Núi lửa ở Tonga phun trào tạo ra dòng chảy dưới biển có tốc độ nhanh chưa từng thấy

Sự kiện núi lửa Hunga Tonga-Hunga Ha'apai phun trào mạnh gây ra trận sóng thần ngoài khơi quần đảo Tonga ở Thái Bình Dương năm 2022 đã tạo ra những dòng chảy dưới biển có tốc độ nhanh chưa từng thấy. Đây là kết luận được đưa ra trong một nghiên cứu đăng tải trên tạp chí Science số ra ngày 8-9.


Trong ảnh (hình chụp vệ tinh): Núi lửa phun trào gây sóng thần tại Tonga. (Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN)

Nghiên cứu trên do một nhóm các nhà khoa học thuộc Trung tâm đại dương học quốc gia Anh (NOC) thực hiện. Các nhà khoa học đã ghi nhận núi lửa Hunga Tonga-Hunga Ha'apai ở dưới Thái Bình Dương phun đất đá, tro bụi và khí gas khắp đáy biển với tốc độ 122 km/h vào tháng 1-2022. Đây là vụ phun trào mạnh nhất được ghi nhận từ trước đến nay bằng thiết bị hiện đại. Vụ phun trào đã gây ra một trận sóng thần dữ dội và "những dòng chảy như tuyết lở", làm hỏng cáp viễn thông dưới đáy biển kết nối quần đảo Tonga với phần còn lại của thế giới. Nhóm nghiên cứu dựa vào thời gian và địa điểm dây cáp bị hỏng để tính toán vận tốc của dòng chảy.

Theo nhà khoa học Mike Clare thuộc NOC, cột phun trào của núi lửa cao tới 57 km, trút thẳng xuống nước và xuống các sườn dốc dưới biển. Tốc độ và cường độ của dòng hải lưu lớn đến mức có thể di chuyển ít nhất 100 km dưới đáy biển và làm đứt các dây cáp. Dòng chảy do núi lửa phun trào tạo ra di chuyển với tốc độ nhanh hơn dòng chảy do động đất, lũ lụt và bão gây ra. Trong khi đó, nhà nghiên cứu Isobel Yeo cũng thuộc NOC cho biết có nhiều ngọn núi lửa nằm dưới đại dương nhưng rất ít được theo dõi, và điều này khiến rủi ro đối với các cộng đồng ven biển và cơ sở hạ tầng quan trọng “chưa được hiểu rõ”.

Đây là nghiên cứu đầu tiên ghi nhận những gì diễn ra khi một lượng lớn vật liệu núi lửa phun trào trực tiếp ra đại dương. Các nhà khoa học tính toán vụ phun trào năm 2022 của núi lửa Hunga Tonga-Hunga Ha'apai đã giải phóng một lực tương đương hàng trăm quả bom nguyên tử.

TIN CŨ HƠN
Phân biệt sự khác nhau giữa khí hậu và thời tiết

Phân biệt sự khác nhau giữa khí hậu và thời tiết

Khi nói về các hiện tượng mưa, nắng, gió,… người ta có lúc dùng từ thời tiết, nhưng có lúc dùng từ khí hậu. Vậy khí hậu và thời tiết có giống nhau không?

Đăng ngày: 04/03/2026
Khám phá bí ẩn phía sau hồ tự nhiên tròn nhất thế giới

Khám phá bí ẩn phía sau hồ tự nhiên tròn nhất thế giới

Hồ Kingsley trở nên đặc biệt bởi hình dạng tròn bất thường của nó.

Đăng ngày: 04/03/2026
Có một dòng sông kỳ lạ ở Nga, không nước nhưng vẫn nghe tiếng róc rách quanh năm

Có một dòng sông kỳ lạ ở Nga, không nước nhưng vẫn nghe tiếng róc rách quanh năm

Dưới lòng sông không hề có nước, chỉ toàn những khối đá khổng lồ nhưng kỳ lạ là người ta vẫn nghe thấy tiếng nước chảy róc rách.

Đăng ngày: 01/03/2026
Sự thật về những chiếc cốc giấy dùng 1 lần

Sự thật về những chiếc cốc giấy dùng 1 lần

Các loại cốc giấy dùng 1 lần đang được rất nhiều người ưa dùng vì tính tiện dụng và nhanh gọn. Song sự thật về chúng không phải ai cũng biết.

Đăng ngày: 26/02/2026
Một loại nhiên liệu bỗng chốc

Một loại nhiên liệu bỗng chốc "tái sinh" trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng toàn cầu

Trong lúc toàn thế giới đang hướng đến mục tiêu giảm tối đa lượng cacbon, không ai ngờ được loại nhiên liệu gây hại cho môi trường này đột nhiên "một bước lên mây".

Đăng ngày: 19/02/2026
Bí ẩn thác nước chảy vào

Bí ẩn thác nước chảy vào "Chiếc ấm của Quỷ dữ"

Thác nước đôi Devil’s Kettle, thuộc bang Minnesota, Hoa Kỳ, có một dòng chảy vào hồ Superior; tuy nhiên, điểm đến của dòng kia đến bây giờ vẫn còn là một ẩn số của thiên nhiên…

Đăng ngày: 17/02/2026
Hình ảnh trên bầu trời Thổ Nhĩ Kỳ khiến cả thế giới chú ý

Hình ảnh trên bầu trời Thổ Nhĩ Kỳ khiến cả thế giới chú ý

Đám mây kỳ lạ với hình dạng hiếm gặp, trông giỗng như đĩa bay trở thành tâm điểm chú ý sau khi xuất hiện tại Bursa, Thổ Nhĩ Kỳ.

Đăng ngày: 16/02/2026
Khoa Học News