệ Trái đất khỏi sự hỗn loạn của vũ trụ

Một phân tích mới về sự hỗn loạn trong hệ Mặt trời đã tiết lộ cách tránh va chạm giữa các hành tinh trong hàng tỷ năm.

Đăng ngày: 01/05/2026
Loại khoáng chất dồi dào trên Mặt trăng này có thể cung cấp năng lượng cho nhân loại trong hàng nghìn năm

Loại khoáng chất dồi dào trên Mặt trăng này có thể cung cấp năng lượng cho nhân loại trong hàng nghìn năm

Đây cũng là một trong các động lực thúc giục các quốc gia tìm cách chinh phục trở lại Mặt trăng.

Đăng ngày: 01/05/2026
Phát hiện hành tinh trẻ nhất thiên hà chứa Trái đất, siêu độc lạ

Phát hiện hành tinh trẻ nhất thiên hà chứa Trái đất, siêu độc lạ

Hệ thống quan sát thiên văn siêu việt ALMA đã có một phát hiện vô cùng ngoại mục: Một hành tinh đúng nghĩa sơ sinh trong đĩa khí bụi của ngôi sao trẻ AS 209.

Đăng ngày: 30/04/2026
Siêu tên lửa mạnh nhất lịch sử NASA sắp khai hỏa: Dẫn lối cho kỷ lục thế giới nào?

Siêu tên lửa mạnh nhất lịch sử NASA sắp khai hỏa: Dẫn lối cho kỷ lục thế giới nào?

Khi nào thì NASA cho tên lửa mạnh nhất lịch sử của mình cất cánh?

Đăng ngày: 30/04/2026
Thí nghiệm gây sốc: Ngủ đông để du hành đến hành tinh khác?

Thí nghiệm gây sốc: Ngủ đông để du hành đến hành tinh khác?

Các nhà khoa học đã tìm ra một công tắc não bộ mang triển vọng giúp các nhà du hành vũ trụ tương lai có thể vượt qua ranh giới của Hệ Mặt trời, đi khai phá các ngoại hành tinh giống Trái đất.

Đăng ngày: 30/04/2026
Khoa Học News