"Nhà máy" vũ trụ sản xuất số kim loại nặng bằng 1.000 Trái đất
Một vụ nổ cách Trái đất 3 tỷ năm ánh sáng tạo ra đủ kim loại nặng với tổng khối lượng vượt quá mọi hành tinh, mặt trăng và tiểu hành tinh trong hệ Mặt trời gộp lại.
Năm 2021, Đài quan sát Chim yến Neil Gehrels phát hiện vụ sáp nhập của hai thiên thể đặc gọi là kilonova và đặt tên là GRB 211211A. Đây là ví dụ gần nhất của sự kiện thiên văn hiếm gặp này mà con người không phát hiện cùng với sóng hấp dẫn. GRB 211211A rất khác thường bởi chớp tia gamma (GRB) mà nó tạo ra kéo dài một phút. Trước đây, khoảng thời gian này chỉ gắn liền với GRB từ vụ nổ siêu tân tinh thay vì sao neutron hợp nhất.
Mô phỏng tia chớp gamma GRB 211211A. (Ảnh: Soheb Mandhai/ @TheAstroPhoenix)
Bốn nghiên cứu công bố cùng lúc trên tạp chí Nature mô tả phát hiện và quá trình có thể tạo ra sự kiện như vậy, IFL Science hôm 15/8 đưa tin. Tuy nhiên, phần thú vị nhất của sự kiện có lẽ là số lượng nguyên tố nặng tạo ra từ vụ nổ rất đáng kinh ngạc, bao gồm những kim loại quý như vàng và bạch kim.
"Chúng tôi nhận thấy sự kiện này tạo ra số nguyên tố nặng lớn gấp khoảng 1.000 lần khối lượng Trái đất. Điều này ủng hộ giả thuyết vụ nổ kilonova là nhà máy sản xuất vàng chính trong vũ trụ", tiến sĩ Matt Nicholl ở Đại học Birmingham, cho biết.
Các ngôi sao thông thường hợp nhất hydro thành heli, sau đó biến heli thành nguyên tố khác trong suốt vòng đời. Khi chết đi, ngôi sao khối lượng thấp tạo ra một số nguyên liệu mới, nhưng phần lớn nguyên tố đòi hỏi phương thức ra đời dữ dội hơn. Nguyên tố như nhôm và kali hình thành trong vụ nổ siêu tân tinh, nhưng các nhà thiên văn học nghi ngờ có một nguồn nguyên tố nặng khác do số lượng vụ nổ siêu tân tinh mà họ đã gặp không tương ứng với mức độ dồi dào của chúng.
Khi sao neutron kết hợp, năng lượng do chúng giải phóng dẫn tới hình thành số lượng kim loại nặng lớn hơn nhiều so với vụ nổ siêu tân tinh. Dù kilonova hiếm gặp hơn hẳn so với siêu tân tinh, chúng sản xuất nhiều nguyên tố nặng hơn và chiếm phần lớn kim loại nặng tồn tại trong trong vũ trụ. Hãy hình dung Mặt trời có khối lượng gấp 330.000 lần Trái đất và 99,5% vỏ Trái đất chứa nguyên tố không nặng hơn sắt. Điều đó chứng tỏ "nhà máy vàng trong vũ trụ" có quy mô cực lớn.
Để biết sự kiện như GRB 211211A đóng góp gì vào sự tồn tại của nguyên tố nặng trong vũ trụ, các nhà nghiên cứu cần biết mức độ phổ biến của chúng. Những GFB dài khác từng được phát hiện riêng biệt không đi kèm vụ nổ siêu tân tinh, nhưng họ không thể chắc chắn nguyên nhân là vị nổ kilonova. Giới nghiên cứu vẫn đang khám phá điều gì gây ra GRB 211211A. Một giả thuyết là sự sáp nhập của sao neutron và sao lùn trắng thay vì hai sao neutron.
Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?
Trong bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu dải Ngân hà và Thiên hà, Ngân hà và Thiên hà khác nhau như thế nào? Mời các bạn cùng tham khảo.
Các kỹ sư NASA đang phải tìm lại hướng dẫn sử dụng các đây 45 năm để khắc phục sự cố của tàu Voyager 1
Voyager 1 là một tàu vũ trụ nặng 722 kg hoạt động ở ngoài Hệ Mặt trời và xa hơn nữa, được phóng đi ngày 5 tháng 9 năm 1977.
Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?
Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng một tiểu hành tinh có thể va chạm vào Trái đất vào bất cứ lúc nào. Và các số liệu thống kê cho thấy rằng một thiên thể to cỡ quả bóng đá hoàn toàn có khả năng huỷ diệt sự sống trên trái đất
Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?
Kênh truyền hình National Geographic danh tiếng mới đây đã cho công chiếu một đoạn clip ngắn diễn giải về sự hình thành Trái đất trong vũ trụ.
Giải ngố không gian: Những câu hỏi xung quanh tinh vân!
Về cơ bản thì tinh vân là những đám mây khí khổng lồ giữa các vì sao đóng vai trò quan trọng trong vòng đời của các ngôi sao.
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời
Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.
