Khoa Học News

Mặt trời đẩy 3 vệ tinh rơi xuống khỏi quỹ đạo Trái đất

Đầu tháng 11, ba vệ tinh Australia lao xuống và cháy rụi trong khí quyển Trái đất do sự gia tăng hoạt động của Mặt trời.

Khi hoạt động trên quỹ đạo Trái đất thấp (ở độ cao 2.000km trở xuống), các vệ tinh đều sẽ trải qua quá trình giảm quỹ đạo, dần hạ độ cao và cuối cùng bốc cháy trong khí quyển. Tuy nhiên, ba vệ tinh nhỏ Binar-2, 3 và 4 thuộc chương trình Binar Space của Đại học Curtin, Australia, rơi xuống khí quyển sớm hơn nhiều so với dự kiến.

Binar-2, 3 và 4 mới chỉ hoạt động hai tháng, trong khi thời gian dự kiến là 6 tháng. Sự kết thúc sớm này ảnh hưởng đến các nghiên cứu khoa học và thử nghiệm hệ thống mới mà chúng đang thực hiện. Nguyên nhân là Mặt trời gia tăng hoạt động và vệ tinh Binar không phải nạn nhân duy nhất. Hoạt động Mặt trời tăng mạnh đã gây khó khăn cho các nhà vận hành vệ tinh vài năm qua.


Mô phỏng vệ tinh Binar hoạt động trên quỹ đạo. (Ảnh: Spaceanddefense).

Hoạt động Mặt trời gồm những hiện tượng như vết đen Mặt trời, lóa Mặt trời và gió Mặt trời - dòng hạt mang điện hướng về phía Trái đất. Đây là kết quả của việc từ trường của ngôi sao này thay đổi liên tục, và khoảng 11 năm một lần, nó hoàn toàn đảo ngược. Tại điểm giữa của chu kỳ, hoạt động Mặt trời sẽ đạt đỉnh.

Dù giới khoa học đã biết về chu kỳ Mặt trời, hoạt động cụ thể vẫn rất khó dự đoán. Các động lực rất phức tạp trong khi dự báo thời tiết không gian vẫn còn ở giai đoạn sơ khai.

Vài tháng qua, các chỉ số về hoạt động Mặt trời cao gấp 1,5 lần so với dự đoán. Hoạt động tăng đồng nghĩa có nhiều lóa Mặt trời và gió Mặt trời mạnh hơn. Luồng hạt mang điện tăng cường có thể làm hỏng hoặc gián đoạn các thành phần điện tử trên vệ tinh.

Năng lượng dư thừa từ hoạt động Mặt trời được hấp thụ vào tầng khí quyển ngoài, khiến nó phình ra. Kết quả là, tất cả vệ tinh ở độ cao dưới 1.000 km đều chịu lực cản khí quyển lớn hơn đáng kể. Đây là lực làm gián đoạn quỹ đạo của chúng và khiến chúng rơi về phía bề mặt Trái đất.

Binar Space là chương trình nghiên cứu vệ tinh nhằm nâng cao hiểu biết về hệ Mặt trời và giảm rào cản cho hoạt động không gian. Chương trình bắt đầu triển khai với vệ tinh đầu tiên, Binar-1, tháng 9/2021, khi hoạt động Mặt trời tương đối ít. Vệ tinh hình khối hộp với cạnh 10 cm này bắt đầu ở độ cao 420 km và tồn tại 364 ngày trên quỹ đạo.

Các vệ tinh tiếp theo của chương trình, Binar-2, 3 và 4, dự kiến tồn tại khoảng 6 tháng do diện tích pin năng lượng Mặt trời tăng và hoạt động Mặt trời mạnh hơn. Nhưng thay vào đó, chúng chỉ tồn tại hai tháng rồi cháy rụi.

Dù các vệ tinh khối hộp nhỏ tương đối rẻ, việc kết thúc sớm nhiệm vụ luôn gây thiệt hại. Điều này càng đúng hơn với vệ tinh thương mại, nhấn mạnh việc cần có dự báo thời tiết không gian chính xác hơn.

May mắn là Mặt trời sẽ dịu lại. Dù đang mạnh ngoài dự kiến, hoạt động Mặt trời có thể chậm lại vào năm 2026 và trở về mức tối thiểu vào năm 2030.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Giả sử kích thước của Trái đất là 1cm thì ngôi sao lớn nhất trong vũ trụ có kích thước bao nhiêu?

Giả sử kích thước của Trái đất là 1cm thì ngôi sao lớn nhất trong vũ trụ có kích thước bao nhiêu?

Nếu kích thước của Trái đất chỉ là một viên bi thì kích thước Mặt trời sẽ tương đương với một quả bóng tập yoga và ngôi sao lớn nhất trong vũ trụ có đường kính khiến bạn khó tin.

Đăng ngày: 08/10/2026
Nhân loại lần đầu ghi lại khoảnh khắc cuối đời của một ngôi sao khổng lồ

Nhân loại lần đầu ghi lại khoảnh khắc cuối đời của một ngôi sao khổng lồ

Đây là lần đầu tiên các nhà khoa học chụp được hình ảnh cận cảnh một ngôi sao khổng lồ nằm bên ngoài ngân hà bằng Kính thiên văn rất lớn (VLT) của Đài quan sát Nam Âu có trụ sở tại Chile.

Đăng ngày: 08/10/2026
Vật chất nào trên Trái đất có thể đến gần Mặt trời mà không bị nóng chảy?

Vật chất nào trên Trái đất có thể đến gần Mặt trời mà không bị nóng chảy?

Nhiều người có thể sẽ nghĩ rằng vonfram là chất có nhiệt độ nóng chảy cao nhất trên hành tinh của chúng ta, tuy nhiên sự thật hoàn toàn không phải như vậy.

Đăng ngày: 07/10/2026
Bên ngoài ranh giới của vũ trụ là gì?

Bên ngoài ranh giới của vũ trụ là gì?

Các nhà thiên văn học trước đây tin rằng vũ trụ là vô hạn, nhưng thuyết tương đối rộng của Einstein cho thấy vũ trụ của chúng ta thực sự có một ranh giới, nhưng ranh giới này nằm ở một chiều không gian cao hơn.

Đăng ngày: 07/10/2026
Phát hiện những vật thể lạ ở trung tâm Dải Ngân hà

Phát hiện những vật thể lạ ở trung tâm Dải Ngân hà

Các nhà thiên văn học đã tìm thấy 6 vật thể xoay quanh siêu hố đen Sagittarius A* ở trung tâm Dải Ngân hà, với bề ngoài và đặc điểm không hề giống với bất kỳ thứ gì trước đó.

Đăng ngày: 07/10/2026
Đến bao giờ thì nhân loại mới có thể mở ra kỷ nguyên du hành giữa các vì sao?

Đến bao giờ thì nhân loại mới có thể mở ra kỷ nguyên du hành giữa các vì sao?

Ở thời điểm hiện tại, việc du hành liên sao là một điều không thể đối với chúng ta.

Đăng ngày: 07/10/2026
Giới khoa học xôn xao bức hình chụp thiên hà màu tím của kính James Webb

Giới khoa học xôn xao bức hình chụp thiên hà màu tím của kính James Webb

Bức ảnh một thiên hà xoắn ốc màu tím có tên NGC 628 do kính viễn vọng không gian James Webb chụp đang thu hút sự tò mò của giới khoa học vũ trụ trên khắp thế giới.

Đăng ngày: 07/10/2026
Khoa Học News