Khoa Học News

"Quái vật đỏ" mà Tư Mã Thiên từng nhắc đến khiến người Trái đất gặp ảo ảnh?

Không chỉ khổng lồ, rực sáng, ma quái và luôn đe dọa nổ, "quái vật" Betelgeuse có thể còn tạo ra ảo ảnh trước mắt người Trái đất.

Trong những quan sát gần đây về Betelgeuse - ngôi sao "quái vật" siêu đỏ nằm trong chòm sao Lạp Hộ - cho thấy nó quay nhanh một cách vô lý. Nhưng một nghiên cứu mới từ Viện Vật lý thiên văn Max Planck (MPA - Đức) cho thấy có thể chúng ta đã gặp ảo ảnh.

Bề mặt của vật thể gây chú ý cho giới thiên văn suốt hơn 2.000 năm qua có thể đang sôi sục, các phân tích mới cho thấy.


Quái vật Betelgeuse có thể đang sôi sục và méo mó trong giai đoạn cuối đời - (Ảnh: MPA).

Theo Live Science, các mô phỏng từ nhiều bức ảnh chụp Betelgeuse cho thấy dấu hiệu của sự đối lưu chi phối bề mặt. Vì vậy, bề mặt của nó có thể như nước sôi đang sủi bọt.

Với khoảng cách xa tận 500-600 năm ánh sáng, sự sôi sục này đã tạo ra ảo ảnh khiến các nhà thiên văn lầm tưởng là nó đang quay, quanh nhanh đến vô lý so với điều mà các vật thể cỡ lớn như vậy có thể làm.

Các nhà thiên văn chưa giải thích được tận gốc sự sôi sục bề mặt này, nhưng đó có thể là một trong những dấu hiệu của cuộc hấp hối.

Với đường kính hơn 1 tỉ km, Betelgeuse lớn hơn Mặt trời của chúng ta hơn 1.000 lần và là một trong những ngôi sao lớn nhất được biết đến.

Nó cũng gây chú ý vì thường xuyên thoắt ẩn, thoắt hiện trên bầu trời. Chưa kể, các quan sát từ thời cổ đại cho đến nay cho thấy con quái vật này đã thay đổi màu sắc.

Theo tư liệu từ nhà bác học Tư Mã Thiên (Trung Quốc) cách đây 2.100 năm, Sâm Tú Tứ - cách người Trung Quốc cổ đại gọi Betelgeuse - vào thời điểm đó có màu vàng rực chứ không đỏ như ngôi sao nổi tiếng khác là Tâm Tú Nhị (Antares) trong chòm Thiên Yết.

100 năm sau đó, học giả người La Mã Hyginus mô tả Betelgeuse có màu vàng cam như sao Thổ.

Đến thế kỷ XVI, nhà thiên văn học Đan Mạch Tycho Brahe mô tả Betelgeuse thời kỳ đó đã đỏ hơn Antares. Và đến nay, nó là một ngôi sao siêu đỏ.

Sự biến màu này cho thấy Betelgeuse đang đi dần vào giai đoạn cuối của "sao khổng lồ đỏ", là trạng thái của các ngôi sao đang hấp hối sau khi bị mất năng lượng.

Betelgeuse có thể nổ tung bất cứ lúc nào với ánh sáng đủ sức làm sáng rực bầu trời đêm Trái đất, trước khi co cụm lại thành một vật thể nhỏ hơn, có thể là sao neutron, bởi nó là một ngôi sao khổng lồ.

Betelgeuse từng nhiều lần khiến giới thiên văn giật mình vì chợt tối đi, khiến mọi người nghĩ nó sắp nổ. Tuy nhiên đến giờ nó vẫn tồn tại, rất đỏ. Sự tối đi có thể chỉ là ảo ảnh tạo ra bởi một vật thể nào đó hay khí bụi do chính ngôi sao phun trào ra.

Cộng với ảo ảnh từ bề mặt có thể đang sôi sục, Betelgeuse hứa hẹn tiếp tục gây hứng thú và bối rối lâu dài cho giới thiên văn.

TIN CŨ HƠN
Tập bản đồ Mặt trăng cực chi tiết đầu tiên trên thế giới

Tập bản đồ Mặt trăng cực chi tiết đầu tiên trên thế giới

Trước khi con người lần đầu tiên đặt chân lên Mặt trăng, Johannes Hevelius đã công bố tập bản đồ Mặt trăng chi tiết đến từng miệng núi lửa.

Đăng ngày: 15/06/2026
Biến mất 14 năm, "quái vật vũ trụ" hiện về với hình dáng gây sốc

Biến mất 14 năm, "quái vật vũ trụ" hiện về với hình dáng gây sốc

Năm 2009, một ngôi sao "quái vật" to gấp 25 lần Mặt Trời đã biến mất hoàn toàn. Siêu kính viễn vọng James Webb vừa tìm thấy nó, theo cách khiến các nhà khoa học hoàn toàn bối rối.

Đăng ngày: 14/06/2026
Bức xạ Cherenkov có thể khiến các hạt chuyển động nhanh hơn tốc độ ánh sáng?

Bức xạ Cherenkov có thể khiến các hạt chuyển động nhanh hơn tốc độ ánh sáng?

"Vụ nổ ánh sáng", còn gọi là bức xạ Cherenkov, là một loại bức xạ điện từ có bước sóng ngắn chiếm ưu thế, biểu hiện chủ yếu dưới dạng tia sáng xanh.

Đăng ngày: 14/06/2026
Độ cong của không gian và bí ẩn của các vũ trụ song song

Độ cong của không gian và bí ẩn của các vũ trụ song song

Trong vũ trụ rộng lớn, vô số thiên hà và hành tinh đan xen với những câu đố bí ẩn, trong đó hấp dẫn nhất là độ cong của không gian và các vũ trụ song song.

Đăng ngày: 13/06/2026
Những "quả bom nguyên tử" lớn nhất vũ trụ

Những "quả bom nguyên tử" lớn nhất vũ trụ

Siêu tân tinh là vụ nổ phát ra năng lượng khổng lồ và độ sáng làm lu mờ cả thiên hà với chứa vài trăm tỷ ngôi sao.

Đăng ngày: 13/06/2026
Thế giới thở phào khi khối pin 2,6 tấn bốc cháy trong bầu khí quyển

Thế giới thở phào khi khối pin 2,6 tấn bốc cháy trong bầu khí quyển

Đúng như dự đoán, khối pin Expose Pallet 9 (EP9) từ ISS đã đi vào bầu khí quyển Trái đất cuối tuần qua.

Đăng ngày: 12/06/2026
Top 8 vật thể lớn nhất trong vũ trụ

Top 8 vật thể lớn nhất trong vũ trụ

Các nhà thiên văn học phát hiện một số loại thiên thể đồ sộ nhất trong vũ trụ, từ hành tinh tới siêu cụm thiên hà.

Đăng ngày: 09/06/2026
Khoa Học News