Vì sao cực từ phía Bắc Trái đất đang "chạy trốn" tới Siberia?

Cực từ phía Bắc Trái đất vì sao "chạy trốn" đến Siberia (Nga)? Sau nhiều năm "điên đầu" lý giải hiện tượng này, cuối cùng hiện nay các nhà khoa học có thể biết tại sao.

Kể từ lần đầu tiên được các nhà khoa học phát hiện vào những năm 1830, cực từ phía Bắc Trái đất đã lang thang khoảng 2.250km qua các đoạn phía trên của Bắc Bán cầu từ Canada tới Siberia.

Giữa năm 1990 và 2005, tốc độ của "cuộc chạy trốn" này đã tăng tốc từ dưới 15km/năm lên khoảng 50-60km/năm.

Cực từ phía Bắc Trái đất đóng vai trò quan trọng trong hoạt động điều hướng của con người.


Các nhà khoa học đã lý giải được việc cực từ Bắc đang chạy đến Siberia - (Ảnh: CULTURAL WORLD).

Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Geoscience lập luận rằng những thay đổi này có thể được giải thích bằng sự va chạm giữa hai "đốm màu" từ tính của vật liệu nóng chảy bên trong Trái đất, gây ra sự dịch chuyển khổng lồ từ trường của nó.

Cực từ Bắc là điểm mà tại đó từ trường của Trái đất hướng thẳng đứng xuống dưới. Hiện tượng này được quyết định bởi sắt nóng chảy chảy xung quanh bên trong Trái đất thông qua các dòng đối lưu.

Sự dịch chuyển gần đây về phía Siberia dường như là do một đốm sáng trong mô hình dòng chảy bên trong Trái đất xảy ra từ năm 1970 đến năm 1999. Sự thay đổi dẫn đến đốm Canada trở nên dài ra và làm mất ảnh hưởng của nó đối với từ quyển, khiến cực từ Bắc phóng về phía Siberia.

Tiến sĩ Phil Livermore, tác giả chính của nghiên cứu từ trường Trái đất và môi trường tại Đại học Leeds ở Anh, giải thích: "Những gì chúng tôi phát hiện ra là vị trí của cực từ Bắc được hai vùng từ trường kiểm soát: một bên dưới Canada và một bên dưới Siberia. Và chúng hoạt động như một hiệu ứng kéo co kiểm soát vị trí của cực".

Ông nói thêm: "Trong lịch sử, khu vực Canada đã chiến thắng trong 'cuộc chiến' và đó là lý do tại sao cực từ Bắc đã tập trung vào Canada. Nhưng trong vài thập kỷ qua, khu vực Canada đã suy yếu và khu vực Siberia đã mạnh lên một chút. Điều đó giải thích tại sao cực từ Bắc đột nhiên tăng tốc khỏi vị trí lịch sử của nó".

Các nhà nghiên cứu đi đến kết luận này bằng cách sử dụng dữ liệu được thu thập từ các vệ tinh Swarm của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA).

Bộ ba vệ tinh này quay quanh Trái đất và đo chính xác các tín hiệu từ trường phát ra từ lõi, lớp phủ, lớp vỏ và đại dương của Trái đất, cũng như từ tầng điện ly và từ quyển.

Theo dõi từ trường của Trái đất không chỉ quan trọng đối với các nghiên cứu khoa học trừu tượng, từ trường còn đóng vai trò là lá chắn năng lượng địa từ bảo vệ Trái đất khỏi bức xạ Mặt trời có sức hủy diệt. Nó cũng cần thiết đối với nhiều hệ thống định vị, từ la bàn khiêm tốn đến hệ thống định vị GPS.

TIN CŨ HƠN
Vì sao lại gọi 1 nghìn là 1k?

Vì sao lại gọi 1 nghìn là 1k?

Ngày nay, mọi người bắt đầu sử dụng chữ K thay cho đơn vị nghìn nhiều hơn. Lý do là vì sao?

Đăng ngày: 08/03/2026
Lý giải “tướng phu thê” theo góc độ khoa học: Vì sao nhiều người yêu nhau trông giống nhau một cách kỳ lạ?

Lý giải “tướng phu thê” theo góc độ khoa học: Vì sao nhiều người yêu nhau trông giống nhau một cách kỳ lạ?

Theo quan niệm dân gian, những cặp vợ chồng chung sống với nhau sẽ có tướng phu thê tức là có những điểm tương đồng trên khuôn mặt. Vậy tướng phu thê có thật hay không và tại sao lại các cặp vợ chồng lại có tướng phu thê?

Đăng ngày: 06/03/2026
Vì sao nước tiểu có màu vàng?

Vì sao nước tiểu có màu vàng?

Tất cả đều có lý do của nó, và cơ thể của chúng ta là một hệ thống rất hoàn hảo, tinh tế!

Đăng ngày: 05/03/2026
Tại sao có ngày nhuận 29/2?

Tại sao có ngày nhuận 29/2?

Tại sao có ngày nhuận? Năm nhuận là gì? Tháng nhuận là gì? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu ngày nhuận, tháng nhuận và năm nhuận là gì nhé.

Đăng ngày: 03/03/2026
Vì sao mua vàng để cầu tài lộc ngày vía Thần Tài?

Vì sao mua vàng để cầu tài lộc ngày vía Thần Tài?

Người dân thường mua vàng ngày vía Thần Tài, mua vàng đầu năm để cầu mong tài lộc cho gia đình. Nhưng tại sao lại mua vàng mà không phải thức khác thì không phải ai cũng biết điều đó.

Đăng ngày: 26/02/2026
Vì sao loài siêu nhân não to hơn chúng ta bị Trái đất loại bỏ?

Vì sao loài siêu nhân não to hơn chúng ta bị Trái đất loại bỏ?

300.000 năm trước, Homo sapiens, còn gọi là Người Tinh Khôn hay Người Hiện Đại, chính là chúng ta, đã ra đời không hề đơn độc.

Đăng ngày: 25/02/2026
Vì sao ăn rau muống lại gây sẹo lồi?

Vì sao ăn rau muống lại gây sẹo lồi?

Nhiều người không dám ăn rau muống vì sợ nó sẽ gây ra tình trạng sẹo lồi, liệu điều này có đúng không?

Đăng ngày: 21/02/2026
Khoa Học News