Khoa Học News

Tầng ozone bị phá hủy từ 3-5% sau vụ cháy rừng "Mùa hè đen tối"

Đây là nghiên cứu do nhà hóa học khí quyển Susan Solomon thuộc Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) thực hiện.


 Trong những tháng sau vụ cháy rừng "Mùa hè Đen tối", lỗ hổng đã mở rộng thêm khoảng 2,5 triệu km2

Phát hiện này đã làm dấy lên mối lo ngại rằng việc "vá" lỗ hổng hiện có trên tầng ozone có thể mất nhiều thời gian hơn do biến đổi khí hậu đang làm trầm trọng thêm các vụ cháy rừng. Ngoài ra, những tổn thất này cũng làm lu mờ những lợi ích đạt được từ Nghị định thư Montreal ký năm 1987, theo đó các bên tham gia nghị định đã đồng ý loại bỏ dần các chất gây hại cho tầng ozone.

Tầng ozone nằm cách bề mặt Trái đất khoảng 15-35 km và bảo vệ con người khỏi các tia UV có hại của Mặt trời. Phần mỏng nhất của tầng ozone - được gọi là "lỗ thủng tầng ozone" – nằm ở Nam Cực. Mỗi năm, lỗ hổng đó có thể mở rộng hoặc thu hẹp nhưng trong những tháng sau vụ cháy rừng "Mùa hè Đen tối", nó đã mở rộng thêm khoảng 2,5 triệu km2. Quy mô khủng khiếp của vụ cháy rừng này đã khiến khói bay vào tầng bình lưu và gây phản ứng hóa học mà về cơ bản là "kích hoạt" một số hợp chất phá hủy tầng ozone đã tồn tại sẵn trước đó.

Những hợp chất này được giải phóng trong quá trình bay lên khí quyển và phân hủy của các hóa chất có tên gọi là chlorofluorocarbons (CFC), được sử dụng trong bình xịt aerosol, dung môi và tủ lạnh.

Từ những năm 70 và 80 của thế kỷ trước, các nhà khoa học đã kết luận rằng các hóa chất CFC có thể khiến tầng ozone bị mỏng đi và chúng tồn tại rất lâu trong khí quyển, lên tới 150 năm. Tuy nhiên, theo ông Martin Jucker, giảng viên tại Trung tâm Nghiên cứu biến đổi khí hậu thuộc trường Đại học New South Wales (Australia), không phải đám cháy rừng nào cũng gây tác hại đến tầng ozone, chỉ những đám cháy rừng rất lớn mới gây tác động nghiêm trọng như vậy. Đơn cử như các vụ cháy rừng hiện đang xảy ra ở bang New South Wales có thể sẽ không làm ảnh hưởng đến tầng ozone vào năm tới.

Giới khoa học đang đặt câu hỏi phải chăng chỉ có khói từ cháy rừng ở Australia mới làm hỏng tầng ozone, hay bất kỳ đám cháy lớn nào cũng có thể ăn mòn tầng khí quyển đang bảo vệ con người khỏi các tia UV có hại của Mặt trời này? Để tìm câu trả lời, các nhà khoa học sẽ cần phải tiến hành nhiều cuộc nghiên cứu hơn nữa. Nhà hóa học khí quyển, Tiến sĩ Solomon cho rằng, nếu thực sự dám cháy nào cũng có thể phá hủy tầng ozone thì vấn đề sẽ trở nên tồi tệ hơn nhiều.

TIN CŨ HƠN
Những nơi nóng nhất và lạnh nhất trên Trái Đất

Những nơi nóng nhất và lạnh nhất trên Trái Đất

Trạm Vostok, đảo Ellesmere, làng Oymyakon, thành phố Bangkok, thung lũng tử thần... là những địa dang nổi tiếng có nhiệt độ thấp và cao kỷ lục.

Đăng ngày: 28/05/2026
Bí ẩn dòng sông sâu nhất thế giới

Bí ẩn dòng sông sâu nhất thế giới

Sông Congo chảy qua 10 nước, “cõng” 40 nhà máy thủy điện và đổ qua khu rừng lớn thứ 2 thế giới.

Đăng ngày: 28/05/2026
Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là hiện tượng rung động đột ngột của vỏ Trái đất, mạnh hay yếu tuỳ từng trận (xác định bằng độ Richter).

Đăng ngày: 26/05/2026
Hồ nước ngọt lớn nhất Trung Quốc cạn trơ đáy, khiến hòn đảo 1000 năm tuổi giữa hồ lộ diện toàn bộ

Hồ nước ngọt lớn nhất Trung Quốc cạn trơ đáy, khiến hòn đảo 1000 năm tuổi giữa hồ lộ diện toàn bộ

Hồ Bà Dương khô nứt dưới ảnh hưởng của nắng nóng kỷ lục khiến hòn đảo 1.000 năm tuổi nằm giữa hồ phát lộ hoàn toàn.

Đăng ngày: 23/05/2026
Aokigahara: Khu rừng bí ẩn ở Nhật Bản

Aokigahara: Khu rừng bí ẩn ở Nhật Bản

Nằm ở chân núi phía tây bắc của núi Phú Sĩ, Aokigahara là một khu rừng rậm, nổi tiếng với một số lượng lớn các vụ tự tử ở đó, mặc dù có nhiều điều bí ẩn nhưng đây vẫn là một trong những địa điểm du lịch được nhiều người tới thăm nhất tại Nhật Bản.

Đăng ngày: 22/05/2026
Lý do đường băng nóng chảy, đường ray biến dạng ở Anh

Lý do đường băng nóng chảy, đường ray biến dạng ở Anh

Ở một quốc gia có khí hậu ôn đới như Anh, đợt nắng nóng kỷ lục gần đây đã tạo ra thách thức đối với cơ sở hạ tầng và khiến hệ thống giao thông đối mặt với một loạt vấn đề.

Đăng ngày: 20/05/2026
Thác nước "ẩn mình" cao nhất thế giới, lưu lượng bằng 25 sông Amazon, muốn xem tận mắt cũng khó

Thác nước "ẩn mình" cao nhất thế giới, lưu lượng bằng 25 sông Amazon, muốn xem tận mắt cũng khó

Thác nước này được mệnh danh là cao nhất thế giới, lưu lượng gần bằng 25 lần của sông Amazon nhưng đáng tiếc rằng để chiêm ngưỡng tận mắt nó rất khó.

Đăng ngày: 13/05/2026
Khoa Học News