Những điều chúng ta đã biết về biến chủng B.1.1.529

Dù mới được phát hiện, biến chủng B.1.1.529 - chủng virus có số lượng đột biến cao hơn đáng kể so với chủng Delta - đã kịp lây lan ra ít nhất hai châu lục.

Các nhà khoa học Nam Phi hôm 25/11 phát hiện một biến chủng Covid-19 mới mang tên B.1.1.529. Chủng virus này là sự kết hợp bất thường của nhiều đột biến, dấy lên lo ngại virus sẽ có khả năng xâm nhập hệ miễn dịch tốt hơn, cũng như dễ lây lan hơn trong cộng đồng.

“Thật không may, chúng tôi đã tìm thấy một biến chủng mới đáng lo ngại ở Nam Phi”, giáo sư Tulio de Oliveira, chuyên gia virus học hàng đầu Nam Phi, nói. “Biến chủng này làm chúng tôi bất ngờ. Đây là một bước tiến triển lớn của virus”.

Cho đến nay, Nam Phi, Botswana và Hong Kong là những nơi đã ghi nhận các ca dương tính với chủng virus mới. Nếu B.1.1.529 thực sự có khả năng kháng vaccine hay có tốc độ lan truyền nhanh hơn biến chủng Delta, biến chủng này sẽ gây ra mối đe dọa lớn khi thế giới dần bước ra khỏi đại dịch.

Loading...

Sự lây lan đáng lo ngại

Các kết quả thí nghiệm ban đầu cho thấy virus đang lây lan nhanh chóng ở tỉnh Gauteng, Nam Phi. Một số nhà khoa học tin tưởng 90% ca mắc mới Covid-19 tại địa phương trên nhiễm biến chủng B.1.1.529. Chủng virus trên nhiều khả năng đã lan ra 8 tỉnh còn lại của quốc gia này, theo Guardian.

Ngày 25/11, Viện Bệnh truyền nhiễm Quốc gia Nam Phi (NICD) thông báo nước này ghi nhận 2.465 ca mắc mới Covid-19, gần gấp đôi con số của ngày trước đó. NICD chưa khẳng định nguyên nhân của đợt bùng phát mới là biến chủng B.1.1.529. Tuy vậy, nhiều nhà khoa học tin vào khả năng này. Nam Phi đã phát hiện khoảng 100 mẫu bệnh phẩm dương tính với biến chủng B.1.1.529.

Những điều chúng ta đã biết về biến chủng B.1.1.529
Nam Phi đang là quốc gia ghi nhận số bệnh nhân mắc biến chủng B.1.1.529 nhiều nhất thế giới. (Ảnh: Guardian).

Ngoài ra, các ca bệnh còn được phát hiện ở Botswana và Hong Kong. Ca bệnh tại Hong Kong đến đặc khu hành chính này từ Nam Phi ngày 11/11 và được phát hiện dương tính với Covid-19 ngày 15/11.

Lo ngại trước sự lây lan của biến chủng mới, Anh áp đặt lệnh cấm bay đối với Nam Phi và 5 quốc gia láng giềng (Namibia, Lesotho, Botswana, Eswatini và Zimbabwe) từ trưa 26/11.

Vùng Scotland yêu cầu toàn bộ người đến từ các quốc gia trên phải tự cách ly và xét nghiệm PCR hai lần. Những ai đến Scotland sau 4 giờ sáng ngày 27/11 sẽ phải cách ly tại khách sạn.

Ngoài ra, những người đến Anh trong những ngày qua sẽ được truy vết và đề nghị xét nghiệm để tránh gây ra chuỗi lây nhiễm mới.

Israel cũng ban hành lệnh cấm công dân đến khu vực phía Nam châu Phi, bao gồm 6 quốc gia trong danh sách cấm bay của Anh và Mozambique. Những du khách nước ngoài từ các nước này cũng bị cấm nhập cảnh.

Thủ tướng Israel Naftali Bennett đề nghị “chuẩn bị cho khả năng dừng toàn bộ chuyến bay đi và đến từ các quốc gia này đến Israel, hoặc một phương án khác để ngăn chặn chủng virus mới lan đến Israel”, Times of Israel đưa tin.

Nhiều dạng đột biến

Giới khoa học Nam Phi cho biết B.1.1.529 là biến chủng đáng sợ nhất mà họ phải đối mặt kể từ khi đại dịch Covid-19 bùng phát. Chủng virus này có tổng cộng 50 đột biến, theo giáo sư De Oliveira. Trong đó, 32 đột biến được phát hiện ở protein gai, gấp đôi so với biến chủng Delta.

Đột biến ở protein gai có thể tác động tới khả năng lây lan và độc lực của virus, cũng như khiến hệ miễn dịch gặp thêm khó khăn khi tấn công các mầm bệnh này.

Những điều chúng ta đã biết về biến chủng B.1.1.529
Các nhà khoa học Nam Phi phát hiện tới 32 đột biến ở protein gai của biến chủng B.1.1.529. (Ảnh: BBC)

Trong miền liên kết thụ thể (RBD) của biến chủng B.1.1.529, các nhà khoa học phát hiện 10 đột biến, gấp 5 lần biến chủng Delta. RBD là bộ phận đầu tiên của virus tiếp xúc với tế bào, giúp virus tấn công và giành quyền kiểm soát.

Theo giới khoa học, nhiều đột biến trong số này có khả năng đến từ chỉ một bệnh nhân.

Virus chứa nhiều dạng đột biến chưa hẳn là tin xấu. Các nhà khoa học cần nghiên cứu sâu hơn để hiểu rõ cơ chế hoạt động của chúng. Tuy vậy, qua nhiều lần biến đổi, các chủng virus mới khác biệt đáng kể so với virus gốc, gây ra nguy cơ suy giảm hiệu quả của vaccine.

Một số đột biến trong chủng B.1.1.529 từng xuất hiện ở các chủng khác, giúp các nhà khoa học có thể dự đoán phần nào về mối nguy hiểm của virus. Ví dụ, đột biến N501Y được xác định làm tăng khả năng lây lan của virus trong cộng đồng.

Tuy vậy, từng có nhiều chủng virus có vẻ nguy hiểm trên lý thuyết, nhưng không gây ra nhiều tác động trên thực tế. Nam Phi là quốc gia hiểu rõ điều này.

Đầu năm 2021, mối lo ngại lớn nhất của cộng đồng quốc tế là biến chủng Beta, cũng xuất phát từ Nam Phi. Tuy nhiên, chủng Beta sớm bị biến chủng Delta áp đảo chỉ sau một vài tháng.

“Biến chủng Beta chỉ có sức chống chọi tốt hơn với hệ miễn dịch. Trong khi đó, chủng Delta vừa có khả năng kháng hệ miễn dịch, vừa có khả năng lây lan mạnh”, giáo sư Ravi Gupta tại Đại học Cambridge giải thích.

Từ khóa liên quan:
Loading...
TIN CŨ HƠN
Kẹo cao su có thể là vũ khí mới chống Covid-19

Kẹo cao su có thể là vũ khí mới chống Covid-19

Một loại kẹo cao su chứa chất protein “bẫy” virus SARS-CoV-2 sẽ hạn chế được lượng virus trong nước bọt, từ đó ngăn chặn việc phát tán mầm bệnh khi nói chuyện hay ho hắng.

Đăng ngày: 26/11/2021
Phát hiện

Phát hiện "siêu biến thể" Covid-19 mới chứa 32 đột biến: Nhà virus học nói thật kinh khủng

Biến thể B.1.1.529 chứa " số lượng đột biến cực kỳ cao", lần đầu tiên được phát hiện ở Botswana.

Đăng ngày: 25/11/2021
Các nhà khoa học lo ngại

Các nhà khoa học lo ngại "siêu biến chủng" thay thế Delta sắp xuất hiện

Biến chủng Delta được phát hiện lần đầu cách đây một năm và đang chiếm ưu thế trên toàn cầu. Giới chuyên gia lo ngại một chủng mới có thể thay thế nó.

Đăng ngày: 24/11/2021
Biến thể xuất hiện

Biến thể xuất hiện "như nấm sau mưa", liệu Covid-19 còn kéo dài bao lâu?

Biến thể mới của Covid-19 vẫn xuất hiện khắp thế giới, buộc các chuyên gia phải đặt câu hỏi đại dịch sẽ kéo dài bao lâu cùng hiệu quả thực của các biện pháp phòng dịch.

Đăng ngày: 23/11/2021
Chuyên gia nhận định về sự dần biến mất bí ẩn của biến thể Delta ở Nhật

Chuyên gia nhận định về sự dần biến mất bí ẩn của biến thể Delta ở Nhật

Giáo sư Ituro Inoue cho biết việc biến thể Delta tích lũy quá nhiều đột biến trên protein nsp14 sẽ khiến virus mất đi chức năng tự sửa lỗi ở gien và đi đến việc tự hủy diệt.

Đăng ngày: 22/11/2021
Các nhà khoa hoc công bố đột phá về thuốc điều trị Covid-19

Các nhà khoa hoc công bố đột phá về thuốc điều trị Covid-19

Theo thử nghiệm lâm sàng ở những F0 dễ trở nặng, Regen-CoV cho thấy khả năng dung nạp tốt, an toàn và giúp giảm nguy cơ lây nhiễm, tử vong.

Đăng ngày: 22/11/2021
Covid-19 còn đe dọa chúng ta bao lâu? Các chuyên gia đã có câu trả lời

Covid-19 còn đe dọa chúng ta bao lâu? Các chuyên gia đã có câu trả lời

Các biến thể của Covid-19 liên tục xuất hiện ở các khu vực khác nhau trên thế giới, khiến các chuyên gia đặt ra câu hỏi đại dịch sẽ kéo dài bao lâu nữa và các phương pháp phòng tránh hiện tại thực sự hiệu quả đến mức nào?

Đăng ngày: 21/11/2021
Tiêu điểm
Khoa Học News