Khoa Học News

Sự thật gây sốc: Trái đất từng nghiêng 12 độ sau đó tự điều chỉnh lại vào 84 triệu năm trước

Cú nghiêng ngả "đảo lộn thế giới" thời khủng long có thể lặp lại bất cứ lúc nào do tác động của hoạt động kiến tạo mảng trên Trái đất.

Nghiên cứu mới dẫn đầu bởi nhà địa sinh học Ross N. Mithchell từ Phòng Khoa học địa chất và hành tinh, Viện Công nghệ California (Mỹ) cho thấy cú nghiêng ngả bất ngờ của Trái đất xảy ra vào khoảng 84 triệu năm trước, tức giai đoạn cuối của kỷ Phấn Trắng – thời hoàng kim của loài khủng long.


Trái đất có thể đã nhiều lần bị nghiêng đi ngắn hạn - (Ảnh: NASA).

Theo Bussiness Insider, hành tinh đã bất ngờ nghiêng đi tới 12 độ khi một mảng kiến tạo lớn bị chìm xuống, làm thay đổi sự phân bố trọng lượng của hành tinh. Như nhiều nghiên cứu trước đây cho thấy, vỏ Trái đất thật ra cấu thành từ rất nhiều mảnh gọi là "mảng kiến tạo". Các mảnh này liên tục vận động trong quá trình "kiến tạo mảng", làm bề mặt Trái đất liên tục thay đổi. Các mảng kiến tạo có thể va chạm, chui xuống bên dưới nhau, kéo theo các lục địa và đại dương chúng cõng trên lưng cũng thay đổi không ngừng.

Cú nghiêng ngả rồi đứng thẳng lại của Trái đất thật ra xảy ra trong khoảng thời gian 79-86 triệu năm trước, có vẻ dài nhưng đối với lịch sử hành tinh thì chỉ như một cái chớp mắt. Không phải toàn bộ địa cầu đều bị di chuyển: lõi sắt vẫn đứng yên, trong khi lớp phủ và lớp vỏ quay nhẹ tạo nên trạng thái lệch lạc, làm náo loạn các vĩ độ. Có thể hình dung là cực Bắc từ tính đột ngột rời vị trí của cực Bắc địa lý, sau đó lại chạy ngược về vị trí cũ.

Khi hành tinh tự cân bằng lại trọng lượng, 2 lớp phủ - vỏ cũng lập tức quay ngược trở lại vị trí cũ.

Theo Nature, cú nghiêng ngả nói trên được tiết lộ thông qua dữ liệu cổ từ, chính là những phiến đá cổ hình thành do dung nham giữa 2 phần tiếp giáp mảng kiến tạo nguội đi. Loại đá này chứa các khoáng chất từ tính có kết cấu phù hợp với hướng các cực từ của Trái đất tại thời điểm đông kết, nên ghi lại được rõ ràng sự thay đổi của trục hành tinh.

Vì hoạt động kiến tạo của Trái đất vẫn đang tiếp diễn muôn hình vạn trạng, nên các nhà khoa học tin rằng nó sẽ tiếp tục có những cú nghiêng ngả tương tự.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
25 sự kiện quan trọng nhất trong lịch sử hình thành trái đất (phần 1)

25 sự kiện quan trọng nhất trong lịch sử hình thành trái đất (phần 1)

Cuộc "mây mưa ân ái" đầu tiên có lẽ diễn ra cách đây 1,2 tỷ năm. Trong khi hành tinh xanh nơi đang chứa hơn 7 tỷ con người đã từng có thời gian "trắng bóc" như một quả cầu tuyết như một số vệ tinh của sao Mộc. Đáng ngạc nhiên thay, sự sống vẫn nảy mầm từ những nơi như thế.

Đăng ngày: 01/10/2026
Phong tục lễ Tạ Ơn khác biệt khắp năm châu

Phong tục lễ Tạ Ơn khác biệt khắp năm châu

Lễ Tạ Ơn không chỉ có riêng ở Mỹ mà còn được tổ chức ở nhiều quốc gia với tên gọi, phong tục và nghi lễ riêng biệt.

Đăng ngày: 29/09/2026
Bí ẩn của các biểu tượng Ai Cập cổ đại

Bí ẩn của các biểu tượng Ai Cập cổ đại

Được mô tả trong các văn bản xưa như là “Lời của thần linh”, các biểu tượng này được sử dụng thường xuyên trong các lễ nghi tôn giáo và phép thuật ở Ai Cập.

Đăng ngày: 27/09/2026
Cặp chị em song sinh độc nhất vô nhị

Cặp chị em song sinh độc nhất vô nhị

Cặp chị em sinh đôi người Mỹ Sienna và Sierra Bernal được đánh giá là độc nhất vô nhị khi một trong số họ chỉ có kích thước cơ thể bằng một nửa người còn lại.

Đăng ngày: 27/09/2026
Bí ẩn độ sâu thực sự của hang động nước ngọt sâu nhất thế giới

Bí ẩn độ sâu thực sự của hang động nước ngọt sâu nhất thế giới

Hranice Abyss ở Cộng hòa Séc từng được biết đến là hang động nước ngọt sâu nhất trên hành tinh. Mới đây các nhà nghiên cứu mới cho biết đã xác định được độ sâu mới của hang động này.

Đăng ngày: 27/09/2026
Phong tục đón Tết Trung thu độc đáo khắp thế giới

Phong tục đón Tết Trung thu độc đáo khắp thế giới

Không chỉ Việt Nam, nhiều quốc gia Châu Á khác cũng tổ chức Tết Trung thu vào ngày 15/8 âm lịch.

Đăng ngày: 27/09/2026
Đáp án của các nhà khoa học: Gà có trước trứng!

Đáp án của các nhà khoa học: Gà có trước trứng!

Việc phát hiện một loại chất protein đặc biệt đã giúp các nhà khoa học trả lời cho câu hỏi chưa tìm được lời đáp trong suốt hàng ngàn năm qua.

Đăng ngày: 27/09/2026
Khoa Học News