Những hành tinh kỳ lạ được phát hiện trong năm 2022

Trong năm 2022, giới nghiên cứu phát hiện nhiều ngoại hành tinh có đặc điểm khác thường như mưa sắt hoặc mây silicate.

TOI-2180 b


Mô phỏng hành tinh TOI-2180 b. (Ảnh: NASA).

Các nhà thiên văn học phát hiện một hành tinh bí ẩn lớn cỡ sao Mộc quay quanh sao chủ. Hành tinh mang tên TOI-2180 b nằm tương đối gần Trái Đất, cách 379 năm ánh sáng. Ngoại hành tinh này có đường kính tương tự sao Mộc nhưng khối lượng lớn gấp gần 3 lần. Khác biệt về mật độ này chứng tỏ hành tinh hình thành khác với sao Mộc.

Điều khiến TOI-2180 b khác thường là hành tinh mất 261 ngày để quay quanh ngôi sao, lâu hơn nhiều so với phần lớn hành tinh khí khổng lồ được phát hiện từ trước tới nay. Một đặc điểm kỳ lạ khác là nhiệt độ trung bình của hành tinh vào khoảng 77 độ C. Dù ấm hơn sao Mộc và sao Thổ, TOI-2180 b vẫn khá lạnh so với nhiều ngoại hành tinh khổng lồ khác, theo trưởng nhóm nghiên cứu Paul Dalba ở Đại học California, Riverside.

TOI-1075 b


Mô phỏng hành tinh TOI-1075 b. (Ảnh: NASA).

Siêu Trái Đất cực nóng mới là một trong những hành tinh lớn nhất từng được phát hiện. Ngoại hành tinh này có magma bao phủ với một năm chỉ kéo dài nửa ngày. TOI-1075 b được tìm thấy bởi tàu vũ trụ Vệ tinh khảo sát ngoại hành tinh chuyển tiếp (TESS) của NASA. Hành tinh có bề mặt siêu nóng với nhiệt độ 1.050 độ C do nằm gần sao chủ, một ngôi sao đỏ - cam nhỏ cách Trái Đất khoảng 200 năm ánh sáng. Ngoài thời tiết cực hạn và quỹ đạo ngắn chỉ kéo dài 14,5 giờ, TOI-1075 b là ngoại hành tinh đá lớn gấp gần 10 lần Trái Đất.

WASP-76 b và WASP-121 b


Mô phỏng mưa sắt trên hành tinh WASP-76 b. (Ảnh: ESO)

Tomás Azevedo Silva, nghiên cứu sinh tiến sĩ ở Đại học Porto, Bồ Đào Nha, và cộng sự phát hiện kim loại bari trên bầu trời của hai ngoại hành tinh. Đây là nguyên tố nặng nhất từng được tìm thấy trong khí quyển của ngoại hành tinh. Phát hiện trên hai hành tinh khí khổng lồ siêu nóng là WASP-76 b và WASP-121 b có thể hé lộ nhiều hơn về lớp hành tinh sao Mộc nóng quay gần sao chủ và bị khóa thủy triều, do đó có một mặt ban ngày luôn hướng về phía sao chủ và mặt ban đêm tương đối mát.

WASP-76 b có nhiệt độ ở mặt ban ngày lên tới 2.400 độ C, đủ nóng để làm bay hơi sắt và nhiều kim loại khác. Khi sắt bay hơi bị thổi về phía mặt ban đêm mát hơn, nó hóa lỏng và rơi xuống tạo thành "mưa sắt".

WASP-103b


Hành tinh hình quả bóng WASP-103b. (Ảnh: ESA).

Ngoại hành tinh WASP-103b trông giống quả bóng đá hơn hình cầu thông thường. Hình dáng kỳ lạ của hành tinh siêu nóng WASP-103b, cách Trái Đất hơn 1.000 năm ánh sáng, là kết quả do bị kéo căng bởi lực hấp dẫn của sao chủ.

WASP-103b chỉ mất một ngày để quay quanh sao chủ, do đó chịu tác động từ bức xạ và lực hấp dẫn mạnh của ngôi sao. Thông qua theo dõi một số lần hành tinh di chuyển ngang qua bề mặt sao chủ, nhà nghiên cứu Babatunde Akinsanmi ở Đại học Geneva có thể đo mức độ biến dạng của nó.

VHS 1256 b


Mô phỏng hình dáng sao lùn nâu. (Ảnh: NASA)

Kính viễn vọng không gian James Webb của NASA phát hiện một hành tinh được bao phủ bởi đám mây chứa các hạt silicate giống cát. Hành tinh quay quanh ngôi sao lùn nâu lớn gấp gần 20 lần sao Mộc. Dù sao lùn nâu không thể đốt cháy hydro trong phản ứng hạt nhân, chúng có thể phát ra ánh sáng và nhiệt thông qua đốt deuterium, đồng vị hiếm gặp hơn của hydro. Sao lùn nâu là những thiên thể khác thường, nặng hơn nhiều so với hành tinh nhưng lại quá nhẹ để trở thành sao

Sao lùn nâu VHS 1256 b quay quanh hai ngôi sao lùn đỏ ở cách Trái Đất 72 năm ánh sáng trong chòm sao Corvus. Dữ liệu từ kính viễn vọng James Webb hé lộ VHS 1256 b có những đám mây dày tạo từ các hạt silicate.

TIN CŨ HƠN
Những điều thú vị ít ai biết về Mặt Trăng

Những điều thú vị ít ai biết về Mặt Trăng

Mặt Trăng - vật thể lớn nhất và sáng nhất trên bầu trời đêm đã làm mê hoặc và là nguồn cảm hứng vô tận cho loài người trong nhiều thế kỷ qua.

Đăng ngày: 30/08/2025
Hố đen lớn gấp 100 tỷ lần Mặt trời có thể tồn tại

Hố đen lớn gấp 100 tỷ lần Mặt trời có thể tồn tại

Các nhà nghiên cứu dự đoán hố đen có thể phát triển tới khối lượng siêu lớn, góp phần hé lộ bí ẩn về vật chất tối.

Đăng ngày: 29/08/2025
Đổi đời nhờ

Đổi đời nhờ "vàng từ trên trời rơi xuống" trúng nhà

Một người thợ đóng quan tài trở thành triệu phú chỉ sau một đêm nhờ thiên thạch nặng 2,1kg rơi qua mái nhà.

Đăng ngày: 28/08/2025
Vật chất trong vũ trụ tồn tại từ hư không hay nó tồn tại ngay từ đầu?

Vật chất trong vũ trụ tồn tại từ hư không hay nó tồn tại ngay từ đầu?

Đây là một câu hỏi lớn, và cũng có thể nói rằng đây cũng là câu hỏi cơ bản của loài người về vũ trụ xung quanh chúng ta.

Đăng ngày: 28/08/2025
Tiết lộ mới gây choáng ngợp về

Tiết lộ mới gây choáng ngợp về "hành tinh thứ 9" làm bằng vàng

Bản đồ chi tiết nhất về hành tinh thứ 9 nằm giữa Sao Hỏa và Sao Mộc vừa được công bố trong một nghiên cứu đăng tải trên Journal of Geophysical Research: Planets.

Đăng ngày: 28/08/2025
Phát hiện thiên hà cách Trái đất 33 tỷ năm ánh sáng

Phát hiện thiên hà cách Trái đất 33 tỷ năm ánh sáng

Với khoảng cách rất xa, ánh sáng từ thiên hà JADES-GS-z13-0 phải mất hơn 13,4 tỷ năm mới đến được Kính viễn vọng Không gian James Webb.

Đăng ngày: 28/08/2025
Hàng trăm thiên hà xa xôi được nhìn thấy qua kính viễn vọng James Webb

Hàng trăm thiên hà xa xôi được nhìn thấy qua kính viễn vọng James Webb

Một hình ảnh vừa được chụp bởi Cảm biến Hướng dẫn Tinh tế của kính viễn vọng James Webb cung cấp một cái nhìn hấp dẫn về các thiên hà xa xôi trong vũ trụ qua ánh sáng hồng ngoại.

Đăng ngày: 27/08/2025
Khoa Học News