Xác ướp phụ nữ ở Chile tiết lộ nạn bạo hành nông dân

Những bộ xương và xác ướp cổ đại còn sót lại từ sa mạc Atacama ở Chile ngày nay cho thấy bằng chứng về sự gia tăng bạo lực cực đoan gắn liền với sự gia tăng của nông nghiệp, một nghiên cứu mới cho thấy.

Nhóm nghiên cứu đã phân tích hài cốt của 194 người sống từ năm 1000 trước Công nguyên đến năm 600 sau Công nguyên ở sa mạc Atacama, và nhận thấy mặc dù bạo lực phổ biến hơn vào thời điểm bắt đầu chuyển đổi sang làm nông nghiệp, nhưng tình trạng này vẫn tồn tại ngay cả sau khi các làng nông nghiệp đã tồn tại hàng trăm nhiều năm. Bạo lực nhắm vào cả nam và nữ.


Nghiên cứu xác ướp người phụ nữ 1.000 năm trước tiết lộ nạn bạo hành nông dân.

Xác ướp một phụ nữ trong nghiên cứu mới đây cho thấy, dường như người này đã bị tra tấn. Da trên mặt người phụ nữ này bị kéo căng đến mức "miệng" bị kéo lên cao so với vị trí tự nhiên. Các nhà nghiên cứu viết trong nghiên cứu đăng trên Tạp chí Khảo cổ Nhân học số tháng cho biết, đây có thể là một "hành động cố ý, xảy ra vào lúc chết khi da vẫn còn tươi và gây đau đớn tột cùng" .

Các nhà nghiên cứu viết trong nghiên cứu này nhấn mạnh, có khả năng việc canh tác, dẫn đến việc định cư lâu dài, tăng dân số, tuyên bố chủ quyền lãnh thổ, các vấn đề sức khỏe mới và bất bình đẳng xã hội… đã thay đổi hoàn toàn cách các cộng đồng tương tác với nhau, gây ra căng thẳng xã hội, xung đột và bạo lực.

Trước khi nghề nông phát triển, những người cổ đại dọc theo bờ biển của sa mạc Atacama đã trải qua khoảng 9.000 năm để săn bắn, đánh cá và hái lượm. Nhưng khoảng 3.000 năm trước, cư dân của sa mạc đã bắt đầu chăn nuôi trồng trọt và chăn nuôi.

Trong khi các khu định cư lớn hơn đã bén rễ ở một số vùng Andean vào khoảng thời gian này, chẳng hạn như ở Caral-Supe trên bờ biển miền trung và Chavín ở trung tâm sierra, các ngôi làng ở Atacama hyperarid vẫn còn nhỏ, có thể là do không có đủ đất đai màu mỡ và nước để thúc đẩy tăng trưởng nhiều hơn.

James Watson, phó giám đốc và là người phụ trách khảo cổ sinh học tại Bảo tàng Bang Arizona và là giáo sư nhân chủng học tại Đại học Arizona, Mỹ cho biết, ngoài việc tranh giành các nguồn tài nguyên hạn chế, có thể những người cổ đại của sa mạc Atacama đã tham gia vào các chu kỳ bạo lực, giống như Hatfields và McCoys đã làm.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Các nhà khoa học Bỉ cho biết họ vừa giải mã được những dấu tích khắc trên đốt xương Ishango được một nhà địa chất học người Bỉ phát hiện ở châu Phi cách đây nửa thế kỷ.

Đăng ngày: 10/01/2026
Tiết lộ về

Tiết lộ về "con trăn" hơn 600 tuổi hiện ẩn mình dưới Tử Cấm Thành được canh phòng cẩn mật

Điều kỳ lạ viễn tưởng về con trăn lớn nhất thế giới có tuổi đời 612 năm hiện đang ẩn mình dưới Tử Cấm Thành được canh phòng cẩn mật vừa được tiết lộ khiến cả thế giới "kinh hoàng".

Đăng ngày: 04/01/2026
Bao Công có thật sự là vị quan thanh liêm? Lời nhắn của kẻ trộm mộ để lại đã hé lộ sự thật!

Bao Công có thật sự là vị quan thanh liêm? Lời nhắn của kẻ trộm mộ để lại đã hé lộ sự thật!

Trong thực tế lịch sử, Bao Công là một vị quan nổi tiếng dưới thời nhà Tống. Câu hỏi về sự thanh liêm của Bao Cong từng khiến các nhà sử học hiện đại phải đau đầu.

Đăng ngày: 03/01/2026
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
9 khám phá khảo cổ đang

9 khám phá khảo cổ đang "đi đường quyền" với khoa học, đến giờ vẫn chưa ai giải thích được

Trái đất ra đời từ 4,5 tỉ năm trước. Với lịch sử lâu đời như vậy, có rất nhiều bí ẩn trong quá khứ mà đến giờ chúng ta vẫn chưa thể tìm ra.

Đăng ngày: 02/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Khoa Học News