Biến đổi khí hậu có thể tạo ra siêu sóng thần
Biến đổi khí hậu có thể tạo ra sóng thần khổng lồ ở Nam Đại Dương thông qua thúc đẩy lở đất dưới nước ở Nam Cực.
Bằng cách khoan lõi trầm tích ở độ sâu hàng trăm mét dưới đáy biển Nam Cực, các nhà khoa học phát hiện trong thời kỳ ấm lên toàn cầu trước đây, từ 3 đến 15 triệu năm trước, lớp trầm tích tơi xốp hình thành và sạt lở, tạo ra siêu sóng thần tràn tới bờ biển Nam Mỹ, New Zealand và Đông Nam Á. Do biến đổi khí hậu khiến đại dương ấm lên, nhóm nghiên cứu cho rằng có khả năng sóng thần như vậy sẽ xuất hiện lần nữa. Họ công bố kết quả nghiên cứu trên tạp chí Nature Communications, Live Science hôm 24/5 đưa tin.
Mô phỏng sóng thần sắp tràn vào bãi biển. (Ảnh: iStock).
"Sạt lở dưới biển là nguy cơ địa chất lớn với khả năng kích hoạt sóng thần dẫn tới tổn thất nghiêm trọng về sinh mạng", Jenny Gales, giảng viên thủy văn và khám phá đại dương ở Đại học Plymouth, Anh, cho biết.
Các nhà nghiên cứu lần đầu tiên tìm thấy bằng chứng về sạt lở cổ đại ngoài khơi Nam Cực năm 2017 ở phía đông biển Ross. Mắc kẹt bên dưới đất sạt lở là những lớp trầm tích yếu chứa đầy hóa thạch sinh vật biển như thực vật phù du. Họ quay trở lại khu vực vào năm 2018 và khoan sâu xuống đáy biển để thu thập lõi trầm tích, những trụ dài từ vỏ Trái Đất có thể hé lộ lịch sử địa chất trong vùng theo từng lớp.
Thông qua phân tích lõi trầm tích, nhóm nghiên cứu nhận thấy lớp trầm tích yếu hình thành trong hai thời kỳ, cách đây 3 triệu năm vào giữa thế thế Pliocene và cách đây 15 triệu năm trong thế Miocene. Khi đó, nước quanh Nam Cực ấm hơn 3 độ C so với ngày nay, dẫn tới tảo bùng phát. Sau khi chết, chúng lấp đầy đáy biển bên dưới với trầm tích màu mỡ trơn trượt, khiến khu vực dễ bị sạt lở đất. Theo Robert McKay, giám đốc Trung tâm nghiên cứu Nam Cực ở Đại học Wellington, vào các thời kỳ khí hậu lạnh và kỷ băng hà sau đó, trầm tích bị đè dưới lớp sỏi thô dày do sông băng và núi băng trôi đem tới.
Các nhà nghiên cứu chưa biết chắc chắn nguyên nhân thúc đẩy sạt lở đất dưới biển trong quá khứ ở khu vực này, nhưng họ suy đoán khả năng cao nhất là do sự tan chảy của sông băng do khí hậu ấm lên. Kỷ băng hà kết thúc khiến những dải băng co lại và thu hẹp, làm giảm áp lực lên mảng kiến tạo của Trái đất, khiến chúng bật lên trong quá trình mang tên isostatic rebound.
Sau khi những lớp trầm tích yếu tích tụ đủ số lượng, sự vận động của lục địa Nam Cực gây ra động đất khiến lớp sỏi thô bên trên trầm tích trượt khỏi rìa thềm lục địa, dẫn tới sạt lở và sóng thần. Quy mô của sóng thần cổ đại chưa được xác định rõ, nhưng các nhà khoa học ghi nhận hai trận sạt lở dưới biển gần đây sản sinh sóng thần khổng lồ gây thiệt hại nghiêm trọng. Trận sóng thần cao 13 m ở Grand Banks năm 1929 khiến 28 người thiệt mạng ngoài khơi Canada và trận sóng thần cao 15 m ở Papua New Guinea cướp đi mạng sống của 2.200 người.
Với nhiều lớp trầm tích chôn vùi bên dưới đáy biển Nam Cực và sông băng phía trên chậm rãi tan chảy, các nhà nghiên cứu cảnh báo lở đất và sóng thần có thể tái diễn trong tương lai.
Sự thật về những chiếc cốc giấy dùng 1 lần
Các loại cốc giấy dùng 1 lần đang được rất nhiều người ưa dùng vì tính tiện dụng và nhanh gọn. Song sự thật về chúng không phải ai cũng biết.
Một loại nhiên liệu bỗng chốc "tái sinh" trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng toàn cầu
Trong lúc toàn thế giới đang hướng đến mục tiêu giảm tối đa lượng cacbon, không ai ngờ được loại nhiên liệu gây hại cho môi trường này đột nhiên "một bước lên mây".
Bí ẩn thác nước chảy vào "Chiếc ấm của Quỷ dữ"
Thác nước đôi Devil’s Kettle, thuộc bang Minnesota, Hoa Kỳ, có một dòng chảy vào hồ Superior; tuy nhiên, điểm đến của dòng kia đến bây giờ vẫn còn là một ẩn số của thiên nhiên…
Hình ảnh trên bầu trời Thổ Nhĩ Kỳ khiến cả thế giới chú ý
Đám mây kỳ lạ với hình dạng hiếm gặp, trông giỗng như đĩa bay trở thành tâm điểm chú ý sau khi xuất hiện tại Bursa, Thổ Nhĩ Kỳ.
Lốc xoáy làm tốc mái hàng trăm ngôi nhà ở Quảng Nam
Theo thống kê sơ bộ của UBND xã đại Hồng (huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam), số người bị thương trong vụ lốc xoáy, mưa đá chiều 14/4 lên đến 17 người, hơn 500 nhà bị sụp và tốc mái hoàn toàn, 10 nhà dân đã bị sập hoàn toàn.
Tìm hiểu về bảng phân loại cấp độ gió và sóng ở Việt Nam
Dưới đây là bảng phân loại cấp gió và sóng ở Việt Nam, mời các bạn cùng tham khảo.
