Những hành tinh kỳ lạ được phát hiện trong năm 2022

Trong năm 2022, giới nghiên cứu phát hiện nhiều ngoại hành tinh có đặc điểm khác thường như mưa sắt hoặc mây silicate.

TOI-2180 b


Mô phỏng hành tinh TOI-2180 b. (Ảnh: NASA).

Các nhà thiên văn học phát hiện một hành tinh bí ẩn lớn cỡ sao Mộc quay quanh sao chủ. Hành tinh mang tên TOI-2180 b nằm tương đối gần Trái Đất, cách 379 năm ánh sáng. Ngoại hành tinh này có đường kính tương tự sao Mộc nhưng khối lượng lớn gấp gần 3 lần. Khác biệt về mật độ này chứng tỏ hành tinh hình thành khác với sao Mộc.

Điều khiến TOI-2180 b khác thường là hành tinh mất 261 ngày để quay quanh ngôi sao, lâu hơn nhiều so với phần lớn hành tinh khí khổng lồ được phát hiện từ trước tới nay. Một đặc điểm kỳ lạ khác là nhiệt độ trung bình của hành tinh vào khoảng 77 độ C. Dù ấm hơn sao Mộc và sao Thổ, TOI-2180 b vẫn khá lạnh so với nhiều ngoại hành tinh khổng lồ khác, theo trưởng nhóm nghiên cứu Paul Dalba ở Đại học California, Riverside.

TOI-1075 b


Mô phỏng hành tinh TOI-1075 b. (Ảnh: NASA).

Siêu Trái Đất cực nóng mới là một trong những hành tinh lớn nhất từng được phát hiện. Ngoại hành tinh này có magma bao phủ với một năm chỉ kéo dài nửa ngày. TOI-1075 b được tìm thấy bởi tàu vũ trụ Vệ tinh khảo sát ngoại hành tinh chuyển tiếp (TESS) của NASA. Hành tinh có bề mặt siêu nóng với nhiệt độ 1.050 độ C do nằm gần sao chủ, một ngôi sao đỏ - cam nhỏ cách Trái Đất khoảng 200 năm ánh sáng. Ngoài thời tiết cực hạn và quỹ đạo ngắn chỉ kéo dài 14,5 giờ, TOI-1075 b là ngoại hành tinh đá lớn gấp gần 10 lần Trái Đất.

WASP-76 b và WASP-121 b


Mô phỏng mưa sắt trên hành tinh WASP-76 b. (Ảnh: ESO)

Tomás Azevedo Silva, nghiên cứu sinh tiến sĩ ở Đại học Porto, Bồ Đào Nha, và cộng sự phát hiện kim loại bari trên bầu trời của hai ngoại hành tinh. Đây là nguyên tố nặng nhất từng được tìm thấy trong khí quyển của ngoại hành tinh. Phát hiện trên hai hành tinh khí khổng lồ siêu nóng là WASP-76 b và WASP-121 b có thể hé lộ nhiều hơn về lớp hành tinh sao Mộc nóng quay gần sao chủ và bị khóa thủy triều, do đó có một mặt ban ngày luôn hướng về phía sao chủ và mặt ban đêm tương đối mát.

WASP-76 b có nhiệt độ ở mặt ban ngày lên tới 2.400 độ C, đủ nóng để làm bay hơi sắt và nhiều kim loại khác. Khi sắt bay hơi bị thổi về phía mặt ban đêm mát hơn, nó hóa lỏng và rơi xuống tạo thành "mưa sắt".

WASP-103b


Hành tinh hình quả bóng WASP-103b. (Ảnh: ESA).

Ngoại hành tinh WASP-103b trông giống quả bóng đá hơn hình cầu thông thường. Hình dáng kỳ lạ của hành tinh siêu nóng WASP-103b, cách Trái Đất hơn 1.000 năm ánh sáng, là kết quả do bị kéo căng bởi lực hấp dẫn của sao chủ.

WASP-103b chỉ mất một ngày để quay quanh sao chủ, do đó chịu tác động từ bức xạ và lực hấp dẫn mạnh của ngôi sao. Thông qua theo dõi một số lần hành tinh di chuyển ngang qua bề mặt sao chủ, nhà nghiên cứu Babatunde Akinsanmi ở Đại học Geneva có thể đo mức độ biến dạng của nó.

VHS 1256 b


Mô phỏng hình dáng sao lùn nâu. (Ảnh: NASA)

Kính viễn vọng không gian James Webb của NASA phát hiện một hành tinh được bao phủ bởi đám mây chứa các hạt silicate giống cát. Hành tinh quay quanh ngôi sao lùn nâu lớn gấp gần 20 lần sao Mộc. Dù sao lùn nâu không thể đốt cháy hydro trong phản ứng hạt nhân, chúng có thể phát ra ánh sáng và nhiệt thông qua đốt deuterium, đồng vị hiếm gặp hơn của hydro. Sao lùn nâu là những thiên thể khác thường, nặng hơn nhiều so với hành tinh nhưng lại quá nhẹ để trở thành sao

Sao lùn nâu VHS 1256 b quay quanh hai ngôi sao lùn đỏ ở cách Trái Đất 72 năm ánh sáng trong chòm sao Corvus. Dữ liệu từ kính viễn vọng James Webb hé lộ VHS 1256 b có những đám mây dày tạo từ các hạt silicate.

TIN CŨ HƠN
Các kỹ sư NASA đang phải tìm lại hướng dẫn sử dụng các đây 45 năm để khắc phục sự cố của tàu Voyager 1

Các kỹ sư NASA đang phải tìm lại hướng dẫn sử dụng các đây 45 năm để khắc phục sự cố của tàu Voyager 1

Voyager 1 là một tàu vũ trụ nặng 722 kg hoạt động ở ngoài Hệ Mặt trời và xa hơn nữa, được phóng đi ngày 5 tháng 9 năm 1977.

Đăng ngày: 09/03/2026
Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng một tiểu hành tinh có thể va chạm vào Trái đất vào bất cứ lúc nào. Và các số liệu thống kê cho thấy rằng một thiên thể to cỡ quả bóng đá hoàn toàn có khả năng huỷ diệt sự sống trên trái đất

Đăng ngày: 07/03/2026
Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Kênh truyền hình National Geographic danh tiếng mới đây đã cho công chiếu một đoạn clip ngắn diễn giải về sự hình thành Trái đất trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/03/2026
Giải ngố không gian: Những câu hỏi xung quanh tinh vân!

Giải ngố không gian: Những câu hỏi xung quanh tinh vân!

Về cơ bản thì tinh vân là những đám mây khí khổng lồ giữa các vì sao đóng vai trò quan trọng trong vòng đời của các ngôi sao.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 06/03/2026
Điều gì sẽ xảy ra nếu Trái đất bước vào kỷ băng hà tiếp theo?

Điều gì sẽ xảy ra nếu Trái đất bước vào kỷ băng hà tiếp theo?

Theo National Geographic, Trái đất đã trải qua vài kỷ băng hà lớn - vậy khi nào thì đợt đóng băng lớn tiếp theo sẽ xảy ra?

Đăng ngày: 05/03/2026
Khoa Học News