Núi lửa ở Tonga phun trào tạo ra dòng chảy dưới biển có tốc độ nhanh chưa từng thấy
Sự kiện núi lửa Hunga Tonga-Hunga Ha'apai phun trào mạnh gây ra trận sóng thần ngoài khơi quần đảo Tonga ở Thái Bình Dương năm 2022 đã tạo ra những dòng chảy dưới biển có tốc độ nhanh chưa từng thấy. Đây là kết luận được đưa ra trong một nghiên cứu đăng tải trên tạp chí Science số ra ngày 8-9.
Trong ảnh (hình chụp vệ tinh): Núi lửa phun trào gây sóng thần tại Tonga. (Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN)
Nghiên cứu trên do một nhóm các nhà khoa học thuộc Trung tâm đại dương học quốc gia Anh (NOC) thực hiện. Các nhà khoa học đã ghi nhận núi lửa Hunga Tonga-Hunga Ha'apai ở dưới Thái Bình Dương phun đất đá, tro bụi và khí gas khắp đáy biển với tốc độ 122 km/h vào tháng 1-2022. Đây là vụ phun trào mạnh nhất được ghi nhận từ trước đến nay bằng thiết bị hiện đại. Vụ phun trào đã gây ra một trận sóng thần dữ dội và "những dòng chảy như tuyết lở", làm hỏng cáp viễn thông dưới đáy biển kết nối quần đảo Tonga với phần còn lại của thế giới. Nhóm nghiên cứu dựa vào thời gian và địa điểm dây cáp bị hỏng để tính toán vận tốc của dòng chảy.
Theo nhà khoa học Mike Clare thuộc NOC, cột phun trào của núi lửa cao tới 57 km, trút thẳng xuống nước và xuống các sườn dốc dưới biển. Tốc độ và cường độ của dòng hải lưu lớn đến mức có thể di chuyển ít nhất 100 km dưới đáy biển và làm đứt các dây cáp. Dòng chảy do núi lửa phun trào tạo ra di chuyển với tốc độ nhanh hơn dòng chảy do động đất, lũ lụt và bão gây ra. Trong khi đó, nhà nghiên cứu Isobel Yeo cũng thuộc NOC cho biết có nhiều ngọn núi lửa nằm dưới đại dương nhưng rất ít được theo dõi, và điều này khiến rủi ro đối với các cộng đồng ven biển và cơ sở hạ tầng quan trọng “chưa được hiểu rõ”.
Đây là nghiên cứu đầu tiên ghi nhận những gì diễn ra khi một lượng lớn vật liệu núi lửa phun trào trực tiếp ra đại dương. Các nhà khoa học tính toán vụ phun trào năm 2022 của núi lửa Hunga Tonga-Hunga Ha'apai đã giải phóng một lực tương đương hàng trăm quả bom nguyên tử.
Những nơi nóng nhất và lạnh nhất trên Trái Đất
Trạm Vostok, đảo Ellesmere, làng Oymyakon, thành phố Bangkok, thung lũng tử thần... là những địa dang nổi tiếng có nhiệt độ thấp và cao kỷ lục.
Bí ẩn dòng sông sâu nhất thế giới
Sông Congo chảy qua 10 nước, “cõng” 40 nhà máy thủy điện và đổ qua khu rừng lớn thứ 2 thế giới.
Sự khác nhau giữa El Nino, La Nina và ENSO
El Nino, La Nina và ENSO đều là những hiện tượng thời tiết cực đoan nguy hiểm.
Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?
Động đất là hiện tượng rung động đột ngột của vỏ Trái đất, mạnh hay yếu tuỳ từng trận (xác định bằng độ Richter).
Hồ nước ngọt lớn nhất Trung Quốc cạn trơ đáy, khiến hòn đảo 1000 năm tuổi giữa hồ lộ diện toàn bộ
Hồ Bà Dương khô nứt dưới ảnh hưởng của nắng nóng kỷ lục khiến hòn đảo 1.000 năm tuổi nằm giữa hồ phát lộ hoàn toàn.
Aokigahara: Khu rừng bí ẩn ở Nhật Bản
Nằm ở chân núi phía tây bắc của núi Phú Sĩ, Aokigahara là một khu rừng rậm, nổi tiếng với một số lượng lớn các vụ tự tử ở đó, mặc dù có nhiều điều bí ẩn nhưng đây vẫn là một trong những địa điểm du lịch được nhiều người tới thăm nhất tại Nhật Bản.
