"Khí sự sống" hiện diện khó hiểu ở "hành tinh từ hư không"

Thứ mà nhiều nhà khoa học mong đợi nắm bắt được ở các ngoại hành tinh có sự sống nay lại xuất hiện ở một dạng thiên thể khó định nghĩa.

Nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi TS Jackie Faherty từ Bảo tàng Lịch sử tự nhiên Mỹ đã phát hiện sự phát thải methane khó hiểu từ một vật thể nửa sao nửa hành tinh, gọi là sao lùn nâu.

Tín hiệu của methane trong quang phổ một thiên thể vốn là báu vật đối với các nhà sinh học thiên văn, bởi loại khí nhà kính này được xếp vào nhóm các "dấu ấn sự sống" tiềm năng nhất.

Thế nhưng, người ta hy vọng tìm thấy nó trên các ngoại hành tinh có các yếu tố hỗ trợ sự sống, chứ không phải một thứ quái dị, chết chóc như sao lùn nâu.


Sao lùn nâu W1935 - (Ảnh đồ họa: NASA/ESA/CSA/STSc).

Sao lùn nâu đó mang tên CWISEP J193518.59-154620.3 (gọi tắt là W1935), bị cô lập, có nhiệt độ khoảng 208 độ C, nằm cách chúng ta 47 năm ánh sáng và thuộc chòm sao Nhân Mã.

Các tác giả đã sử dụng kính viễn vọng không gian James Webb của NASA/ESA/CSA (các cơ quan vũ trụ của Mỹ - châu Âu - Canada) và phát hiện thêm sự phát thải methane kỳ lạ. 

Bối rối trước điều đó, họ thử lập các mô hình và phát hiện ra điều còn thú vị hơn: W1935 có thể đảo ngược nhiệt độ - một hiện tượng mà trong đó, bầu khí quyển trở nên ấm hơn khi độ cao tăng lên.

Sự đảo ngược nhiệt độ có thể dễ dàng xảy ra với các hành tinh quay quanh các ngôi sao, bởi nhiệt lượng từ ngôi sao mẹ của chúng.

Để có thể phát thải methane khi không có sinh vật sống và đảo ngược nhiệt độ như sao Mộc và sao Thổ, nó phải có cực quang.

Nhưng cực quang cũng là một hiện tượng rất cần đến những cơn gió sao khốc liệt từ sao mẹ ập vào từ quyển.

Tuy vậy, sao lùn nâu không có sao mẹ. 

Loại vật thể khác thường này gọi là sao lùn nâu nhưng thực ra không hẳn là sao.

Chúng được coi như một "ngôi sao thất bại" vì quá nhỏ so với sao và không duy trì được phản ứng tổng hợp hạt nhân trong lõi, nhưng lại quá lớn so với kích thước mà một hành tinh đạt được và không có sao mẹ.

Vì vậy, sao lùn nâu cũng có thể xem như là một kiểu "hành tinh cao cấp", sinh ra từ hư không, tức từ các đám khí bụi hỗn loạn giữa các vì sao, như cách các ngôi sao ra đời, thay vì từ đĩa tiền hành tinh của một ngôi sao mẹ.

Cần nhiều quan sát hơn nhưng các nhà nghiên cứu suy đoán rằng một lời giải thích cho cực quang trên W1935 có thể là một mặt trăng đang hoạt động nhưng vẫn chưa được phát hiện.

Bất chấp tất cả, mọi chi tiết trong phát hiện mới này đều giăng thêm màn bí ẩn bao trùm loại vật thể mang tên "sao lùn nâu".

TIN CŨ HƠN
Phát hiện hố Mặt trăng có nhiệt độ phù hợp cho người sống

Phát hiện hố Mặt trăng có nhiệt độ phù hợp cho người sống

Sử dụng dữ liệu từ tàu LRO, các chuyên gia NASA nhận thấy nhiệt độ trong hố trũng ở vùng Mare Tranquilitatis trên Mặt trăng chỉ khoảng 17 độ C.

Đăng ngày: 10/05/2026
Hành tinh

Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Một ngoại hành tinh ở cách 111 năm ánh sáng có thể là phiên bản lớn của Trái Đất với những điều kiện phù hợp cho sự sống.

Đăng ngày: 10/05/2026
Sputnik và mật mã mà người Mỹ không thể giải mã được

Sputnik và mật mã mà người Mỹ không thể giải mã được

Vào ngày 4 tháng 10 năm 1957, Sputnik 1 là vật thể đầu tiên xâm nhập bầu khí quyển Trái đất theo kiểu có kiểm soát.

Đăng ngày: 10/05/2026
Vì sao Mặt trời phát sáng và phát nhiệt?

Vì sao Mặt trời phát sáng và phát nhiệt?

Mặt trời giống như một quả cầu lửa nóng bỏng, chói chang. Hàng giờ hàng phút nó đều bức xạ một năng lượng lớn, phát ra ánh sáng và nhiệt trong vũ trụ, trong đó có Trái Đất chúng ta.

Đăng ngày: 10/05/2026
“Người khổng lồ 3 khuôn mặt” xuyên không 13,3 tỉ năm đến Trái đất

“Người khổng lồ 3 khuôn mặt” xuyên không 13,3 tỉ năm đến Trái đất

Ba hình ảnh ma quái thể hiện "dung nhan" 13,3 tỉ năm trước của một vật thể "tổ tiên" đã chạm đến ống kính của James Webb, siêu kính viễn vọng đang hoạt động trên quỹ đạo Trái đất.

Đăng ngày: 09/05/2026
Các nhà khoa học phát hiện tinh thể xoắn sử dụng “giả trọng lực” để bẻ cong ánh sáng giống như lỗ đen

Các nhà khoa học phát hiện tinh thể xoắn sử dụng “giả trọng lực” để bẻ cong ánh sáng giống như lỗ đen

Tinh thể quang tử là các cấu trúc nano quang học có ảnh hưởng đến sự lan truyền của các hạt photon trong nó tương tự như cách mà các tinh thể bán dẫn tác động lên chuyển động của electron.

Đăng ngày: 08/05/2026
“Hành tinh thứ 9 của NASA” để lộ dấu hiệu thân thiện với sự sống

“Hành tinh thứ 9 của NASA” để lộ dấu hiệu thân thiện với sự sống

"Hành tinh thứ 9" khiến Liên đoàn Thiên văn Quốc tế (IAU) và NASA bất đồng quan điểm tiếp tục đem lại niềm hy vọng mới về khả năng sống được thông qua một siêu núi lửa băng.

Đăng ngày: 07/05/2026
Khoa Học News