Các nhà khoa hoc phát hiện "quái vật" hố đen cổ xưa nhất

Các nhà khoa học đã tìm thấy một hố đen có trọng lượng gấp 1,6 tỉ Mặt trời và nằm ở trung tâm của một thiên hà cách Trái đất hơn 13 tỉ năm ánh sáng.

Tạp chí Science News ngày 18-2 cho biết hố đen kể trên được đặt tên là J0313-1806, hình thành từ khi vũ trụ mới 670 triệu năm tuổi. "Tuổi thọ" của nó già hơn 20 triệu tuổi so với hố đen cổ xưa nhất từng được biết đến.

Phát hiện ra một hố đen khổng lồ như vậy được xem là bước đột phá đối với nền thiên văn học hiện đại. Phát hiện này được công bố ngày 12-1 tại cuộc họp trực tuyến của Hiệp hội Thiên văn học Mỹ (AAS) và đã xuất bản trên trang arXiv.org ngày 8/1.


Ảnh minh họa. Ảnh: NOIRLAB

Các hố đen khổng lồ được cho là phát triển từ các hố đen nhỏ hơn. Tuy nhiên, nhà thiên văn học Feige Wang, Trường ĐH Arizona (Mỹ), cho rằng J0313-1806 lúc hình thành đã có trọng lượng gấp 10.000 Mặt trời để có thể phát triển thành hố đen "siêu khủng" như bây giờ. Trong khi đó, việc các ngôi sao bị loại bỏ chỉ tạo ra các hố đen có trọng lượng gấp vài ngàn lần Mặt trời.

Một diễn biến khác, các nhà thiên văn học đã sử dụng siêu máy tính để xây dựng lại một thiên hà lùn cổ xưa. Theo Sci-News ngày 18-2, họ tính toán khối lượng ban đầu và kích thước của một thiên hà lùn bị chia cắt sau vụ va chạm với thiên hà chứa Hệ Mặt Trời của chúng ta cách đây vài tỉ năm.

Cho đến nay, các nhà khoa học đã xác định được hơn 10 thiên hà lùn ở quỹ đạo xoay quanh thiên hà của chúng ta.


Các nhà thiên văn học đã sử dụng siêu máy tính để xây dựng lại thiên hà lùn cổ xưa. (Ảnh: Sci-News)

Năm 2006, hai nhóm nhà thiên văn học độc lập đã phát hiện ra một dòng tinh tú mới khi xem xét chòm sao Nhân Mã (Sagittarius). Nó là kết quả từ sự "gián đoạn thủy triều" của cùng một thiên hà lùn.

Các nhà thiên văn học ước tính tổng trọng lượng của thiên hà lùn kể trên gấp 2x107 lần Mặt trời. Mặc dù vậy, chỉ có gần 1% trọng lượng đó được tạo thành từ vật chất thông thường giống như các ngôi sao.

Nghiên cứu mới này được xuất bản trên tạp chí Astrophysical.

TIN CŨ HƠN
Tổng quan về sao Thủy

Tổng quan về sao Thủy

Sao Thủy hay Thủy Tinh là hành tinh nhỏ nhất và gần Mặt Trời nhất trong tám hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời, với chu kỳ quỹ đạo bằng 88 ngày Trái Đất.

Đăng ngày: 15/05/2026
Hành tinh

Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Một ngoại hành tinh ở cách 111 năm ánh sáng có thể là phiên bản lớn của Trái Đất với những điều kiện phù hợp cho sự sống.

Đăng ngày: 10/05/2026
Vì sao Mặt trời phát sáng và phát nhiệt?

Vì sao Mặt trời phát sáng và phát nhiệt?

Mặt trời giống như một quả cầu lửa nóng bỏng, chói chang. Hàng giờ hàng phút nó đều bức xạ một năng lượng lớn, phát ra ánh sáng và nhiệt trong vũ trụ, trong đó có Trái Đất chúng ta.

Đăng ngày: 10/05/2026
50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

Một tấm bản đồ 3D gần như hoàn chỉnh nhất về vũ trụ do chương trình khảo sát Two Micron All-Sky Survey, còn gọi 2MASS tạo nên, cho thấy, 50.000 dải thiên hà rực rỡ tồn tại giữa ánh sáng hồng ngoại trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/05/2026
Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Cho tới nay, thế giới vũ trụ rộng lớn vẫn còn là chứa đựng nhiều điều bí ẩn mà khoa học hiện đại vẫn chưa khám phá hết.

Đăng ngày: 05/05/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 11/04/2026
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 11/04/2026
Khoa Học News