Độc lạ một nước vẫn mới năm 2016 khi cả thế giới đã 2024

Với cách tính ngày tháng và giờ rất khác so với phần lớn thế giới, đất nước này vẫn đang ở năm 2016 trong khi cả thế giới đã ở năm 2024.

Vào ngày 11-9 người dân Ethiopia sẽ kỷ niệm ngày kết thúc một năm và bắt đầu một năm mới. Tuy nhiên, khi Ethiopia bước sang năm mới vào tháng 9 tới thì theo lịch của người Ethiopia, họ chỉ mới sang năm 2017, theo đài CNN.

Tại sao Ethiopia – quốc gia đông dân thứ hai ở châu Phi, lại “đi sau” phần lớn thế giới tới 7 năm 8 tháng? Cách tính ngày tháng đó tác động như thế nào đến người dân Ethiopia?


 Người dân Ethiopia bắt đầu năm mới vào khoảng tháng 9 dương lịch. (Ảnh: CNN Lịch độc đáo).

Lịch độc đáo

Ở Ethiopia, năm sinh của Chúa Giêsu được công nhận muộn hơn 7 hoặc 8 năm so với lịch Gregory, hay dương lịch, lịch “phương Tây”, do Giáo hoàng Gregory XIII đưa ra vào năm 1582. Mặc dù phần lớn thế giới đã áp dụng lịch Gregory, nhưng Ethiopia vẫn giữ nguyên lịch của riêng họ.

Ông Eshetu Getachew – Giám đốc điều hành của công ty du lịch Rotate Ethiopia Tours And Travel – cho biết: “Chúng tôi là duy nhất. Chúng tôi [chưa bao giờ] bị thuộc địa hóa. Chúng tôi có lịch riêng của mình. Chúng tôi có bảng chữ cái riêng của chúng tôi. Chúng tôi có truyền thống văn hóa riêng của mình”.

Lịch của người Ethiopia được cho là đã ra đời hơn 1.500 năm trước. Lịch này có 13 tháng, trong đó 12 tháng kéo dài 30 ngày. Tháng cuối cùng chỉ có 5 ngày, hoặc 6 ngày trong năm nhuận.

Do các doanh nghiệp quốc tế và trường học quốc tế tại Ethiopia thường dùng lịch Gregory, nhiều người Ethiopia không có lựa chọn nào khác ngoài việc sử dụng đồng thời cả lịch truyền thống của Ethiopia và lịch phương Tây.

“Điều đó rất khó khăn. Tôi vẫn không thể chuyển sang một loại lịch được. Đó thực sự là một thách thức” – ông Goitom W. Tekle, nhà khảo cổ học người Ethiopia, cho biết.

Ông Tekle cho biết một số tổ chức phải tiếp tục chuyển đổi giữa hai loại lịch, kết hợp cả ngày tháng theo lịch phương Tây và lịch Ethiopia, đặc biệt là khi làm việc giữa những người Ethiopia ở khu vực nông thôn và những người Ethiopia ở nước ngoài.

Ngoài ra, việc thực hiện những thủ tục hành chính đơn giản như làm giấy khai sinh cũng gặp nhiều trở ngại.

Nhà sử học người Đức Verena Krebs – chuyên nghiên cứu về lịch sử châu Âu và châu Phi – cho biết: “Giả sử bạn dẫn một em bé 3 tuổi làm giấy khai sinh tại TP hoặc chính quyền địa phương ở Ethiopia. Sau đó, bạn khai theo hệ thống thời gian của Ethiopia và tin rằng nhân viên làm thủ tục sẽ chuyển đổi thời gian đúng sang lịch Tây. Tuy nhiên, vì một số sai sót, số tuổi của bé có thể tăng gấp đôi hoặc gấp ba”.


 Một tháp đồng hồ ở Ethiopia. (Ảnh: GETTY IMAGES).

Theo bà Krebs, lịch truyền thống của Ethiopia không phải là lịch đặc biệt duy nhất.

Theo đó, Saudi Arabia có truyền thống ưu tiên sử dụng lịch Hijri gồm 12 tháng (gồm 354 ngày). Tuy nhiên, gần đây, nước này đã chấp thuận việc sử dụng dương lịch cho các giao dịch chính thức.

Trong khi đó, lịch Do Thái là lịch chính thức của Israel.

Cách tiếp cận "hợp lý"

Nhiếp ảnh gia Abel Gashaw là một trong số nhiều người Ethiopia thích nghi với việc sử dụng cả hai loại lịch. Tuy nhiên, ông Gashaw thừa nhận rằng ông thích lịch của Ethiopia hơn vì nó “hợp lý hơn”, đặc biệt là khi đề cập thời điểm đầu năm.

Năm mới tại Ethiopia gọi là “Enkutatash”, có nghĩa là “món quà trang sức” trong tiếng Amharic của người Semitic ở Ethiopia. “Enkutatash” diễn ra vào cuối mùa mưa.

“Đó là một khởi đầu mới đối với chúng tôi. Sau đó, lượng mưa giảm dần và mọi nơi bạn đến đều rất xanh” – ông Gashaw cho biết.

Ông Gashaw cho rằng việc tổ chức lễ mừng năm mới vào ngày 1-1 (theo lịch phương Tây) không có ý nghĩa gì ở Ethiopia vì ngày này rơi vào mùa khô.

“Tôi biết đây là một ngày tồi tệ đối với thế giới [ám chỉ vụ tấn công ngày 11-9-2001] ở Mỹ. Nhưng năm mới của người Ethiopia bắt đầu vào ngày đó hàng năm” – ông Gashaw nói.

Không chỉ ngày tháng, cách tính giờ của người Ethiopia cũng rất khác.

Ethiopia sử dụng hệ đếm giờ 12 giờ, khác với cách tính giờ 24 giờ phổ biến hiện nay. Hệ thống giờ của họ bắt đầu từ lúc bình minh và kết thúc vào lúc hoàng hôn. Theo đó, thời điểm người dân Ethiopia gọi là 1 giờ ban ngày tương đương lúc 7 giờ sáng ở nhiều nước khác.

Ông Gashaw giải thích rằng điều này phản ánh cuộc sống ở Ethiopia khi số giờ ban ngày ở đất nước này khá ổn định, do nằm gần xích đạo. Ông Gashaw cho rằng đây là một cách tính hợp lý hơn cách tính 24 giờ.

“Thành thật mà nói, tôi không biết tại sao giờ châu Âu lại thay đổi vào lúc nửa đêm. Bởi vì mọi người đều ngủ” - theo ông Gashaw.


 Nhà thờ ở thị trấn Lalibela (Ethiopia). (Ảnh: GETTY IMAGES).

Tuy nhiên, cách tính này cũng có nhiều bất tiện.

“Khi tôi mua vé máy bay, các hãng hàng không sử dụng lịch châu Âu nên tôi kiểm tra lại 3 hoặc 4 lần để chắc chắn thời gian của mình” – ông Gashaw kể.

Ông Gashaw từng trượt một kỳ thi do vắng, vì khi ấy, lịch học của ông được tính theo cách tính 24 giờ. Trong khi đó, ông bị nhầm lẫn rằng lịch thi tính theo giờ Ethiopia.

“Khi họ nói 2 giờ [chiều], tôi nghĩ đó là giờ Ethiopia, nghĩa là vào buổi sáng [theo cách tính của người Ethiopia]. Vì vậy, khi tôi đi đến phòng thi thì không có ai ở đó cả. Khi ấy, tôi nghĩ ngày kiểm tra đã bị hủy” – ông Gashaw cho biết.

TIN CŨ HƠN
Thí nghiệm bí ẩn vén bức màn thời gian và không gian: Bất ngờ phát hiện có sinh vật quan sát con người!

Thí nghiệm bí ẩn vén bức màn thời gian và không gian: Bất ngờ phát hiện có sinh vật quan sát con người!

Bạn có bao giờ tự hỏi điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta có thể du hành về quá khứ và tương lai không? Thế giới của chúng ta sẽ thay đổi như thế nào nếu chúng ta có thể tiết lộ bản chất của thời gian?

Đăng ngày: 18/03/2026
Top 11 bí ẩn lớn nhất trong bức họa Mona Lisa

Top 11 bí ẩn lớn nhất trong bức họa Mona Lisa

Bức tranh nàng Mona Lisa của Leonardo da Vinci đã tạo cảm hứng cho rất nhiều nhà phân tích, từ nghệ thuật tới khoa học, từ phân tích quang học tới phân tích tâm lý học.

Đăng ngày: 18/03/2026
Sau khi chết con người thực sự sẽ trở thành ma?

Sau khi chết con người thực sự sẽ trở thành ma?

Trong Phật giáo thường nói sau khi con người chết, nếu không siêu xuất thành thần, thì nói chung, sẽ trở thành vong linh. Bây giờ khi chúng ta nhắc đến siêu độ vong linh, thì trước tiên chúng ta phải

Đăng ngày: 18/03/2026
Những vụ tai nạn máy bay kinh hoàng nhất trong lịch sử

Những vụ tai nạn máy bay kinh hoàng nhất trong lịch sử

Lịch sử ngành hàng không thế giới cũng đã từng đau xót chứng kiến những tai nạn máy bay thảm thương không kém, cùng điểm lại những vụ tai nạn máy bay dân sự kinh hoàng nhất trong lịch sử.

Đăng ngày: 18/03/2026
Điều gì xảy ra nếu khí quyển Trái đất biến mất?

Điều gì xảy ra nếu khí quyển Trái đất biến mất?

Bầu khí quyển đóng vai trò như một lớp giáp bảo vệ, duy trì sự sống cho chúng ta và toàn bộ các sinh vật trên thế giới. Nếu nó mất đi, hậu quả sẽ vô cùng khủng khiếp.

Đăng ngày: 17/03/2026
Những liệu pháp phản khoa học nhất trong lịch sử nhân loại

Những liệu pháp phản khoa học nhất trong lịch sử nhân loại

Trong quá khứ, từng có những liệu pháp vô cùng phản khoa học, nhưng vẫn được sử dụng rộng rãi với sự tin tưởng của người dân và các bác sĩ.

Đăng ngày: 17/03/2026
Người đàn ông mắc kẹt trong đám mây suốt 40 phút

Người đàn ông mắc kẹt trong đám mây suốt 40 phút

Trung tá William Rankin là một trong hai người từng rơi xuyên qua đám mây giông và sống sót để kể lại tai nạn hy hữu này.

Đăng ngày: 16/03/2026
Khoa Học News