Hệ miễn dịch đang chống lại các bệnh tật mới như nào?

Hệ miễn dịch chứa hai tế bào, T và B. Tế bào T thường được nhắc đến trong các nghiên cứu về Covid-19 với khả năng ghi nhớ và chống lại sự phát triển của virus SARS-CoV-2.

Có khoảng ba tỷ tế bào B lưu hành trong máu, mỗi tế bào phủ đầy những kháng thể rất dính được thiết kế để phù hợp với các kháng nguyên của những căn bệnh mà nó có thể không bao giờ gặp, có thể cả các bệnh không hề tồn tại. Tế bào B dành phần lớn thời gian sống ngắn ngủi của nó di chuyển khắp nơi đến khi may mắn gặp kháng nguyên tương ứng đặc trưng của mầm bệnh (ví dụ những vi khuẩn, virus, nấm hay vật ký sinh lạ).


Ảnh minh họa tế bào T đang chống lại tế bào lạ xâm nhập cơ thể. (Nguồn: Medial News).

Nếu kháng nguyên mà chúng ta gặp tình cờ phù hợp với thụ thể kháng nguyên đặc trưng của một kháng thể từ tế bào B (kháng thể gắn chặt vào mặt tế bào B như cây đinh hương trên món thịt giăm bông Giáng Sinh), tế bào B đó lập tức hoạt động, tạo ra các bản sao của chính nó, các tế bào con giống hệt nhau được sinh ra với kháng thể "phù hợp".

Trong 12 giờ, tế bào B đó có thể tạo ra 20.000 bản sao của chính mình, quá trình này kéo dài cả tuần. Mỗi thành viên mới được sinh ra từ đội quân nhân bản của tế bào B đều trở thành một nhà máy mới, chỉ tạo ra loại kháng thể chống lại loại tế bào bệnh đó.

Giờ là lúc tấn công. Các kháng thể trên bề mặt tế bào B bay ra như những tên lửa điều khiển với tần suất 2.000 kháng thể mỗi giây. Mỗi tên lửa kháng thể này chỉ có một mục tiêu: kháng nguyên không thuộc cơ thể đặc trưng trên các tế bào lạ đó. Chúng không thấy gì khác. Kháng thể tìm ra và gắn vào, tập trung lại trên mục tiêu như bông cỏ gai dính trên lông những con chó. Điều này không chỉ ngăn chặn các tế bào bệnh, nó còn hoạt động như một biển hiệu neon nhấp nháy sự chú ý của các đại thực bào gần đó, lôi kéo chúng tới một bữa ăn miễn phí.

Chúng có vẻ như cũng kích thích khẩu vị của "những kẻ dọn rác tự nhiên" (một quá trình được gọi là opsonin hóa, lấy từ tiếng Đức là "chuẩn bị ăn"). Tế bào lạ xâm nhập bị dính chặt, rồi bị nuốt chửng.

Đó là một hệ phòng thủ tao nhã và tinh vi đến tuyệt vời, nó tăng cường phản ứng với căn bệnh mới trong khoảng một tuần. Khi mối đe dọa đã qua, phần lớn đội quân tế bào B chết đi, nhưng một trung đoàn vẫn ở lại, nhớ những gì đã xảy ra, sẵn sàng quay lại chiến đấu khi mối đe dọa đó xuất hiện trở lại.

Đó chính là sự miễn dịch.

Tế bào B và T trông gần như giống hệt nhau dưới kính hiển vi quang học (một phần lý do khiến chỉ khi thế kỷ XX gần như trôi qua, tế bào T mới được tìm ra). Giống tế bào B, tế bào T phát hiện các kháng nguyên lạ và tạo ra một đội quân nhân bản để tấn công nó. Nhưng tế bào T nhận ra và tiêu diệt các tế bào bệnh bằng cách hoàn toàn khác.

Tế bào T khóa mục tiêu những kháng nguyên lạ đã lộ diện và tiêu diệt tế bào bệnh là chuyên môn của nó. Sau khi những kẻ tấn công bị tiêu diệt, phần lớn đội quân miễn dịch nhân bản chết đi, nhưng một số ở lại và ghi nhớ. Nếu kẻ tấn công đó trở lại, sẽ không cần tới một tuần để tạo đội quân mới cho hệ thống phòng thủ. Cơ thể đã sẵn sàng.

TIN CŨ HƠN
10 triệu chứng biểu hiện suy thận

10 triệu chứng biểu hiện suy thận

Rất nhiều người mắc bệnh thận mạn nhưng không biết, bởi vì những dầu hiệu ban đầu có thể là rất khó thấy.

Đăng ngày: 06/01/2026
Phản ứng kì lạ của bộ não và cơ thể khi bạn bóp cò súng

Phản ứng kì lạ của bộ não và cơ thể khi bạn bóp cò súng

Bạn nhìn xuống khẩu súng, nhắm mục tiêu, thở ra từ từ và bóp cò. Ngay lập tức, một loạt sự kiện diễn ra: ánh sáng tóe lên, cơ thể bị giật lại đằng sau, một tiếng nổ chát chúa và mùi thuốc súng khét lẹt.

Đăng ngày: 05/01/2026
Cách nhận biết mật ong thật, mật ong giả

Cách nhận biết mật ong thật, mật ong giả

Nhỏ mật ong lên tờ giấy mỏng, giọt mật vón lại mà không thấm quanh tờ giấy là mật ong thật.

Đăng ngày: 05/01/2026
15 lý do để ăn dứa trong mùa hè

15 lý do để ăn dứa trong mùa hè

Dứa rất giàu dinh dưỡng, có nhiều chất chống viêm, giúp xương chắc khỏe và cải thiện hệ tiêu hóa rất tốt.

Đăng ngày: 04/01/2026
Những nạn đói kinh hoàng nhất trong lịch sử nhân loại

Những nạn đói kinh hoàng nhất trong lịch sử nhân loại

Trong suốt dòng chảy lịch sử, đã từng có rất nhiều nạn đói ập đến, nhiều trong số đó xảy ra vào thế kỷ 20, phá hủy cuộc sống của những cộng đồng cư dân trên khắp các lục địa.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tác dụng ít biết của vỏ chuối

Tác dụng ít biết của vỏ chuối

Chuối không chỉ là trái cây bổ dưỡng mà vỏ của chúng cũng có rất nhiều công dụng hữu ích, như: làm trắng răng, trị mụn, chống lão hóa da…

Đăng ngày: 02/01/2026
Những thực phẩm giúp bạn có giấc ngủ sâu hơn

Những thực phẩm giúp bạn có giấc ngủ sâu hơn

Không ai phủ nhận việc thiếu ngủ ban đêm gây ra nhiều hậu quả tai hại đến sức khỏe của con người.

Đăng ngày: 01/01/2026
Khoa Học News