Loài thằn lằn chuyên ăn nhện góa phụ đen kịch độc

Thằn lằn cá sấu ở Nam California ăn nhện góa phụ đen và dường như tiến hóa miễn dịch đối với nọc độc của chúng.

Các nhà nghiên cứu ở Nevada tiến gần hơn một bước trong việc xác định bí quyết kháng nọc độc của nhện góa phụ đen. Thông qua nghiên cứu tác động của nọc độc tới các loài thằn lằn, thiên địch của nhện góa phụ đen, họ phát hiện chúng có thể kháng cơ chế tự vệ chết chóc từ loài nhện này.


Nhện góa phụ đen là một trong những loài nhện độc nhất ở Bắc Mỹ. (Ảnh: Kadams66)

Ở California và các bang miền Tây khác, thằn lằn cá sấu (Elgaria coerulea) có thể dễ dàng ăn nhện góa phụ đen. Điều đó thu hút sự quan tâm của Chris Feldman, giáo sư sinh vật học ở Đại học Nevada, Reno. Dù nọc độc nhện vô hại khi ăn, nhiều khả năng thằn lằn bị cắn khi săn mồi. Liệu chúng có miễn dịch với nọc độc hay không?

Trong nghiên cứu công bố hôm 19/10 trên tạp chí Royal Society Open Science, Feldman và cộng sự tìm cách trả lời câu hỏi thông qua một loạt thí nghiệm bao gồm 3 loài thằn lằn và một đường đua nhỏ. Kết quả cho thấy trong lịch sử chung sống lâu dài với nhện, thằn lằn cá sấu đã tiến hóa khả năng chống chọi nọc độc.

Trong môi trường ấm áp nơi nhện góa phụ đen phát triển ở miền Tây nước Mỹ, thằn lằn là hàng xóm gần gũi của chúng. Nhện góa phụ đen thậm chí ăn thằn lằn nhỏ mắc vào lưới của chúng. Để xem xét những loài thằn lằn khác nhau có tiến hóa cơ chế bảo vệ hay không, nghiên cứu sinh Vicki Thill và cộng sự đưa thằn lằn cá sấu, thằn lằn hàng rào miền Tây và thằn lằn side-blotched vào phòng thí nghiệm. Tại đó, họ tiêm nọc độc nhện góa phụ đen vào thằn lằn và để chúng chạy trên đường đua nhằm xem xét nọc độc có ảnh hưởng tới tốc độ của chúng hay không.

Thằn lằn side-blotched chạy chậm chứng tỏ nọc độc có ảnh hưởng. Nhưng dù gặp lượng nọc độc đủ giết chết 5 con chuột, thằn lằn cá sấu và thằn lằn hàng rào không có bất kỳ thay đổi nào.

Tiếp theo, các nhà khoa học kiểm tra mô cơ ở chân thằn lằn. Ở động vật có vú, nọc độc nhện góa phụ đen tiêu diệt tế bào cơ bắp, để lại tổn thương lan rộng quanh vết cắn. Thằn lằn hàng rào và thằn lằn side-blotched có dấu hiệu bị thương cơ bắp và viêm nhiễm. Nhưng ở thằn lằn cá sấu, cơ bắp hoàn toàn nguyên vẹn như thể chưa bao giờ nhiễm nọc độc. Điều đó chứng tỏ thằn lằn cá sấu đã tiến hóa cách phản ứng nhanh để bảo vệ bản thân trước nọc độc của nhện góa phụ đen. Feldman suy đoán một số hợp chất có thể vô hiệu hóa hoặc làm tan nọc độc trước khi gây tổn thương.

TIN CŨ HƠN
Những con

Những con "giun điên" oanh tạc rừng của 15 bang Mỹ

Trông giống như những con giun đất bình thường, nhưng chúng có thể quằn quại, nhảy và thậm chí rụng đuôi để thoát khỏi nguy hiểm.

Đăng ngày: 08/04/2026
Những cặp mắt dị thường của động vật (II)

Những cặp mắt dị thường của động vật (II)

Những tổ chức sinh vật khác nhau tiến hóa để quan sát thế giới theo cách khác nhau, với cấu tạo mắt tối ưu hóa cho các kiểu tồn tại đa dạng.

Đăng ngày: 05/04/2026
Những cặp mắt dị thường nhất của động vật (I)

Những cặp mắt dị thường nhất của động vật (I)

Theo các nhà khoa học, mắt của động vật tiến hóa cách đây khoảng 540 triệu năm như là cơ quan phát hiện ánh sáng giản đơn.

Đăng ngày: 05/04/2026
Lửng mật - trùm giang hồ đồng cỏ, vua cà khịa, ông hoàng liều lĩnh, chúa tể

Lửng mật - trùm giang hồ đồng cỏ, vua cà khịa, ông hoàng liều lĩnh, chúa tể "bất cần đời"!

Vâng, đó chính là những mỹ từ khá "dễ thương" mà con người dành cho loài lửng mật, nhỏ tí teo nhưng độ to gan thì không ai bằng!

Đăng ngày: 03/04/2026
Cận cảnh loài giun từ châu Á đang khiến cả nước Mỹ

Cận cảnh loài giun từ châu Á đang khiến cả nước Mỹ "đau đầu"

Thời gian gần đây, một loài giun gây hại có nguồn gốc từ châu Á đang xuất hiện tràn lan trên khắp nước Mỹ, gây ra không ít phiền toái cho người dân nước này.

Đăng ngày: 03/04/2026
4 loài rắn cực độc được tìm thấy nhiều nhất ở Fansipan

4 loài rắn cực độc được tìm thấy nhiều nhất ở Fansipan

Một trong số chúng được mệnh danh là "Ông vua săn động vật máu nóng ở Việt Nam". Những loài rắn này đã được nhà nghiên cứu sinh vật rừng dày dặn kinh nghiệm Phùng Mỹ Trung có nhắc tới.

Đăng ngày: 02/04/2026
Hàng triệu người theo dõi cuộc săn thủy quái ở Trung Quốc

Hàng triệu người theo dõi cuộc săn thủy quái ở Trung Quốc

Một con "thủy quái" được gọi là cá sấu mõm dài đã thu hút sự chú ý lớn ở Trung Quốc trong tuần này, khi hàng triệu người dân đã dõi theo nỗ lực săn bắt nó.

Đăng ngày: 01/04/2026
Khoa Học News