Tàu NASA lần đầu bay qua cơn phun trào dữ dội trên Mặt trời

Tàu thăm dò Parker của NASA trở thành tàu vũ trụ đầu tiên bay qua cơn phun trào vành nhật hoa (CME) từ Mặt trời và ghi lại toàn bộ sự kiện bằng camera.


Hình ảnh do tàu Parker ghi lại trong lúc bay qua CME. (Video: Phòng thí nghiệm vật lý ứng dụng John Hopkins).

Thước phim ghi hình tàu vũ trụ Parker lao thẳng qua cơn phun trào khổng lồ hôm 5/9/2022. Tàu thăm dò di chuyển qua rìa sóng plasma trước khi chui ra ở đầu bên kia. Thông qua nghiên cứu thành tựu này, các nhà khoa học có thể tìm hiểu nhiều hơn về động lực bên trong Mặt trời, từ đó dự đoán tốt hơn những vụ phun trào đe dọa Trái đất. Họ công bố phát hiện đúng một năm sau (ngày 5/9/2023) trên tạp chí Astrophysical Journal, theo Live Science.

"Đây là lần chúng tôi quan sát CME ở khoảng cách gần nhất", Nour Raouafi, nhà khoa học làm việc trong dự án Tàu thăm dò Parker ở Phòng thí nghiệm vật lý ứng dụng Johns Hopkins tại Maryland, cho biết. "Chúng tôi chưa bao giờ theo dõi sự kiện lớn như vậy ở khoảng cách này".

CME là những vụ phun trào giống vòng khói từ vết đen, khu vực trên bề mặt Mặt trời nơi có từ trường cực mạnh tạo bởi dòng điện tích, hình thành nút xoắn trước khi đứt đột ngột. Khi phun ra, CME di chuyển ở tốc độ hàng triệu kilomet mỗi giờ, cuốn theo các hạt tích điện từ gió Mặt trời để tạo thành một mặt sóng kết hợp.


 Tàu thăm dò di chuyển qua rìa sóng plasma trước khi chui ra ở đầu bên kia.

Tàu thăm dò Parker phóng tới Mặt trời vào tháng 8/2018. Con tàu trang bị tấm chắn nhiệt và bộ tản nhiệt dành cho những lần tiếp xúc gần với Mặt trời. Parker bay ở độ cao 9,2 triệu km phía trên bề mặt Mặt trời khi camera của nó phát hiện CME tạt qua bên hông. Không lâu sau, tàu vũ trụ lao đầu vào rìa nhô ra của cơn sóng plasma và gió Mặt trời thốc qua ống kính của nó.

Tàu thăm dò trải qua hai ngày quan sát cơn phun trào của Mặt trời, cho phép các nhà vật lý học nghiên cứu sự tiến hóa của CME một cách chi tiết. Họ phát hiện ba giai đoạn trong quá trình phun trào. Hai giai đoạn đầu là sóng xung kích và plasma đi kèm gió Mặt trời từng được quan sát trước đây. Nhưng giai đoạn thứ ba là những hạt di chuyển chậm khiến họ bối rối.

Việc tìm hiểu cơ chế hoạt động của các vụ phun trào Mặt trời rất cần thiết nhằm bảo vệ Trái đất khỏi bão địa từ dữ dội. Dù từ trường Trái đất có thể hấp thụ phần lớn CME, bão địa từ mạnh có thể làm vệ tinh rơi xuống mặt đất, làm cháy hệ thống điện và gián đoạn mạng Internet.

TIN CŨ HƠN
Lý giải mới về nguồn gốc của vật thể bí ẩn Oumuamua

Lý giải mới về nguồn gốc của vật thể bí ẩn Oumuamua

Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature đã đưa ra cách lý giải nguồn gốc của Oumuamua.

Đăng ngày: 26/04/2026
NASA ghi lại hình ảnh hố đen

NASA ghi lại hình ảnh hố đen "ăn thịt" một ngôi sao

Dưới lực hút khủng khiếp từ hố đen, ngôi sao đã trải qua quá trình “mì ống hóa” bị kéo dãn và xé toạc ra trước khi bị nuốt chửng.

Đăng ngày: 25/04/2026
Phát hiện chấn động về

Phát hiện chấn động về "vật thể lạ từ Đám mây Oort" rơi xuống Canada

Phân tích mới về một quả cầu lửa xanh từ Đám mây Oort hạ cánh xuống Canada tháng 2-2021 có thể làm thay đổi một loạt hiểu biết về sự hình thành của Trái đất và cả Hệ Mặt trời.

Đăng ngày: 24/04/2026
Vì sao con người lại sở hữu đôi mắt của những kẻ săn mồi hàng đầu?

Vì sao con người lại sở hữu đôi mắt của những kẻ săn mồi hàng đầu?

Giống như hổ, sư tử và các động vật ăn thịt lớn khác, mắt của chúng ta tập trung về phía trước, nghĩa là chúng ta có thể nhìn rõ khu vực phía trước để theo dõi và săn con mồi.

Đăng ngày: 23/04/2026
Ảnh rùng mình từ James Webb: Cách những

Ảnh rùng mình từ James Webb: Cách những "Trái đất" mới sẽ hiện ra quanh chúng ta

Kính viễn vọng không gian James Webb do NASA điều hành chính bên cạnh sự hỗ trợ của ESA và CSA đã tiết lộ hình ảnh chi tiết nhất từ trước đến nay về một vụ va chạm thiên hà cực dữ dội.

Đăng ngày: 23/04/2026
Hệ Mặt trời đã có

Hệ Mặt trời đã có "hành tinh thứ 9": Kẻ xâm lăng từ bên ngoài?

Nghiên cứu mới từ Pháp - Mỹ cho thấy "Đám mây Oort" lạnh lẽo và bí ẩn ở rìa Hệ Mặt trời đang che giấu một ngoại hành tinh chưa từng biết.

Đăng ngày: 22/04/2026
Thiên thạch lớn cỡ nào có thể phá hủy Trái đất?

Thiên thạch lớn cỡ nào có thể phá hủy Trái đất?

Thiên thạch có kích thước bằng một ngôi nhà khi phát nổ có thể gây ra sức công phá mạnh hơn cả bom nguyên tử năm 1945, san bằng hầu hết tòa nhà trong bán kính gần 2.500m.

Đăng ngày: 21/04/2026
Khoa Học News