Khoa Học News

Phát hiện móng vuốt 3.300 năm của loài chim tiền sử không cánh

Cách đây gần 3 thập kỷ, một nhóm các nhà khảo cổ học phát hiện chiếc móng vuốt chim khổng lồ còn nguyên da thịt trong hang động trên núi Owen, New Zealand.

Kết quả phân tích cho thấy chiếc móng vuốt bí ẩn là phần cơ thể còn lưu lại từ xác khô có niên đại 3.300 năm của chim moa vùng cao, một loài chim tiền sử đã biến mất từ nhiều thế kỷ trước.


Chiếc móng vuốt của chim moa còn nguyên vẹn sau 3.300 năm. (Ảnh: Wikimedia Commons.)

Chim moa vùng cao (Megalapteryx didinus) là loài chim moa đặc thù của New Zealand. Phân tích DNA công bố trên trang Kỷ yếu Viện hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ hôm 7/2/2014 chỉ ra chim moa xuất hiện lần đầu tiên cách đây 18,5 triệu năm và bao gồm ít nhất 10 loài.


Hình minh họa chim moa và dấu chân chim moa được bảo tồn. (Ảnh: Wikimedia Commons.)

Với chiều cao hơn ba mét, chim moa từng là loài chim lớn nhất hành tinh. Tuy nhiên, chim moa vùng cao lại là loài moa nhỏ nhất khi chỉ cao 1,3 m. Loài chim này có lông bao phủ toàn cơ thể, trừ mỏ và bàn chân. Chúng không có cánh hay đuôi. Đúng như tên gọi, chúng sống ở những vùng cao mát mẻ ở New Zealand.

Chim moa được phát hiện lần đầu vào năm 1839 bởi John W. Harris, một thương gia yêu thích lịch sử tự nhiên. Sau đấy, các nhà khoa học đã tìm thấy hàng nghìn mẫu vật thuộc về chim moa, trong đó có nhiều phần cơ thể còn nguyên mô mềm với cơ bắp, da và lông. Phần lớn hóa thạch nằm dưới những đụn cát, đầm lầy, hang động, nơi chim moa làm tổ hoặc tránh thời tiết xấu. Mẫu vật được bảo tồn nhờ quá trình làm khô khi chim moa chết ở một khu vực tự nhiên khô ráo.


Đại bàng Haast tấn công chim moa ở New Zealand. (Ảnh: Wikimedia Commons.)

Khi người Polynesia nhập cư vào New Zealand giữa thế kỷ 13, chim moa đang phát triển mạnh. Chúng là động vật ăn cỏ thống trị trong những cánh rừng, đồng cỏ và vùng phụ cận bên các dãy núi cao trong hàng nghìn năm và chỉ có một kẻ thù duy nhất là đại bàng Haast.

Theo Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên ở London, Anh, do chim moa trưởng thành rất chậm, chúng không thể sinh sản đủ nhanh để duy trì nòi giống, dẫn đến nguy cơ tuyệt chủng cao hơn. Chim moa đã tuyệt chủng trước khi những người châu Âu đến New Zealand vào năm 1760.

Vì sao chim moa tuyệt chủng?

Tại sao quần thể chim moa xuống dốc như vậy trước khi có sự định cư của con người?

Ở đây, Neil Gemmell thuộc Đại học Canterbury của New Zealand đã đưa ra một cặp giả thuyết mới. Một trong số đó là sự phun trào núi lửa. Thảm họa tự nhiên này lặp lại và đã triệt hạ những con chim moa trong vùng, đặc biệt quanh hồ Taupo, trái tim của đảo Bắc New Zealand. Một giải thích khác thuyết phục hơn là số lượng chim moa sa sút nhanh chóng do những trận dịch bệnh, như cúm gia cầm, ỉa chảy hoặc bệnh lao phổi, do các loài chim di cư từ Australia và những nơi khác mang tới.

Cũng có khả năng các loài chim này sẽ phục hồi trở lại nếu như con người không can thiệp vào cuộc sống của chúng, phá huỷ lãnh thổ và suy giảm dân số của chúng bằng việc săn bắn. Nhưng theo các nhà nghiên cứu, bằng chứng này cho thấy cái chết của chim moa là "phức tạp và bị che phủ theo thời gian", chứ không phải là kết cục một chiều, đơn giản.

"Nếu phỏng đoán mới của chúng tôi về số lượng chim moa là đúng, chúng ta cần phải xem xét lại những yếu tố có thể có ảnh hưởng đến những quần thể này trước khi con người xuất hiện, và có lẽ sẽ nhìn nhận được những vấn đề bảo tồn rõ ràng hơn từ các bài học trong quá khứ".

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn từ lâu đã trở thành chủ đề gây tranh cãi. Theo sử sách lưu truyền, người lập nên đế chế Mông Cổ yêu cầu được chôn trong một ngôi mộ vô danh.

Đăng ngày: 26/08/2026
Chiếc cốc nano đi trước thời đại của người La Mã

Chiếc cốc nano đi trước thời đại của người La Mã

Chiếc cốc 1.600 năm tuổi từ thời La Mã cổ đại có màu xanh ngọc khi ánh sáng chiếu từ phía trước và chuyển sang màu đỏ khi ánh sáng chiếu từ phía sau.

Đăng ngày: 15/08/2026
Những mỹ phẩm kịch độc thời Trung cổ

Những mỹ phẩm kịch độc thời Trung cổ

Chì và asen là những chất cực độc nhưng lại được phụ nữ dùng phổ biến để làm đẹp ở thời cổ đại.

Đăng ngày: 23/07/2026
Kỳ lạ chiếc tủ lạnh hoành tráng thời cổ đại

Kỳ lạ chiếc tủ lạnh hoành tráng thời cổ đại

Chắc hẳn nhiều người cho rằng tủ lạnh là thành tựu khoa học của thế kỷ 20. Ít người biết rằng tủ lạnh đã có từ thời cổ đại, từ năm 400 trước Công nguyên.

Đăng ngày: 10/07/2026
Bất ngờ phát hiện thành phố ngầm nghìn tuổi khi sửa nhà

Bất ngờ phát hiện thành phố ngầm nghìn tuổi khi sửa nhà

Một người đàn ông Thổ Nhĩ Kỳ trong khi sửa nhà vô tình phát hiện ra đường hầm dẫn vào thành phố cổ dưới lòng đất hàng nghìn năm trước.

Đăng ngày: 06/07/2026
Hàng chục cân vàng rải quanh quan tài cháu trai Hán Vũ Đế

Hàng chục cân vàng rải quanh quan tài cháu trai Hán Vũ Đế

Dù mới khai quật lớp ngoài quan tài cháu trai Hán Vũ Đế nhưng các nhà khảo cổ đã thu được hàng trăm đồ tạc tác bằng vàng với trọng lượng gần 40kg.

Đăng ngày: 06/07/2026
Khủng long làm "chuyện ấy" như thế nào?

Khủng long làm "chuyện ấy" như thế nào?

Loài vật này có trọng lượng lên tới hàng chục tấn, dài hàng chục mét. Với kích thước lớn như vậy, chúng sẽ làm "chuyện ấy" như thế nào?

Đăng ngày: 01/07/2026
Khoa Học News