Nghiên cứu hồ nước gần tâm chấn của vụ nổ bí ẩn 113 năm trước

Các nhà nghiên cứu Nga dự định lặn sâu khoảng 30 m để thám hiểm hồ Cheko, nơi được cho là hố va chạm của một thiên thạch.

Các nhà khoa học Nga sẽ tới khu bảo tồn thiên nhiên Tunguska xa xôi ở Krasnoyarsk, Trung Siberia, cuối tháng 2, theo Siberian Times. Nhóm nghiên cứu gồm 4 thành viên được cấp phép lặn sâu dưới 30m. Đây là nghiên cứu đầu tiên được tiến hành ở độ sâu như vậy tại hồ Cheko, Tunguska. Chuyến thám hiểm sẽ khởi đầu cho một chu kỳ nghiên cứu dài hạn, theo Evgenia Karnoukhova, chuyên gia tại khu bảo tồn Tunguska.


Hồ Cheko ở Siberia, Nga. (Ảnh: Evgenia Karnoukhova)

"Hồ Cheko sâu 54m. Nhóm nghiên cứu đặt mục tiêu tìm hiểu độ dày của trầm tích ở đáy hồ và thu thập các mẫu nguyên thủy. Dữ liệu mà họ thu thập sẽ được phân tích và gửi cho các nhà địa chất. Chúng tôi chưa nói đến việc tìm kiếm bất cứ thiên thể nào vào giai đoạn này", Evgenia cho biết.

Vụ nổ Tunguska năm 1908 đến nay vẫn gây ra nhiều tranh luận trong giới khoa học. Sự kiện đã san phẳng vùng đất rộng 2.150km2 với khoảng 80 triệu cây. Một số nhân chứng cho biết, họ đã nhìn thấy một quả cầu lửa sáng rực di chuyển trên bầu trời.

Năm 1927, nhà khoáng vật người Nga Leonid Kulik dẫn đoàn thám hiểm Nga đầu tiên tới điều tra sự kiện Tunguska. Tuy nhiên, chuyến thám hiểm cũng không tìm thấy hố va chạm của thiên thạch hay vật chất ngoài hành tinh.

Năm 2012, nhóm nghiên cứu từ Đại học Bologna, Italy, của chuyên gia Luca Gasperini cho rằng hồ Cheko với đường kính 500 m và hình dạng giống chiếc bát là hố va chạm. Hồ nước này nằm cách tâm chấn theo giả thuyết khoảng 8 km. Trước đó, nó không được đánh dấu trên bản đồ. Các phép đo địa chấn ở đáy hồ cho thấy trầm tích được tích tụ trong khoảng một thế kỷ và độ sâu của hồ cũng lớn hơn mức thông thường ở khu vực này.

Nhóm nghiên cứu kết luận, có vật chất đá dày đặc bên dưới đáy hồ và cả lớp trầm tích là tàn dư của thiên thạch phát nổ. Họ báo cáo rằng dữ liệu phản xạ địa chấn và từ trường cho thấy một điểm bất thường gần trung tâm hồ, ở độ sâu chưa đến 10 m bên dưới đáy hồ. Sự bất thường này phù hợp với việc có một vật thể bằng đá bị vùi lấp và củng cố cho giả thuyết Cheko là hồ nước hình thành từ hố va chạm.

Tuy nhiên, năm 2017, một nhóm nhà khoa học từ Krasnoyarsk và Novosibirsk, Nga, phản đối giả thuyết này. Họ cho rằng khu vực trên chưa được lập bản đồ đầy đủ nên chuyện hồ Cheko không xuất hiện trong các bản đồ cũ không lạ.

Nhóm chuyên gia đánh giá niên đại bằng cách nghiên cứu trầm tích đáy hồ, tiến hành phân tích địa hóa và sinh hóa. Đồng nghiệp của họ từ Viện Địa chất và Khoáng vật học thuộc Chi nhánh Siberia của Viện hàn lâm Khoa học Nga (RAS) hoàn thành phân tích phóng xạ của các mẫu lõi khoan.

Mẫu sâu nhất họ thu được có niên đại khoảng 280 năm. Như vậy, hồ Cheko có vẻ trẻ xét về mặt địa chất, nhưng không đủ trẻ để là hố va chạm trong sự kiện Tunguska. Ngoài ra, khu bảo tồn Tunguska cũng chứa những hồ nước khác tương đối tròn và sâu giống hồ Cheko và có thể có cùng nguồn gốc địa chất.

TIN CŨ HƠN
Bí ẩn thác nước chảy vào

Bí ẩn thác nước chảy vào "Chiếc ấm của Quỷ dữ"

Thác nước đôi Devil’s Kettle, thuộc bang Minnesota, Hoa Kỳ, có một dòng chảy vào hồ Superior; tuy nhiên, điểm đến của dòng kia đến bây giờ vẫn còn là một ẩn số của thiên nhiên…

Đăng ngày: 17/02/2026
Lốc xoáy làm tốc mái hàng trăm ngôi nhà ở Quảng Nam

Lốc xoáy làm tốc mái hàng trăm ngôi nhà ở Quảng Nam

Theo thống kê sơ bộ của UBND xã đại Hồng (huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam), số người bị thương trong vụ lốc xoáy, mưa đá chiều 14/4 lên đến 17 người, hơn 500 nhà bị sụp và tốc mái hoàn toàn, 10 nhà dân đã bị sập hoàn toàn.

Đăng ngày: 15/02/2026
Tìm hiểu về bảng phân loại cấp độ gió và sóng ở Việt Nam

Tìm hiểu về bảng phân loại cấp độ gió và sóng ở Việt Nam

Dưới đây là bảng phân loại cấp gió và sóng ở Việt Nam, mời các bạn cùng tham khảo.

Đăng ngày: 14/02/2026
Khu rừng dưới nước tuyệt đẹp ở Kazakhstan

Khu rừng dưới nước tuyệt đẹp ở Kazakhstan

Hồ nước Kaindy dài 400m ở Kazakhstan có một vẻ đẹp rất đặc biệt với một khu rừng kỳ lạ mọc dưới đáy hồ.

Đăng ngày: 11/02/2026
Núi lửa lớn nhất thế giới ở Hawaii có dấu hiệu

Núi lửa lớn nhất thế giới ở Hawaii có dấu hiệu "thức giấc"

Ngọn núi lửa lớn nhất thế giới Mauna Loa ở tiểu bang Hawaii của Mỹ có dấu hiệu phun trào trở lại.

Đăng ngày: 08/02/2026
Hồ nước đặc biệt nằm lưng chừng giữa trời và vực biển

Hồ nước đặc biệt nằm lưng chừng giữa trời và vực biển

Nằm chênh vênh tại vách đá dựng đứng trên mặt nước biển, hồ Leitisvatn trở thành điểm đáng tham quan nhất tại quần đảo Faroe.

Đăng ngày: 30/01/2026
Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là hiện tượng rung động đột ngột của vỏ Trái đất, mạnh hay yếu tuỳ từng trận (xác định bằng độ Richter).

Đăng ngày: 19/01/2026
Khoa Học News