Con người và biến đổi khí hậu "giết chết" hồ Sawa

Từng là vùng đất ngập nước đa dạng sinh học, lưu vực hồ Sawa ngày nay bị thu hẹp thành một ao nhỏ, bao quanh bởi đất hoang cằn cỗi.


Hồ Sawa cạn khô do biến đổi khí hậu và hoạt động của con người. (Video: AFP)

Tấm biển "Cấm đánh cá" ở rìa sa mạc phía tây Iraq, cách thành phố thủ phủ Al-Samawa của tỉnh Muthanna khoảng 23 km, là một trong số ít manh mối còn sót lại cho thấy đây từng là hồ Sawa, một vùng đất ngập nước đa dạng sinh học cùng với các hoạt động giải trí và du lịch nghỉ dưỡng.

Tuy nhiên, hoạt động của con người và biến đổi khí hậu đã biến khu vực này thành đất hoang cằn cỗi với đầy muối phủ trên bề mặt nứt nẻ. Hồ nước mặn từng rộng hơn 5km2 giờ đây chỉ còn là một cái ao nhỏ, nơi được kết nối với nguồn nước ngầm.

"Năm nay, lần đầu tiên hồ biến mất", nhà hoạt động môi trường Husam Subhi nhấn mạnh. "Những năm trước, diện tích nước chỉ giảm vào mùa khô".


Diện tích hồ bị thu hẹp lại chỉ bằng cái ao nhỏ.

"Hồ Sawa có một lịch sử đặc biệt đối với tất cả cư dân của Samawa. Tôi đã 60 tuổi và lớn lên cùng với hồ. Tôi từng nghĩ rằng mình sẽ chết trước nó, nhưng thật buồn là nó đã biến mất trước tôi", nhà hoạt động môi trường Latif Dibes chia sẻ thêm.

Theo Youssef Jabbar, người đứng đầu bộ phận môi trường của tỉnh Muthana, lượng nước trong hồ đã giảm trông thấy từ năm 2014. Nguyên nhân chính là do hạn hán và nhiệt độ tăng, gây ra bởi biến đổi khí hậu.

"Muthana là một tỉnh sa mạc, thường xuyên xảy ra hạn hán và thiếu lượng mưa", Jabbar giải thích.

Trong một tuyên bố vào tuần trước, chính phủ Iraq cũng chỉ ra hơn 1.000 giếng đào bất hợp pháp cho hoạt động nông nghiệp trong khu vực, cùng với các nhà máy xi măng và muối gần đó đã "rút một lượng nước đáng kể từ mạch nước ngầm cung cấp cho hồ".

Công ước Ramsar về Đất ngập nước đã mô tả Sawa là "hồ nước độc nhất" bởi nó là vùng nước khép kín hoàn toàn bên trong một cánh đồng muối không có đầu vào và đầu ra.

"Hồ được hình thành trên đá vôi và bị cô lập bởi các rào cản thạch cao xung quanh. Đặc điểm hóa học nước của nó là độc nhất", trang web của công ước cho biết.

Là điểm dừng chân của các loài chim di cư, hồ Sawa từng là nhà của một số loài có nguy cơ tuyệt chủng trên toàn cầu như đại bàng hoàng đế phương Đông, ô tác Houbara và vịt cẩm thạch, nhưng ngày nay tất cả đã biến mất.

Mưa ở Samawah hoặc khu vực gần hồ đạt tỷ lệ rất thấp và chỉ đạt 30% mức trung bình chung hàng năm, điều này đã làm giảm mực nước ngầm. Nhiệt độ tăng cũng khiến nước bốc hơi nhiều hơn.

Trong một nỗ lực hồi sinh hồ Sawa, các nhà chức trách đã cấm đào thêm giếng mới và đang tiến hành đóng cửa các giếng trái phép hiện có.

"Các biện pháp phải được thực hiện và trong đó, quan trọng nhất là dừng các giếng đào cũng như dự án công nghiệp, chẳng hạn như nhà máy xi măng và muối gần hồ. Nếu các dự án này ngừng hoạt động, một phần nước ngầm có thể quay trở lại hồ", Jabbar cho hay.

TIN CŨ HƠN
Bí ẩn thác nước chảy vào

Bí ẩn thác nước chảy vào "Chiếc ấm của Quỷ dữ"

Thác nước đôi Devil’s Kettle, thuộc bang Minnesota, Hoa Kỳ, có một dòng chảy vào hồ Superior; tuy nhiên, điểm đến của dòng kia đến bây giờ vẫn còn là một ẩn số của thiên nhiên…

Đăng ngày: 17/02/2026
Lốc xoáy làm tốc mái hàng trăm ngôi nhà ở Quảng Nam

Lốc xoáy làm tốc mái hàng trăm ngôi nhà ở Quảng Nam

Theo thống kê sơ bộ của UBND xã đại Hồng (huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam), số người bị thương trong vụ lốc xoáy, mưa đá chiều 14/4 lên đến 17 người, hơn 500 nhà bị sụp và tốc mái hoàn toàn, 10 nhà dân đã bị sập hoàn toàn.

Đăng ngày: 15/02/2026
Tìm hiểu về bảng phân loại cấp độ gió và sóng ở Việt Nam

Tìm hiểu về bảng phân loại cấp độ gió và sóng ở Việt Nam

Dưới đây là bảng phân loại cấp gió và sóng ở Việt Nam, mời các bạn cùng tham khảo.

Đăng ngày: 14/02/2026
Khu rừng dưới nước tuyệt đẹp ở Kazakhstan

Khu rừng dưới nước tuyệt đẹp ở Kazakhstan

Hồ nước Kaindy dài 400m ở Kazakhstan có một vẻ đẹp rất đặc biệt với một khu rừng kỳ lạ mọc dưới đáy hồ.

Đăng ngày: 11/02/2026
Núi lửa lớn nhất thế giới ở Hawaii có dấu hiệu

Núi lửa lớn nhất thế giới ở Hawaii có dấu hiệu "thức giấc"

Ngọn núi lửa lớn nhất thế giới Mauna Loa ở tiểu bang Hawaii của Mỹ có dấu hiệu phun trào trở lại.

Đăng ngày: 08/02/2026
Hồ nước đặc biệt nằm lưng chừng giữa trời và vực biển

Hồ nước đặc biệt nằm lưng chừng giữa trời và vực biển

Nằm chênh vênh tại vách đá dựng đứng trên mặt nước biển, hồ Leitisvatn trở thành điểm đáng tham quan nhất tại quần đảo Faroe.

Đăng ngày: 30/01/2026
Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là hiện tượng rung động đột ngột của vỏ Trái đất, mạnh hay yếu tuỳ từng trận (xác định bằng độ Richter).

Đăng ngày: 19/01/2026
Khoa Học News