Khoa Học News

Tìm thấy mắt xích còn thiếu về hố đen

Lần đầu tiên các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng một xung tia X mạnh đang phát ra từ một hố đen khổng lồ trong một thiên hà cách Trái Đất 500 triệu năm ánh sáng.

Xung này được hình thành bởi khí bị hút bởi trọng lực hố đen tại trung tâm của thiên hà REJ1034+396.

Những xung tia X khá phổ biến giữa các hố đen nhỏ, nhưng nghiên cứu tại Durham lần đầu tiên phát hiện hoạt động này trong một hố đen siêu lớn. Hầu hết các thiên hà bao gồm Milk Way, được tin rằng có chứa những hố đen siêu lớn tại vùng trung tâm.

Các nhà nghiên cứu mà xuất bản thành quả của họ trong tờ bào khoa học có uy tín là Nature số ngày 18 tháng 9, cho rằng khám phá của họ sẽ làm tăng hiểu biết về cách mà khí ga hoạt động trước khi rơi vào hố đen như thể nó ăn và phát triển.

Hình ảnh mô phỏng vật chất rơi vào trong một hố đen siêu khổng lồ cùng với kiểu trung bình của chu kì tia X từ thiên hà REJ1034+396.


Các nhà thiên văn học nghiên cứu hố đen hàng thập kỉ và khả năng thấy chúng dựa vào thực tế là khí sẽ cực nóng và phát ra tia X trước khi nó hoàn toàn bị nuốt chửng và biến mất mãi mãi.

Sử dụng vệ tinh XMM-Newton của châu Âu, họ đã tìm thấy rằng tia X được phát ra như là một dấu hiệu thông thường từ hố đen siêu khổng lồ. Tần số của xung liên quan đến kích cỡ của hố đen.

Tiến sĩ Marek Gierlinski thuộc khoa vật lí đại học Durham, nói rằng: "Những dấu hiệu như vậy là đặc điểm của những hố đen nhỏ được nhiều người biết đến trong thiên hà của chúng ta khi khí gas bị kéo từ một ngôi sao song hành (companion star)."

"Điều thật sự thú vị là chúng tôi bây giờ đã thiết lập một mắt xích những những hố đen nhẹ và những hố đen nặng gấp hàng triệu lần Mặt Trời."

"Các nhà khoa học tìm kiếm những dấu hiệu như thế trong 20 năm qua và phát hiện của chúng tôi giúp bắt đầu hiểu thêm về hoạt động xung quanh hố đen khi chúng phát triển".

Những nhà khoa học này cũng hi vọng nghiên cứu tương lai sẽ tiết lộ cho họ tại sao mà một vài hố đen siêu lớn lại có những dấu hiệu đó trong khi một số khác lại không.

Nghiên cứu này được tài trợ bởi hội động khoa học và công nghệ, cục không gian châu Âu, và bộ khoa học và giáo dục đại học Ba lan.

Bài do bạn đọc Trần Bá Hoàng Long cung cấp.
Email:
[email protected]

TIN CŨ HƠN
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 05/06/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 05/06/2026
Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Nhờ kính viễn vọng James Webb, các nhà thiên văn học phát hiện hành tinh dung nham nóng rực cấu tạo từ kim cương phát triển khí quyển thứ hai sau khi sao chủ phá hủy khí quyển ban đầu.

Đăng ngày: 01/06/2026
Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Một ngoại hành tinh ở cách 111 năm ánh sáng có thể là phiên bản lớn của Trái Đất với những điều kiện phù hợp cho sự sống.

Đăng ngày: 10/05/2026
50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

Một tấm bản đồ 3D gần như hoàn chỉnh nhất về vũ trụ do chương trình khảo sát Two Micron All-Sky Survey, còn gọi 2MASS tạo nên, cho thấy, 50.000 dải thiên hà rực rỡ tồn tại giữa ánh sáng hồng ngoại trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/05/2026
Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Cho tới nay, thế giới vũ trụ rộng lớn vẫn còn là chứa đựng nhiều điều bí ẩn mà khoa học hiện đại vẫn chưa khám phá hết.

Đăng ngày: 05/05/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 11/04/2026
Khoa Học News