Khoa Học News

Vì sao cực từ phía Bắc Trái đất đang "chạy trốn" tới Siberia?

Cực từ phía Bắc Trái đất vì sao "chạy trốn" đến Siberia (Nga)? Sau nhiều năm "điên đầu" lý giải hiện tượng này, cuối cùng hiện nay các nhà khoa học có thể biết tại sao.

Kể từ lần đầu tiên được các nhà khoa học phát hiện vào những năm 1830, cực từ phía Bắc Trái đất đã lang thang khoảng 2.250km qua các đoạn phía trên của Bắc Bán cầu từ Canada tới Siberia.

Giữa năm 1990 và 2005, tốc độ của "cuộc chạy trốn" này đã tăng tốc từ dưới 15km/năm lên khoảng 50-60km/năm.

Cực từ phía Bắc Trái đất đóng vai trò quan trọng trong hoạt động điều hướng của con người.


Các nhà khoa học đã lý giải được việc cực từ Bắc đang chạy đến Siberia - (Ảnh: CULTURAL WORLD).

Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Geoscience lập luận rằng những thay đổi này có thể được giải thích bằng sự va chạm giữa hai "đốm màu" từ tính của vật liệu nóng chảy bên trong Trái đất, gây ra sự dịch chuyển khổng lồ từ trường của nó.

Cực từ Bắc là điểm mà tại đó từ trường của Trái đất hướng thẳng đứng xuống dưới. Hiện tượng này được quyết định bởi sắt nóng chảy chảy xung quanh bên trong Trái đất thông qua các dòng đối lưu.

Sự dịch chuyển gần đây về phía Siberia dường như là do một đốm sáng trong mô hình dòng chảy bên trong Trái đất xảy ra từ năm 1970 đến năm 1999. Sự thay đổi dẫn đến đốm Canada trở nên dài ra và làm mất ảnh hưởng của nó đối với từ quyển, khiến cực từ Bắc phóng về phía Siberia.

Tiến sĩ Phil Livermore, tác giả chính của nghiên cứu từ trường Trái đất và môi trường tại Đại học Leeds ở Anh, giải thích: "Những gì chúng tôi phát hiện ra là vị trí của cực từ Bắc được hai vùng từ trường kiểm soát: một bên dưới Canada và một bên dưới Siberia. Và chúng hoạt động như một hiệu ứng kéo co kiểm soát vị trí của cực".

Ông nói thêm: "Trong lịch sử, khu vực Canada đã chiến thắng trong 'cuộc chiến' và đó là lý do tại sao cực từ Bắc đã tập trung vào Canada. Nhưng trong vài thập kỷ qua, khu vực Canada đã suy yếu và khu vực Siberia đã mạnh lên một chút. Điều đó giải thích tại sao cực từ Bắc đột nhiên tăng tốc khỏi vị trí lịch sử của nó".

Các nhà nghiên cứu đi đến kết luận này bằng cách sử dụng dữ liệu được thu thập từ các vệ tinh Swarm của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA).

Bộ ba vệ tinh này quay quanh Trái đất và đo chính xác các tín hiệu từ trường phát ra từ lõi, lớp phủ, lớp vỏ và đại dương của Trái đất, cũng như từ tầng điện ly và từ quyển.

Theo dõi từ trường của Trái đất không chỉ quan trọng đối với các nghiên cứu khoa học trừu tượng, từ trường còn đóng vai trò là lá chắn năng lượng địa từ bảo vệ Trái đất khỏi bức xạ Mặt trời có sức hủy diệt. Nó cũng cần thiết đối với nhiều hệ thống định vị, từ la bàn khiêm tốn đến hệ thống định vị GPS.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Vì sao chúng ta lại ăn thịt bò khô vắt chanh?

Vì sao chúng ta lại ăn thịt bò khô vắt chanh?

Cùng tìm hiểu lý do gì giúp loại gia vị đặc biệt này làm món thịt bò khô trở nên "tuyệt cú mèo".

Đăng ngày: 09/10/2026
Vì sao trong thang máy thường lắp gương bốn phía?

Vì sao trong thang máy thường lắp gương bốn phía?

Nhiều người thắc mắc tại sao trong thang máy thường được lắp đặt những chiếc gương. Việc này không chỉ có ích khi tạo cảm giác không gian mà còn nhiều yếu tố khác liên quan đến vấn đề an ninh.

Đăng ngày: 08/10/2026
Tại sao điều hòa không đủ mát khi trời nóng gay gắt?

Tại sao điều hòa không đủ mát khi trời nóng gay gắt?

Trong hoàn cảnh nắng nóng gay gắt, giải pháp của nhiều người là không đi ra ngoài vào giờ nắng cao điểm và ở trong phòng sử dụng điều hòa nhiệt độ để “tránh nóng”.

Đăng ngày: 08/10/2026
Vì sao châu chấu sa mạc không thể diệt?

Vì sao châu chấu sa mạc không thể diệt?

Sau khi tàn phá mùa màng ở Đông Phi và Trung Đông, những đám mây châu chấu tiếp tục di chuyển sang nhiều khu vực, chúng buộc nhiều máy bay phải chuyển hướng.

Đăng ngày: 08/10/2026
Vì sao chim gõ kiến gõ mãi mà không… nhức đầu?

Vì sao chim gõ kiến gõ mãi mà không… nhức đầu?

Khi tán tỉnh bạn tình, chim gõ kiến cần thực hiện nhiều hơn 12.000 cú gõ một ngày. Tuy nhiên, chúng vẫn “tỉnh táo” để chinh phục đối phương.

Đăng ngày: 08/10/2026
Tại sao mèo Maine Coon rất đẹp, nhưng lại có ít người nuôi?

Tại sao mèo Maine Coon rất đẹp, nhưng lại có ít người nuôi?

Mèo Maine Coon là giống mèo sở hữu vẻ ngoài rất đẹp và có phần hơi giống với những con sư tử, nó là niềm mơ ước của nhiều người nuôi mèo, tuy nhiên không phải ai cũng dám nuôi loài vật đẹp đẽ này.

Đăng ngày: 06/10/2026
Tại sao sắt chìm trong nước nhưng lại nổi khi được thả vào thủy ngân?

Tại sao sắt chìm trong nước nhưng lại nổi khi được thả vào thủy ngân?

Khi bạn thả một chiếc đe sắt siêu nặng xuống một bể thủy ngân, điều kỳ lạ sẽ xảy ra, đó chính là chiếc đe sắt không thể chìm xuống dưới đáy và đây là một hiện tượng khoa học thuần túy khá thú vị.

Đăng ngày: 03/10/2026
Khoa Học News