Vì sao dự báo thời tiết mãi chỉ là "dự báo", không chuẩn 100%?

Chúng ta đang sống trong thời đại công nghệ phát triển cao nhất trong lịch sử loài người, thế nhưng nhiều dự báo thời tiết lại không thể chính xác, điều kiện cực đoan xảy đến mà chúng ta không kịp trở tay, vì sao vậy?

Các nhà khí tượng học hiện nay sử dụng các siêu máy tính chuyên dụng để phân tích hàng tỷ điểm dữ liệu, thu thập được từ các nguồn gồm ảnh vệ tinh, bầu khí quyển và các hệ thống thời tiết trên mặt đất nhằm cho ra những "mô phỏng tổng hợp" về thời tiết. Những mô phỏng này cho phép các nhà khí tượng học lập bản đồ các kịch bản thời tiết khác nhau, qua đó tính toán thời tiết sẽ diễn biến như thế nào dựa trên một thứ gọi là "mô phỏng dự báo thời tiết số".


Hình ảnh vệ tinh là một trong số nhiều nguồn dữ liệu được dùng để phân tích, dự báo thời tiết

Thông thường, các mô phỏng máy tính có thể được chạy tới 50 lần để phân tích cú pháp dự báo. Đôi khi chỉ có một hoặc hai kịch bản thời tiết có thể xảy ra từ 50 lần thử đó. Tuy nhiên, việc dự đoán các sự kiện như dông bão hay nắng nóng thường không chính xác tuyệt đối vì chúng diễn ra rất cục bộ, theo ông Nigel Arnell, giáo sư khoa khí tượng của Đại học Reading.

Lấy ví dụ về "dự báo" của tuần trước về mức nhiệt độ cao hơn 40 độ C ở Đức. Một số lượng nhỏ các thành viên đã đưa ra dự báo thời tiết đúng với nhiệt độ nóng này. Song hầu hết các chuyên gia còn lại đều cho rằng mô hình được đề cập quá nóng, khó có thể thành hiện thực. Thêm vào đó, không có mô phỏng nào khác cho thấy có nhiệt độ giống như vậy. Do đó, số đông theo quán tính đã đưa ra dự báo sai.

Và thực tế, kịch bản thời tiết nắng nóng cực đoan đã xảy ra. Nói dễ hiểu hơn, dự báo thời tiết là một công việc dựa trên rất nhiều hằng số và biến số, với nhiều kịch bản có thể xảy ra. Những dự báo được chuyên gia đưa ra dựa trên kịch bản có khả năng xảy ra cao nhất, dự báo sai sẽ chỉ chiếm rất nhỏ tỉ lệ trong thực tế.

Điều quan trọng hơn là người dân cần được cảnh báo trước đủ xa về điều kiện thời tiết nguy hiểm. "Dự báo và dự đoán chỉ là một phần của quá trình cảnh báo" - ông Nigel Arnell nói. "Bạn cần có những cơ chế tốt để phổ biến những cảnh báo đó tới cả các mạng lưới cơ sở hạ tầng, cơ quan công quyền và công chúng bị ảnh hưởng". Ngoài ra, công chúng cũng phải có trách nhiệm xem xét những cảnh báo một cách nghiêm túc, không được có tâm lý chủ quan.

TIN CŨ HƠN
Vì sao con người phát phì khi có tuổi

Vì sao con người phát phì khi có tuổi

Con người béo lên khi về già do nhiều nguyên nhân, trong đó có lối sống ít vận động, quá căng thẳng hoặc mất cân bằng nội tiết tố.

Đăng ngày: 06/01/2026
Tại sao cá voi lưng gù không thể nuốt chửng con người?

Tại sao cá voi lưng gù không thể nuốt chửng con người?

Mặc dù đôi khi vẫn có vài trường hợp báo cáo về việc cá voi vô tình nuốt con người, thế nhưng điều này là vô cùng hiếm.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tại sao chân ngựa phải đóng móng sắt?

Tại sao chân ngựa phải đóng móng sắt?

Nói đến ngựa, ta nghĩ ngay đến khả năng chạy nhanh của nó, việc chạy nhanh của ngựa làm ta liên tưởng tới những âm thanh "ta... ta..." của vó ngựa.

Đăng ngày: 02/01/2026
Tại sao biến đổi khí hậu làm nước biển dâng, mà những bãi biển này không chìm lại còn mở rộng ra?

Tại sao biến đổi khí hậu làm nước biển dâng, mà những bãi biển này không chìm lại còn mở rộng ra?

Những bức ảnh được chụp từ vệ tinh cách nhau 90 năm. Và trong suốt quá trình đó những bãi biển này không có hoạt động bồi đắp hay cải tạo đáng kể từ con người.

Đăng ngày: 01/01/2026
Vì sao khi Chu Đệ giết vua cướp ngôi, 26 người con của Chu Nguyên Chương không một ai can thiệp?

Vì sao khi Chu Đệ giết vua cướp ngôi, 26 người con của Chu Nguyên Chương không một ai can thiệp?

Việc làm tàn ác của Chu Đệ cho đến nay vẫn còn được sử sách ghi lại.

Đăng ngày: 30/12/2025
Vì sao Hoàng đế nhà Thanh khi thị tẩm xong, lại lập tức đuổi phi tần đi?

Vì sao Hoàng đế nhà Thanh khi thị tẩm xong, lại lập tức đuổi phi tần đi?

Nguyên nhân lý giải cho việc này bắt nguồn từ một quy định có từ thời nhà Minh mà Hoàng đế Thanh triều phải tuân theo.

Đăng ngày: 29/12/2025
Tại sao linh cẩu đốm cái lại có bộ phận sinh dục của con đực? Liệu nó có phải là loài lưỡng tính không?

Tại sao linh cẩu đốm cái lại có bộ phận sinh dục của con đực? Liệu nó có phải là loài lưỡng tính không?

Khi nhìn từ bên ngoài, linh cẩu đực và linh cẩu cái có bộ phận sinh dục rất giống nhau và chúng ta rất khó để phân biệt bằng mắt thường.

Đăng ngày: 29/12/2025
Khoa Học News