Các nhà khoa hoc phát hiện "quái vật" hố đen cổ xưa nhất

Các nhà khoa học đã tìm thấy một hố đen có trọng lượng gấp 1,6 tỉ Mặt trời và nằm ở trung tâm của một thiên hà cách Trái đất hơn 13 tỉ năm ánh sáng.

Tạp chí Science News ngày 18-2 cho biết hố đen kể trên được đặt tên là J0313-1806, hình thành từ khi vũ trụ mới 670 triệu năm tuổi. "Tuổi thọ" của nó già hơn 20 triệu tuổi so với hố đen cổ xưa nhất từng được biết đến.

Phát hiện ra một hố đen khổng lồ như vậy được xem là bước đột phá đối với nền thiên văn học hiện đại. Phát hiện này được công bố ngày 12-1 tại cuộc họp trực tuyến của Hiệp hội Thiên văn học Mỹ (AAS) và đã xuất bản trên trang arXiv.org ngày 8/1.


Ảnh minh họa. Ảnh: NOIRLAB

Các hố đen khổng lồ được cho là phát triển từ các hố đen nhỏ hơn. Tuy nhiên, nhà thiên văn học Feige Wang, Trường ĐH Arizona (Mỹ), cho rằng J0313-1806 lúc hình thành đã có trọng lượng gấp 10.000 Mặt trời để có thể phát triển thành hố đen "siêu khủng" như bây giờ. Trong khi đó, việc các ngôi sao bị loại bỏ chỉ tạo ra các hố đen có trọng lượng gấp vài ngàn lần Mặt trời.

Một diễn biến khác, các nhà thiên văn học đã sử dụng siêu máy tính để xây dựng lại một thiên hà lùn cổ xưa. Theo Sci-News ngày 18-2, họ tính toán khối lượng ban đầu và kích thước của một thiên hà lùn bị chia cắt sau vụ va chạm với thiên hà chứa Hệ Mặt Trời của chúng ta cách đây vài tỉ năm.

Cho đến nay, các nhà khoa học đã xác định được hơn 10 thiên hà lùn ở quỹ đạo xoay quanh thiên hà của chúng ta.


Các nhà thiên văn học đã sử dụng siêu máy tính để xây dựng lại thiên hà lùn cổ xưa. (Ảnh: Sci-News)

Năm 2006, hai nhóm nhà thiên văn học độc lập đã phát hiện ra một dòng tinh tú mới khi xem xét chòm sao Nhân Mã (Sagittarius). Nó là kết quả từ sự "gián đoạn thủy triều" của cùng một thiên hà lùn.

Các nhà thiên văn học ước tính tổng trọng lượng của thiên hà lùn kể trên gấp 2x107 lần Mặt trời. Mặc dù vậy, chỉ có gần 1% trọng lượng đó được tạo thành từ vật chất thông thường giống như các ngôi sao.

Nghiên cứu mới này được xuất bản trên tạp chí Astrophysical.

TIN CŨ HƠN
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 11/04/2026
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 11/04/2026
Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là đơn vị đo thông dụng ngoài vũ trụ bao la, rộng lớn. Và người ta thường nhầm lẫn nghĩ rằng đây là đơn vị đo thời gian.

Đăng ngày: 09/04/2026
12 điều kỳ thú nhất về Sao Kim

12 điều kỳ thú nhất về Sao Kim

Sao Kim, hành tinh thứ hai gần Mặt Trời là một vì tinh tú khá kỳ thú. Hãy cùng khám phá những điều kỳ lạ về một trong những người “anh em láng giềng” gần gũi nhất với Hành Tinh Xanh của chúng ta trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 09/04/2026
Không bao giờ nhìn thấy đầy đủ Mặt Trăng từ Trái Đất

Không bao giờ nhìn thấy đầy đủ Mặt Trăng từ Trái Đất

Mặt trăng là vệ tinh tự nhiên duy nhất của Trái đất và cũng là hành tinh duy nhất mà con người đã từng đặt chân lên.

Đăng ngày: 09/04/2026
Tổng quan về sao Thổ

Tổng quan về sao Thổ

Sao Thổ tức Thổ tinh là hành tinh thứ sáu tính theo khoảng cách trung bình từ Mặt Trời và là hành tinh lớn thứ hai về đường kính cũng như khối lượng, sau Sao Mộc trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 09/04/2026
Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Đây không phải là lần đầu tiên Google tích hợp một tính năng thú vị vào Maps và càng không đúng khi phủ nhận Google thờ ơ với vấn đề vũ trụ.

Đăng ngày: 08/04/2026
Khoa Học News