Sự thật gây sốc: Trái đất từng nghiêng 12 độ sau đó tự điều chỉnh lại vào 84 triệu năm trước

Cú nghiêng ngả "đảo lộn thế giới" thời khủng long có thể lặp lại bất cứ lúc nào do tác động của hoạt động kiến tạo mảng trên Trái đất.

Nghiên cứu mới dẫn đầu bởi nhà địa sinh học Ross N. Mithchell từ Phòng Khoa học địa chất và hành tinh, Viện Công nghệ California (Mỹ) cho thấy cú nghiêng ngả bất ngờ của Trái đất xảy ra vào khoảng 84 triệu năm trước, tức giai đoạn cuối của kỷ Phấn Trắng – thời hoàng kim của loài khủng long.


Trái đất có thể đã nhiều lần bị nghiêng đi ngắn hạn - (Ảnh: NASA).

Theo Bussiness Insider, hành tinh đã bất ngờ nghiêng đi tới 12 độ khi một mảng kiến tạo lớn bị chìm xuống, làm thay đổi sự phân bố trọng lượng của hành tinh. Như nhiều nghiên cứu trước đây cho thấy, vỏ Trái đất thật ra cấu thành từ rất nhiều mảnh gọi là "mảng kiến tạo". Các mảnh này liên tục vận động trong quá trình "kiến tạo mảng", làm bề mặt Trái đất liên tục thay đổi. Các mảng kiến tạo có thể va chạm, chui xuống bên dưới nhau, kéo theo các lục địa và đại dương chúng cõng trên lưng cũng thay đổi không ngừng.

Cú nghiêng ngả rồi đứng thẳng lại của Trái đất thật ra xảy ra trong khoảng thời gian 79-86 triệu năm trước, có vẻ dài nhưng đối với lịch sử hành tinh thì chỉ như một cái chớp mắt. Không phải toàn bộ địa cầu đều bị di chuyển: lõi sắt vẫn đứng yên, trong khi lớp phủ và lớp vỏ quay nhẹ tạo nên trạng thái lệch lạc, làm náo loạn các vĩ độ. Có thể hình dung là cực Bắc từ tính đột ngột rời vị trí của cực Bắc địa lý, sau đó lại chạy ngược về vị trí cũ.

Khi hành tinh tự cân bằng lại trọng lượng, 2 lớp phủ - vỏ cũng lập tức quay ngược trở lại vị trí cũ.

Theo Nature, cú nghiêng ngả nói trên được tiết lộ thông qua dữ liệu cổ từ, chính là những phiến đá cổ hình thành do dung nham giữa 2 phần tiếp giáp mảng kiến tạo nguội đi. Loại đá này chứa các khoáng chất từ tính có kết cấu phù hợp với hướng các cực từ của Trái đất tại thời điểm đông kết, nên ghi lại được rõ ràng sự thay đổi của trục hành tinh.

Vì hoạt động kiến tạo của Trái đất vẫn đang tiếp diễn muôn hình vạn trạng, nên các nhà khoa học tin rằng nó sẽ tiếp tục có những cú nghiêng ngả tương tự.

TIN CŨ HƠN
Thời gian thực sự có thể quay ngược hay không?

Thời gian thực sự có thể quay ngược hay không?

Chúng ta luôn mong muốn có thể quay ngược thời gian để sữa chữa một lỗi lầm, để trải nghiệm lại những kỷ niệm xưa.

Đăng ngày: 03/03/2026
Làm thế nào để sống sót khi động đất xảy ra?

Làm thế nào để sống sót khi động đất xảy ra?

Dưới đây là những kiến nghị từ các chuyên gia của Hiệp hội Chữ thập đỏ và Liên Hiệp quốc giúp bạn biết cách để giữ an toàn cho bản thân và ứng phó kịp thời nếu như xảy ra động đất.

Đăng ngày: 03/03/2026
Đây là lý do vì sao tất cả mọi người đều thích nghe

Đây là lý do vì sao tất cả mọi người đều thích nghe "thuyết âm mưu"

Chắc nhiều người vẫn còn nhớ đến năm 2012, khi cả thế giới hồi hộp đếm ngược đến ngày 21/12 để kiểm chứng tin đồn "Ngày Tận thế".

Đăng ngày: 03/03/2026
Hé lộ bí mật bên trong máy gắp thú bông, từ đó đúc kết kinh nghiệm giúp bạn tăng tỷ lệ thắng gấp nhiều lần

Hé lộ bí mật bên trong máy gắp thú bông, từ đó đúc kết kinh nghiệm giúp bạn tăng tỷ lệ thắng gấp nhiều lần

Bạn có muốn kẹp được con thú bông sang trọng và dễ thương bên trong tủ kính chỉ bằng những cánh tay máy vô cùng yếu ớt?

Đăng ngày: 03/03/2026
Lịch sử và ý nghĩa ngày Quốc tế Phụ Nữ 8/3

Lịch sử và ý nghĩa ngày Quốc tế Phụ Nữ 8/3

Ngày 8/3 hàng năm, phụ nữ trên thế giới được cả nhân loại tôn vinh. Tuy vậy, ngày 8/3 là ngày gì, nguồn gốc và ý nghĩa của ngày này không phải ai cũng hiểu rõ.

Đăng ngày: 02/03/2026
Cách xác định phương hướng bằng mặt Trăng

Cách xác định phương hướng bằng mặt Trăng

Nếu lỡ lạc đường trong đêm tối thì vị trí của Mặt Trăng trên bầu trời có thể giúp chúng ta xác định phương hướng.

Đăng ngày: 02/03/2026
Thiên nhiên là gì? Phân loại và vai trò của các nguồn tài nguyên thiên nhiên

Thiên nhiên là gì? Phân loại và vai trò của các nguồn tài nguyên thiên nhiên

Thiên nhiên là một danh từ quen thuộc được chúng ta sử dụng nhiều trong các hoạt động học tập và lao động hằng ngày.

Đăng ngày: 01/03/2026
Khoa Học News