Lý do tảng băng trôi rộng 3.900km2 vỡ nát

Sự biến đổi của các dòng hải lưu ở Nam Đại Dương có thể khiến tảng băng trôi khổng lồ A68a nứt vỡ.

A68a, với diện tích bề mặt 3.900km2, là mảnh lớn nhất của tảng băng trôi A68 tách ra từ thềm băng Larsen C ở châu Nam Cực năm 2017. Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí Science Advances hôm 19/10, nhóm chuyên gia tại Đại học Princeton sử dụng hình ảnh và dữ liệu vệ tinh để quay lại tháng 12/2020, khi tảng băng trải qua hai sự kiện vỡ, và tìm hiểu nguyên nhân.


Ảnh vệ tinh cho thấy sự thay đổi của tảng băng trôi A68a và hai sự kiện vỡ mà nó trải qua vào năm 2020. (Ảnh: Science Advances).

Sau khi di chuyển ngang qua đảo Nam Georgia, A68a bắt đầu nứt, một mảng lớn vỡ ra do đáy của tảng băng trôi bị kéo lê dưới đáy biển. Tuy nhiên, sự kiện nứt vỡ thứ hai khiến các chuyên gia bối rối vì tảng băng khi đó đang nổi giữa vùng biển sâu và thoáng.

"Thông thường, băng trôi vỡ do chúng chạm xuống đáy biển, khiến các phần vỡ ra. Nhưng trong trường hợp này, sau khi xem xét dữ liệu hải lưu, chúng tôi nhận thấy phần hình ngón tay của tảng băng dường như chồng lên một đoạn hải lưu mạnh hơn các đoạn khác. Vì vậy, có vẻ hợp lý khi nghi ngờ rằng điều này đã tạo ra đủ áp lực để phá vỡ tảng băng", Alex Huth, tác giả chính của nghiên cứu, chuyên gia của Chương trình Khoa học Khí quyển và Đại dương (AOS) tại Đại học Princeton, giải thích.

Nhóm nhà khoa học đặt giả thuyết rằng sự kiện vỡ lần thứ hai xảy ra do "hải lưu dịch chuyển" và sự thay đổi của các hải lưu dẫn đến một phần tảng băng trôi bị vỡ - điều chưa từng được ghi nhận. Để kiểm tra giả thuyết, họ đánh giá xem các lực bên ngoài như hải lưu và gió tác động đến tảng băng như thế nào.

Lập bản mô phỏng của A86a, nhóm nghiên cứu nhận thấy khi một tảng băng trôi nằm ở vị trí có hải lưu rất mạnh với một dòng hải lưu khác rất yếu, liên kết giữa các phần sẽ bắt đầu rạn nứt. Ngoài ra, hình dạng giống ngón tay của tảng băng trôi cũng có thể góp phần dẫn đến sự nứt vỡ vì nó làm cho khối băng đủ dài để chồng lên hai dòng hải lưu.

Thông qua việc nghiên cứu sự nứt vỡ của A68a, Huth cùng đồng nghiệp tin rằng họ có thể hiểu rõ hơn về vai trò của các tảng băng trôi trong hệ thống của Trái đất và cách chúng tương tác với những lực tác động từ bên ngoài.

"Các tảng băng trôi chiếm khoảng 50% lượng băng mất đi ở Nam Cực, hình thành khi tách ra từ dải băng. Khi trôi đi, chúng cũng mang nước tan chảy ra xa khỏi các dải băng. Điều này có thể ảnh hưởng đến hoàn lưu đại dương thông qua việc phân tầng cột nước và bổ sung sắt cho đại dương, từ đó dẫn đến gia tăng thực vật phù du", Huth cho biết.

TIN CŨ HƠN
Đảo rắn Brazil - nơi kinh hoàng nhất thế giới

Đảo rắn Brazil - nơi kinh hoàng nhất thế giới

Đảo rắn tại Brazil sở hữu vẻ đẹp tựa thiên đường nhưng với gần 400.000 con rắn độc bậc nhất thế giới vừa là nỗi sợ, vừa kích thích sự hiếu kỳ của du khách ưa mạo hiểm.

Đăng ngày: 04/01/2026
Phát hiện hang động chứa đựng một khu rừng nguyên sinh

Phát hiện hang động chứa đựng một khu rừng nguyên sinh

Hang động mới được phát hiện tại Trung Quốc, thể tích lên đến 5 triệu mét khối, được coi là ốc đảo thiên đường.

Đăng ngày: 29/12/2025
Gió mùa hạ là gì?

Gió mùa hạ là gì?

Khí hậu Việt Nam còn chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của các khối khí hoạt động theo mùa với hai mùa gió chính: gió mùa mùa đông và gió mùa mùa hạ.

Đăng ngày: 29/12/2025
Biến lá cây khô thành củi

Biến lá cây khô thành củi

Peter Morrison, 45 tuổi, người Anh, đã có sáng kiến tạo ra loại nhiên liệu xanh mới: dùng lá cây khô làm ra củi.

Đăng ngày: 28/12/2025
Hiệu ứng nhà kính là gì?

Hiệu ứng nhà kính là gì?

Hiệu ứng nhà kính là hiệu ứng làm cho không khí của Trái đất nóng lên do bức xạ sóng ngắn của Mặt trời có thể xuyên qua tầng khí quyển chiếu xuống mặt đất; mặt đất hấp thu nóng lên lại bức xạ sóng dài vào.

Đăng ngày: 28/12/2025
Cây đổ hàng loạt ở Hà Nội, Hải Phòng sau bão Wipha

Cây đổ hàng loạt ở Hà Nội, Hải Phòng sau bão Wipha

Nhiều cây phượng trên các tuyến phố ở Hà Nội và Hải Phòng đồng loạt đổ do ảnh hưởng của bão Wipha, sáng sớm 3/8.

Đăng ngày: 26/12/2025
Ngày Hạ chí là gì?

Ngày Hạ chí là gì?

Ngày hạ chí là một trong 24 tiết khí trong nông lịch. Đây cũng là một trong những thời điểm rất đặc biệt trong năm đánh dấu sự khởi đầu chính thức của mùa hè.

Đăng ngày: 26/12/2025
Khoa Học News