Khoa Học News

Mặt trời đẩy 3 vệ tinh rơi xuống khỏi quỹ đạo Trái đất

Đầu tháng 11, ba vệ tinh Australia lao xuống và cháy rụi trong khí quyển Trái đất do sự gia tăng hoạt động của Mặt trời.

Khi hoạt động trên quỹ đạo Trái đất thấp (ở độ cao 2.000km trở xuống), các vệ tinh đều sẽ trải qua quá trình giảm quỹ đạo, dần hạ độ cao và cuối cùng bốc cháy trong khí quyển. Tuy nhiên, ba vệ tinh nhỏ Binar-2, 3 và 4 thuộc chương trình Binar Space của Đại học Curtin, Australia, rơi xuống khí quyển sớm hơn nhiều so với dự kiến.

Binar-2, 3 và 4 mới chỉ hoạt động hai tháng, trong khi thời gian dự kiến là 6 tháng. Sự kết thúc sớm này ảnh hưởng đến các nghiên cứu khoa học và thử nghiệm hệ thống mới mà chúng đang thực hiện. Nguyên nhân là Mặt trời gia tăng hoạt động và vệ tinh Binar không phải nạn nhân duy nhất. Hoạt động Mặt trời tăng mạnh đã gây khó khăn cho các nhà vận hành vệ tinh vài năm qua.


Mô phỏng vệ tinh Binar hoạt động trên quỹ đạo. (Ảnh: Spaceanddefense).

Hoạt động Mặt trời gồm những hiện tượng như vết đen Mặt trời, lóa Mặt trời và gió Mặt trời - dòng hạt mang điện hướng về phía Trái đất. Đây là kết quả của việc từ trường của ngôi sao này thay đổi liên tục, và khoảng 11 năm một lần, nó hoàn toàn đảo ngược. Tại điểm giữa của chu kỳ, hoạt động Mặt trời sẽ đạt đỉnh.

Dù giới khoa học đã biết về chu kỳ Mặt trời, hoạt động cụ thể vẫn rất khó dự đoán. Các động lực rất phức tạp trong khi dự báo thời tiết không gian vẫn còn ở giai đoạn sơ khai.

Vài tháng qua, các chỉ số về hoạt động Mặt trời cao gấp 1,5 lần so với dự đoán. Hoạt động tăng đồng nghĩa có nhiều lóa Mặt trời và gió Mặt trời mạnh hơn. Luồng hạt mang điện tăng cường có thể làm hỏng hoặc gián đoạn các thành phần điện tử trên vệ tinh.

Năng lượng dư thừa từ hoạt động Mặt trời được hấp thụ vào tầng khí quyển ngoài, khiến nó phình ra. Kết quả là, tất cả vệ tinh ở độ cao dưới 1.000 km đều chịu lực cản khí quyển lớn hơn đáng kể. Đây là lực làm gián đoạn quỹ đạo của chúng và khiến chúng rơi về phía bề mặt Trái đất.

Binar Space là chương trình nghiên cứu vệ tinh nhằm nâng cao hiểu biết về hệ Mặt trời và giảm rào cản cho hoạt động không gian. Chương trình bắt đầu triển khai với vệ tinh đầu tiên, Binar-1, tháng 9/2021, khi hoạt động Mặt trời tương đối ít. Vệ tinh hình khối hộp với cạnh 10 cm này bắt đầu ở độ cao 420 km và tồn tại 364 ngày trên quỹ đạo.

Các vệ tinh tiếp theo của chương trình, Binar-2, 3 và 4, dự kiến tồn tại khoảng 6 tháng do diện tích pin năng lượng Mặt trời tăng và hoạt động Mặt trời mạnh hơn. Nhưng thay vào đó, chúng chỉ tồn tại hai tháng rồi cháy rụi.

Dù các vệ tinh khối hộp nhỏ tương đối rẻ, việc kết thúc sớm nhiệm vụ luôn gây thiệt hại. Điều này càng đúng hơn với vệ tinh thương mại, nhấn mạnh việc cần có dự báo thời tiết không gian chính xác hơn.

May mắn là Mặt trời sẽ dịu lại. Dù đang mạnh ngoài dự kiến, hoạt động Mặt trời có thể chậm lại vào năm 2026 và trở về mức tối thiểu vào năm 2030.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Lần đầu tiên NASA phải kêu gọi sự giúp đỡ từ công chúng, trong công cuộc khám phá sao Mộc

Lần đầu tiên NASA phải kêu gọi sự giúp đỡ từ công chúng, trong công cuộc khám phá sao Mộc

Nhóm nghiên cứu cho biết, hiện tại họ đang rất cần những sự giúp đỡ đến từ công chúng, bởi nếu không họ sẽ phải tốn nhiều năm để có thể phân tích được hết những hình ảnh này.

Đăng ngày: 31/10/2026
Phát hiện hai lỗ đen gần Trái đất nhất, thuộc loại chưa từng thấy

Phát hiện hai lỗ đen gần Trái đất nhất, thuộc loại chưa từng thấy

Hai lỗ đen ẩn nấp ở sân sau của Trái đất với khoảng cách chỉ 1.560 và 3.800 năm ánh sáng, đại diện cho một loại mà các nhà thiên văn học chưa từng thấy

Đăng ngày: 30/10/2026
"Nòng nọc vũ trụ" làm lộ chân tướng vật thể khoa học không thể lý giải

"Nòng nọc vũ trụ" làm lộ chân tướng vật thể khoa học không thể lý giải

Một vật thể cực hiếm trong vũ trụ, hoàn toàn vô hình, ẩn nấp ở gần tâm thiên hà chứa Trái Đất, đã bị một đám mây ma quái hình con nòng nọc làm lộ diện.

Đăng ngày: 30/10/2026
Đài quan sát Âu - Mỹ bắt được tín hiệu ghê rợn chưa từng thấy

Đài quan sát Âu - Mỹ bắt được tín hiệu ghê rợn chưa từng thấy

Hai đài quan sát Chandra và XMM-Newton đã "nhặt" được thứ vô cùng rùng rợn là những mảnh "thây ma" của một ngôi sao lớn gấp 14 lần Mặt Trời, bị bắn tung tóe khắp vũ trụ.

Đăng ngày: 29/10/2026
Tàu NASA có phát hiện lớn ở "vùng bóng tối vĩnh viễn"

Tàu NASA có phát hiện lớn ở "vùng bóng tối vĩnh viễn"

Dữ liệu mới mà tàu NASA thu thập được có thể giúp các cơ quan vũ trụ tiến gần hơn đến việc thành lập căn cứ ngoài Trái đất đầu tiên.

Đăng ngày: 29/10/2026
Liệu có thể bắn đạn xuyên qua sao Mộc không?

Liệu có thể bắn đạn xuyên qua sao Mộc không?

Sao Mộc là một trong những hành tinh khí khổng lồ của Hệ Mặt trời, nó có kích thước lớn gấp nhiều lần so với Trái đất và bao quanh nó là một lớp khí dày. Do vậy, đi xuyên qua sao Mộc không hề dễ dàng.

Đăng ngày: 29/10/2026
Hiện tượng ngàn năm có một: Bầu trời tháng 10 xuất hiện sao Bắc Đẩu thứ 8?

Hiện tượng ngàn năm có một: Bầu trời tháng 10 xuất hiện sao Bắc Đẩu thứ 8?

Hàng loạt kính viễn vọng trên thế giới đã chuyển hướng về phía chòm sao Bắc Miện để chờ sự xuất hiện của một ngôi sao mới sáng như Bắc Đẩu Thất Tinh.

Đăng ngày: 28/10/2026
Khoa Học News