Rửa tay xà phòng nhưng không diệt được khuẩn, nguyên nhân đơn giản là đây

Xà phòng là vật dụng quen thuộc mỗi khi chúng ta rửa tay hoặc khi muốn làm sạch thân thể.

Ngay từ lớp mẫu giáo, các em nhỏ đã được học cách dùng xà bông để rửa tay, nhằm bảo vệ cơ thể khỏi vi trùng gây bệnh. Thế nhưng tại sao xà phòng lại tiêu diệt được vi khuẩn, giúp chúng ta sạch sẽ hơn, và những trường hợp nào là rửa tay chưa hiệu quả?


Xà phòng khi kết hợp với nước sẽ phá hoại cấu trúc của virus.

Theo TS. Lee Riley, Chủ nhiệm Khoa Bệnh Truyền nhiễm tại Đại học California (Mỹ), "siêu năng lực" diệt khuẩn của xà phòng được tạo thành ngay từ cấu trúc phân tử của nó. Theo đó, xà phòng khi kết hợp với nước sẽ phá hoại cấu trúc của virus.

Cấu tạo của hầu hết các virus gồm những phân tử chất béo lipid, protein và RNA. Trong đó, mắt xích yếu nhất là các phân tử chất béo. Khi chúng ta dùng xà phòng kết hợp với nước để rửa tay, sẽ tạo ra chất "lưỡng phần" (còn gọi là amphiphile). Chất này có cấu trúc tương tự như chất béo lipid của virus, sẽ xâm nhậm và phá vỡ cấu trúc vốn có của virus, từ đây khiến virus bị tiêu diệt.

Năm 2010, các nhà nghiên cứu đã đánh giá mức độ hiệu quả của xà phòng bằng cách cử 20 tình nguyện viên làm bẩn tay của họ. Sau đó, các đối tượng được phân công ngẫu nhiên để thực hiện 1 trong 3 hành động, gồm: rửa tay bằng xà phòng, chỉ rửa tay bằng nước, và hoàn toàn không rửa tay.

Kết quả cho thấy nhóm đối tượng không rửa tay, vi khuẩn tồn tại trong 44% số người tham gia. Ở những người chỉ rửa tay bằng nước, 23% đối tượng nghiên cứu vẫn còn chứa vi khuẩn ở tay. Trong khi đó, đối với nhóm rửa tay bằng xà phòng và nước, vi khuẩn chỉ được phát hiện ở 8% số người, theo nghiên cứu.

Theo GS. John Swartzberg, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm tại Đại học Berkeley, các phân tử của xà phòng thông thường đã rất hiệu quả trong việc loại bỏ và tiêu diệt vi trùng trên tay người, đến nỗi việc sử dụng nước rửa tay diệt khuẩn là giải pháp hoàn toàn không cần thiết.

Tuy nhiên, một yêu cầu quan trọng cần thiết để xà phòng thực hiện công việc của nó lại là điều thường bị bỏ qua, đó là thời gian. Cụ thể, GS. John Swartzberg nhấn mạnh phải mất ít nhất 20 giây để phân tử xà phòng có thể liên kết và phá vỡ cấu trúc của mầm bệnh trên tay, cũng như trên các bề mặt khác.

Nói nôm na, việc rửa tay dưới 20 giây được xem là chưa hiệu quả, đồng nghĩa với việc bạn sẽ bỏ lỡ tác dụng bảo vệ cực kỳ hiệu quả của việc sử dụng xà phòng.

TIN CŨ HƠN
Tìm hiểu về tục tắm lá mùi chiều 30 Tết

Tìm hiểu về tục tắm lá mùi chiều 30 Tết

“Tục tẩy trần đêm tất niên” (tắm nước lá mùi già) được hầu hết người Việt áp dụng từ xa xưa đến nay, từ đời này qua đời khác. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể tắm được với nước mùi già.

Đăng ngày: 21/04/2026
Nguyên nhân gây bệnh viêm răng lợi

Nguyên nhân gây bệnh viêm răng lợi

Cơ thể là một khối thống nhất. Các cơ quan trong cơ thể khi hoạt động đều có sự phối hợp qua lại lẫn nhau. Khi một cơ quan bị bệnh thì có thể ít nhiều ảnh hưởng đến một hay nhiều cơ quan khác.

Đăng ngày: 19/04/2026
7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe

7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe

Theo Viện Dinh dưỡng quốc gia, trong mỗi gia đình nên có hai loại dầu ăn để sử dụng cho các loại thực phẩm khác nhau.

Đăng ngày: 17/04/2026
Nắng nóng dễ bị bệnh gì?

Nắng nóng dễ bị bệnh gì?

Tiêu chảy, ngộ độc thức ăn, nhồi máu cơ tim, đột quỵ là bệnh dễ xảy ra trong thời tiết nắng nóng kéo dài hiện nay.

Đăng ngày: 13/04/2026
Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

"Forest bathing" hay "tắm rừng" được dịch sát nghĩa từ "Shinrin-yoku" là một cụm từ do chính phủ Nhật sáng tạo vào năm 1982 nhằm khuyến khích những cư dân thành thị đắm mình vào thiên nhiên.

Đăng ngày: 13/04/2026
Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Gan người thực hiện hơn 500 chức năng khác nhau, trong đó quan trọng nhất là chuyển hóa và "giải độc".

Đăng ngày: 07/04/2026
Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Căn nguyên của nhiều vụ ngộ độc thực phẩm và bệnh nguy hiểm ngày nay bắt nguồn từ chính những loại rau quả bị nhiễm thuốc, hóa chất trong quá trình trồng trọt.

Đăng ngày: 05/04/2026
Khoa Học News