Cá "hóa thạch sống" không tiến hóa suốt 100 triệu năm

Cá láng lớn có thể to ngang cá sấu mõm ngắn và sở hữu lớp áo giáp cứng đến mức giúp chúng sống sót trước khủng long ăn thịt.

Cá láng lớn Bắc Mỹ (Atractosteus spatula) sống ở sông ngòi, hồ chứa nước và vịnh ven biển từ các bang phía tây nam nước Mỹ, tới Veracruz, Mexico. Chúng chuyên ăn cua, cá, chim, động vật có vú, rùa và xác thối, theo Live Science.


Cá láng lớn có kích thước khổng lồ. (Ảnh: In Fisherman).

Với phần mõm dài, vảy dày như bọc giáp và hai hàm răng nhọn hoắt, loài cá khổng lồ này hay bị nhầm với cá sấu mõm ngắn. Chúng là loài lớn nhất từng được biết đến trong nhóm cá vây tia cổ đại tên gar và có thể dài khoảng 2,4 m.

Cá láng lớn "thực sự là một quái vật tiền sử", theo nhà sinh vật học Jeremy Wade trong chương trình "River Monsters". Hóa thạch cho thấy chúng tồn tại cách đây 100 triệu năm trong suốt kỷ Phấn Trắng (66 - 145 triệu năm trước), khi khủng long lang thang trên Trái đất.

"Sự sống sót của chúng một phần do hệ thống tự vệ độc đáo gồm các vảy cấu tạo từ men siêu cứng gọi là ganoine", Wade giải thích. "Lớp áo giáp này giúp chúng sống sót giữa những con khủng long ăn thịt". Vảy cứng đan xen cũng bảo vệ cá láng lớn trước mối đe dọa. Khi cá láng lớn dài hơn một mét, kẻ thù duy nhất của chúng là cá sấu mõm ngắn.

Cá láng lớn phát triển rất nhanh. Chúng ra đời dưới dạng trứng nhỏ li ti có độc, nhưng có thể dài 0,6 m trong năm đầu tiên. Chúng tiếp tục phát triển trong suốt cuộc đời và có thể sống tới 100 năm, theo Solomon David, nhà sinh thái học thủy sinh ở Đại học Minnesota.

Cá láng lớn nằm trong số ít loài "hóa thạch sống", những loài hầu như không thay đổi trong hàng triệu năm. Một nghiên cứu năm 2024 phát hiện cá láng lớn có tốc độ tiến hóa chậm nhất trong số động vật có xương sống, có hàm. Chúng tiến hóa chậm đến mức cá láng lớn và cá sấu hỏa tiễn (Lepisosteus osseus), hai loài cách nhau 100 triệu năm tiến hóa, vẫn có thể tạo ra con lai sinh sản được. Quá trình tiến hóa trong khoảng thời gian dài như vậy thường tạo ra những loài phân hóa mạnh đến mức không bao giờ có thể sinh sản.

Dù hàm răng sắc nhọn của cá láng lớn có thể gây ra vết cắn đau đớn, chúng là động vật săn mồi phục kích thích ăn cua, cá và chim. Vào thập niên 1930, Ủy ban câu cá giải trí Texas tạo ra một dụng cụ giật điện cá làng lớn bằng cách bắn 200 volt vào nước. Ngày nay, cá làng lớn được bảo vệ ở Florida và hạn chế câu ở Texas.

TIN CŨ HƠN
Cận cảnh chiếc lưỡi đầy

Cận cảnh chiếc lưỡi đầy "gai nhọn" của loài hổ, cuối cùng ta cũng hiểu tại sao chúng được gọi là chúa tể rừng xanh

Hổ là một trong những sinh vật mạnh mẽ nhất trong thế giới động vật. Khi nhắc đến hổ, nhiều người thường nghĩ ngay đến cặp mắt đầy khí chất của chúng khi săn mồi.

Đăng ngày: 25/03/2026
Đi bắt rắn ráo, ngờ đâu suýt tóm nhầm sinh vật nguy hiểm hơn cả rắn hổ mang chúa

Đi bắt rắn ráo, ngờ đâu suýt tóm nhầm sinh vật nguy hiểm hơn cả rắn hổ mang chúa

Sau cơn mưa, một người đàn ông đã soi đèn đi vào khu có cây cối rậm rạp để tìm rắn ráo (danh pháp hai phần: Ptyas korros) hay còn gọi là rắn lải.

Đăng ngày: 25/03/2026
Những loài rắn hổ mang cực độc phân bố tại Việt Nam

Những loài rắn hổ mang cực độc phân bố tại Việt Nam

Tại Việt Nam có sự phân bố của 4 loài rắn hổ mang, tất cả đều sở hữu nọc độc nguy hiểm chết người.

Đăng ngày: 25/03/2026
Những sự thật bất ngờ về loài báo đen - nguồn cảm hứng của nhân vật Black Panther

Những sự thật bất ngờ về loài báo đen - nguồn cảm hứng của nhân vật Black Panther

Nhiều sức mạnh của các siêu anh hùng Marvel được lấy cảm hứng từ kẻ săn mồi cùng tên và Black Panther cũng là một trong số đó. Anh được lấy cảm hứng từ loài báo đen bên ngoài tự nhiên.

Đăng ngày: 24/03/2026
Những loài rắn độc nhất thế giới

Những loài rắn độc nhất thế giới

Thế giới có rất nhiều loài rắn, trong đó có loài vô hại nhưng có những loại cực độc, có thể khiến nạn nhân chết ngay tức khắc khi bị tấn công.

Đăng ngày: 24/03/2026
16 loài động vật sống lâu nhất quả đất

16 loài động vật sống lâu nhất quả đất

Con người là một trong những loài có tuổi thọ khá cao và có xu hướng tăng cùng với sự phát triển của y học hiện đại. Những bước tiến của khoa học và y học đã giúp chữa trị nhiều căn bệnh nan y, kéo dài tuổi thọ con người.

Đăng ngày: 24/03/2026
Akhal-Teke - Loài ngựa đẹp nhất thế giới, có mồ hôi đỏ như máu

Akhal-Teke - Loài ngựa đẹp nhất thế giới, có mồ hôi đỏ như máu

Truyền thuyết cổ về loại ngựa siêu phàm có mồ hôi đỏ như máu “Hãn huyết bảo mã” đang đứng trước cơ hội được chứng minh.

Đăng ngày: 23/03/2026
Khoa Học News