Khoa Học News

NASA sắp nghiên cứu vòm đá bí ẩn trên Mặt trăng

NASA sẽ điều khiển thiết bị thăm dò khám phá vòm đá tạo thành từ magma ở Mặt trăng có cấu tạo khác hẳn khu vực xung quanh, theo thông báo hôm 2/6.


Vòm Gruithuisen trên Mặt trăng. (Ảnh: NASA)

Nhiệm vụ Artemis của NASA có mục tiêu chủ chốt là đưa phi hành gia tới Mặt trăng để thiết lập khu định cư dài hạn đầu tiên và tìm hiểu điều kiện cần thiết để chở người tới sao Hỏa. Ngoài ra, chương trình cũng lên kế hoạch cho nhiều hoạt động khoa học, bao gồm phóng hai thiết bị Lunar Vulkan Imaging and Spectroscopy Explorer (Lunar-VISE) và Lunar Explorer Instrument for space biology Applications (LEIA) tới Mặt trăng để khám phá vòm Gruithuisen, đặc điểm địa chất khiến giới nghiên cứu bối rối suốt nhiều năm qua. Bộ đôi thiết bị sẽ cung cấp dữ liệu quan trọng cho các nhà khoa học NASA.

Theo Joel Kearns, phó giám đốc khám phá ở Ban chỉ đạo nhiệm vụ khoa học của NASA, nghiên cứu đầu tiên sẽ tìm hiểu dấu vết quá trình địa chất của các thiên thể ở thuở sơ khai được lưu giữ trên Mặt trăng thông qua xem xét một dạng núi lửa hiếm. Nghiên cứu thứ hai sẽ khám phá tác động của lực hấp dẫn thấp trên Mặt trăng và môi trường bức xạ đối với nấm men, thông qua đó xác định tổn thương ADN và cách sửa chữa.

Lunar-VISE sẽ thăm dò đỉnh của vòm Gruithuisen trong 10 ngày. Giới nghiên cứu cho rằng vòm Gruithuisen ra đời từ một loại magma dính nhớp giàu silica với thành phần giống granite. Lunar-VISE sẽ tìm hiểu những vòm này hình thành như thế nào mà không cần nước lỏng hoặc kiến tạo mảng. Đây là một bí ẩn lớn đối với các nhà khoa học vũ trụ.

Quan sát từ tàu quay quanh quỹ đạo Lunar Reconnaissance (LRO) xác nhận vòm Gruithuisen khác hẳn địa hình xung quanh vốn bị bao phủ bởi dòng dung nham bazan cứng lại từ thời cổ đại. Điều khiến giới nghiên cứu khó hiểu là magma chứa silic hình thành trên Mặt trăng bằng cách nào. Trên Trái Đất, núi lửa silic thường hình thành khi tồn tại hai điều kiện là nước và kiến tạo mảng. Nhưng trên Mặt trăng lại không có những điều kiện cốt yếu này.

Thiết bị LEIA sẽ tiến hành nghiên cứu sinh học trên Mặt trăng bằng cách cung cấp nấm men Saccharomyces cerevisiae và tìm hiểu nó phản ứng như thế nào với bức xạ và trọng lực của Mặt trăng. Dữ liệu do nhiệm vụ thu thập sẽ bổ trợ cho thông tin từ những nghiên cứu sinh học trước đây, giúp các nhà khoa học xác định ảnh hưởng của bức xạ và trọng lực tới cơ thể người.

TIN CŨ HƠN
Tổng quan về sao Thủy

Tổng quan về sao Thủy

Sao Thủy hay Thủy Tinh là hành tinh nhỏ nhất và gần Mặt Trời nhất trong tám hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời, với chu kỳ quỹ đạo bằng 88 ngày Trái Đất.

Đăng ngày: 15/05/2026
Những cột đá nhọn kỳ lạ trên sao Hỏa

Những cột đá nhọn kỳ lạ trên sao Hỏa

Robot tự hành Curiosity phát hiện những khối đá "gân guốc" hôm 15/5, theo hình ảnh gửi về Trái Đất.

Đăng ngày: 12/05/2026
Kính viễn vọng James Webb chuẩn bị dọ thám 2 "siêu Trái đất" kỳ lạ

Kính viễn vọng James Webb chuẩn bị dọ thám 2 "siêu Trái đất" kỳ lạ

Kính viễn vọng không gian James Webb sẽ khám phá những thế giới mới ở một mức độ chi tiết chưa từng có trước đây.

Đăng ngày: 11/05/2026
Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Một ngoại hành tinh ở cách 111 năm ánh sáng có thể là phiên bản lớn của Trái Đất với những điều kiện phù hợp cho sự sống.

Đăng ngày: 10/05/2026
Vì sao Mặt trời phát sáng và phát nhiệt?

Vì sao Mặt trời phát sáng và phát nhiệt?

Mặt trời giống như một quả cầu lửa nóng bỏng, chói chang. Hàng giờ hàng phút nó đều bức xạ một năng lượng lớn, phát ra ánh sáng và nhiệt trong vũ trụ, trong đó có Trái Đất chúng ta.

Đăng ngày: 10/05/2026
50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

Một tấm bản đồ 3D gần như hoàn chỉnh nhất về vũ trụ do chương trình khảo sát Two Micron All-Sky Survey, còn gọi 2MASS tạo nên, cho thấy, 50.000 dải thiên hà rực rỡ tồn tại giữa ánh sáng hồng ngoại trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/05/2026
Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Cho tới nay, thế giới vũ trụ rộng lớn vẫn còn là chứa đựng nhiều điều bí ẩn mà khoa học hiện đại vẫn chưa khám phá hết.

Đăng ngày: 05/05/2026
Khoa Học News