Rác vệ tinh đe dọa nghiêm trọng bầu khí quyển

Hàng trăm vệ tinh hết hạn sử dụng rơi xuyên qua khí quyển Trái đất mỗi năm, và con số này đang tăng chóng mặt.

Cuộc đua không gian đang diễn ra khốc liệt với sự xuất hiện ồ ạt của các "chòm sao" vệ tinh nhằm cung cấp internet băng thông rộng toàn cầu. Tuy nhiên, điều này đang để lại hậu quả đáng lo ngại cho môi trường.


Hàng trăm vệ tinh hết hạn sử dụng rơi xuyên qua khí quyển Trái đất mỗi năm. (Ảnh minh họa: Getty Images)

Theo thống kê, hiện có khoảng 10.000 vệ tinh đang hoạt động trên quỹ đạo, trong đó 2/3 thuộc về Starlink của SpaceX. Dự kiến đến thập kỷ 2030, con số này có thể lên tới 100.000 vệ tinh.

Vấn đề nằm ở chỗ các vệ tinh này được thiết kế "dùng một lần" - sau vài năm hoạt động sẽ bị đưa xuống quỹ đạo thấp và cháy rụi trong khí quyển. Mỗi vệ tinh khi phân hủy đều thải ra các kim loại vào bầu khí quyển.

Chuyên gia Daniel Murphy thuộc Phòng thí nghiệm Khoa học Hóa học NOAA cho biết: "Số lượng phóng vệ tinh đang tăng chóng mặt. Hai năm gần đây có khoảng 500 vụ rơi/năm và con số này có thể tăng lên 10.000 trong tương lai gần - tương đương một vụ rơi mỗi giờ".

Các nghiên cứu mới đây đã phát hiện dấu vết của hơn 20 nguyên tố kim loại khác nhau trong tầng bình lưu, bao gồm niobi và hafni - những kim loại được tinh chế từ quặng để làm hợp kim chịu nhiệt. Lượng kim loại như nhôm, đồng cũng vượt xa mức tự nhiên.

Đáng lo ngại hơn, các mảnh vỡ vệ tinh có thể tác động tiêu cực đến tầng ozon. Oxit nhôm - sản phẩm từ quá trình cháy của vệ tinh - được biết đến như chất xúc tác làm suy giảm tầng ozone.

Các nhà khoa học đang gấp rút nghiên cứu để đánh giá đầy đủ tác động của "rác vệ tinh" này. Chuyên gia José Ferreira, Đại học Nam California đề xuất cần đưa yếu tố môi trường vào giai đoạn thiết kế các sứ mệnh không gian.

"Chúng ta cần tìm hiểu rõ những tác động này trước khi tiếp tục phóng thêm vệ tinh," ông Murphy nhấn mạnh.

TIN CŨ HƠN
Tên lửa hoạt động như thế nào trong không gian?

Tên lửa hoạt động như thế nào trong không gian?

Trên thực tế, ở không gian vũ trụ không có không khí, vậy làm thế nào tên lửa có thể đốt cháy động cơ và nhiên liệu thiết yếu cần có trong không gian?

Đăng ngày: 18/03/2026
Lần đầu tiên

Lần đầu tiên "cân" được quầng vật chất tối thuộc về các thiên hà cổ xưa

Một đội ngũ các nhà thiên văn học đã lần đầu tiên đo được các quầng vật chất tối đang bao bọc những siêu hố đen, còn gọi là "quả tim" nằm ở trung tâm các thiên hà cổ xưa.

Đăng ngày: 18/03/2026
Vũ trụ có thể lớn hơn 15 triệu lần so với cái mà chúng ta hiện nay nghĩ là vũ trụ quan sát được!

Vũ trụ có thể lớn hơn 15 triệu lần so với cái mà chúng ta hiện nay nghĩ là vũ trụ quan sát được!

Trong thuật ngữ thiên văn học mà chúng ta tiếp cận được, “vũ trụ quan sát được” là một thuật ngữ rất phổ biến. Vậy vũ trụ quan sát được là gì?

Đăng ngày: 17/03/2026
Mô phỏng công thức của Einstein, các nhà khoa học chứng minh ánh sáng có thể tạo nên vật chất

Mô phỏng công thức của Einstein, các nhà khoa học chứng minh ánh sáng có thể tạo nên vật chất

Nếu được chứng minh bằng thực nghiệm, đây sẽ là một lời khẳng định nữa cho công thức nổi tiếng của Einstein.

Đăng ngày: 17/03/2026
Hành tinh sinh đôi của Trái đất đã

Hành tinh sinh đôi của Trái đất đã "chết" vì ngạt thở?

Sao Kim và Trái Đất được coi là hai hành tinh sinh đôi, trong khi Trái Đất tồn tại sự sống thì sao Kim lại biến thành một địa ngục thiêu đốt.

Đăng ngày: 17/03/2026
Tàu NASA tìm ra nơi sự sống có thể ẩn nấp ở hành tinh khác

Tàu NASA tìm ra nơi sự sống có thể ẩn nấp ở hành tinh khác

Trước khi "chết", tàu vũ trụ MESENGER của NASA đã kịp xác định một "vùng sự sống" không thể tin nổi trên hành tinh bé nhỏ nhất hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 16/03/2026
Tàu vũ trụ chụp hình ảnh lạ ở nơi NASA tin là có sự sống

Tàu vũ trụ chụp hình ảnh lạ ở nơi NASA tin là có sự sống

Thế giới mà một tàu săn sự sống của NASA sẽ hướng đến trong năm 2024 tiếp tục để lộ điều hấp dẫn.

Đăng ngày: 16/03/2026
Khoa Học News