Xác ướp chó sói cổ đại hé lộ nguồn gốc của chó nhà

Một nhóm nhà di truyền học và khảo cổ học quốc tế, đứng đầu là Viện Francis Crick, phát hiện tổ tiên của loài chó có thể đến từ ít nhất 2 quần thể chó sói cổ đại.


Nhóm nghiên cứu sử dụng mẫu vật lấy từ xác ướp chó sói non 18.000 năm tuổi ở Yakutia. (Ảnh: Sergey Fedorov)

Trong nghiên cứu công bố hôm 29/6 trên tạp chí Nature, các nhà khoa học xem xét hệ gene của chó sói cổ đại để hiểu rõ hơn những con chó đầu tiên tiến hóa từ đâu. Họ phân tích 72 hệ gene chó sói với niên đại trong vòng 100.000 năm qua từ châu Âu, Siberia và Bắc Mỹ. Mẫu vật trong nghiên cứu đến từ chó sói cổ đại khai quật trước đây. Các nhà khảo cổ học đến từ 38 viện ở 16 quốc gia khác nhau tham gia vào nghiên cứu. Trong số mẫu vật, đáng chú ý nhất là phần đầu hoàn chỉnh được bảo quản nguyên vẹn của chó sói Siberia sống cách đây 32.000 năm. 9 phòng thí nghiệm ADN cộng tác để tạo ra dữ liệu trình tự ADN từ chó sói.

Thông qua phân tích hệ gene, nhóm nghiên cứu nhận thấy cả chó cổ đại và hiện đại đều giống chó sói ở châu Á hơn là châu Âu về mặt di truyền, chứng tỏ chúng được thuần hóa ở phương Đông. Tuy nhiên, họ cũng phát hiện bằng chứng chó nhà sở hữu ADN từ hai quần thể chó sói riêng biệt. Những con chó đầu tiên từ đông bắc châu Âu, Siberia và châu My dường như có nguồn gốc từ phương Đông. Nhưng tổ tiên của chó ở khu vực Trung Đông, châu Phi và miền nam châu Âu dường như liên quan tới chó sói ở Trung Đông.

Một cách giải thích khả thi cho phát hiện tổ tiên kép là chó sói trải qua quá trình thuần hóa nhiều hơn một lần với các quần thể khác nhau, sau đó trộn lẫn. Khả năng khác là quá trình thuần hóa chỉ xảy ra một lần và những con chó đầu tiên lai tạp với chó sói hoang dã, dẫn tới hai tổ tiên.

"Thông qua dự án, chúng tôi đã tăng đáng kể số lượng hệ gene được giải trình tự của chó sói cổ đại, cho phép tạo ra bức tranh chi tiết về tổ tiên loài chó theo thời gian", Anders Bergström, nhà nghiên cứu sau tiến sĩ ở phòng thí nghiệm Ancient Genomics tại Crick, cho biết.

Nhóm nghiên cứu đang tiếp tục tìm kiếm thêm tổ tiên của loài chó, có thể hé lộ chính xác hơn quá nơi quá trình thuần chủng diễn ra. Hiện nay, họ tập trung vào hệ gene từ các địa điểm khác, bao gồm khu vực ở phương Nam. Do 72 hệ gene chó sói cổ đại trải dài qua khoảng 30.000 thế hệ, nhóm nghiên cứu có thể xây dựng khung thời gian phản ánh ADN chó sói thay đổi như thế nào và vai trò của chọn lọc tự nhiên.

TIN CŨ HƠN
Báu vật vô song ở Ai Cập: Được

Báu vật vô song ở Ai Cập: Được "nhào nặn" từ nhiều thế giới ngoài hành tinh

Ai Cập, miền đất nổi tiếng với nhiều báu vật ngoài hành tinh được khai quật từ các lăng mộ, tiếp tục sở hữu một báu vật vô song, thứ xuyên qua 2 cái chết sao, đánh cắp vật liệu từ một thế giới khác rồi lén lút xâm nhập Hệ Mặt trời sơ khai.

Đăng ngày: 13/04/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 08/04/2026
Hình ảnh chưa từng thấy về con thuyền đắm chất đầy châu báu San Jose

Hình ảnh chưa từng thấy về con thuyền đắm chất đầy châu báu San Jose

Quân đội Colombia vừa công bố những bức hình chưa từng thấy về xác thuyền San Jose huyền thoại, được cho là chứa lượng của cải trị giá hàng tỷ USD.

Đăng ngày: 08/04/2026
Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Theo các nhà khảo cổ học, họ tìm ra bằng chứng thời điểm sớm nhất tổ tiên loài người không “cởi truồng” là ở những khu vực khảo cổ như Gran Dolina thuộc dãy núi Atapuerca ở Tây Ban Nha, liên quan tới loài người Homo antecessor có niên đại khoảng 780.000 năm về trước.

Đăng ngày: 07/04/2026
Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép

Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép

Con sư tử hang động non tên Sparta trông như đang ngủ sau hàng nghìn năm nằm dưới lớp đất đóng băng vĩnh cửu ở Siberia.

Đăng ngày: 04/04/2026
Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Phân tích của nghiên cứu cho thấy lượng mưa hàng năm giảm mạnh và độ ẩm giảm đã góp phần gây ra hạn hán và chấm dứt nền văn minh Maya.

Đăng ngày: 04/04/2026
Quét laser, sốc vì kim tự tháp mọc giữa đô thị 1.500 tuổi trong lòng Amazon

Quét laser, sốc vì kim tự tháp mọc giữa đô thị 1.500 tuổi trong lòng Amazon

Một đô thị với gần 500 cấu trúc lớn nhỏ, hàng trăm km kênh đào... hiện ra giữa rừng Amazon, vừa mang vẻ bí ẩn cổ xưa vừa có những thứ lẽ ra phải thuộc về thời hiện đại.

Đăng ngày: 02/04/2026
Khoa Học News