Hành tinh 1,3 tỉ tuổi vỡ làm nhiều mảnh, sự sống trỗi dậy

3,2 tỉ năm trước, có một hành tinh dạng khối cầu rắn, bề mặt gần như trơn nhẵn bắt đầu nứt vỡ thành nhiều mảnh, các vật liệu bên ngoài và bên trong bị xáo trộn. Nhờ vậy, chúng ta có cơ hội ra đời.

Đó chính là những gì đã xảy ra với Trái đất cổ đại, một nghiên cứu đột phá dẫn đầu bởi nhà địa động lực học Zheng Xiang Li từ Đại học Curtin (Úc) chứng minh điều đó.

Vào năm 2020, nhóm của tiến sĩ Li đã báo cáo về sự thay đổi thành phần hóa học của các loại đá hình thành trong lớp phủ Trái đất vào 3,2 tỉ năm trước, qua đó gợi ý rằng có một sự pha trộn quy mô hành tinh đã xảy ra.


Trái đất 3,2 tỉ năm trước - (Ảnh đồ họa từ LIVE SCIENCE).

Mới đây, công bố trên Science Direct, họ cho biết đã tìm thấy bằng chứng về điều đó thông qua "báu vật" khai quật trong các mỏ chì - kẽm ở Úc.

Hệ thống U-Th-Pb, tức hệ thống các đồng vị của uranium, thorium và chì là một trong những "đồng hồ địa chất" chuẩn nhất được giới khoa học công nhận.

Các mỏ ở Úc đã giúp họ xác định được hành tinh của chúng ta đã "lộn tùng phèo" vào thời điểm đó, khiến tỉ lệ các đồng vị không còn giống như vật liệu của Hệ Mặt trời sơ khai, vốn được tìm thấy trong các thiên thạch carbonaceous chondrites sơ khai mà thỉnh thoảng chúng ta phát hiện ra.

Tất cả những điều này kể lại dấu mốc cực kỳ quan trọng của Trái đất: Từ một khối cầu rắn, yên tĩnh như sao Kim hay sao Hỏa, nó bắt đầu hoạt động kiến tạo mảng vào 3,2 tỉ năm trước, khi hành tinh mới chỉ 1,3 tỉ tuổi.

Khi rơi vào "điểm tới hạn", hoạt động kiến tạo sơ khai cực kỳ dữ dội khiến các vật liệu bên trên và trong Trái đất được trộn lẫn mạnh mẽ.

Ngày nay, Trái đất vẫn kiến tạo mảng. Vỏ hành tinh thật ra là gần 20 mảnh lớn nhỏ đang được "xếp tạm", liên tục di chuyển, bên trên mỗi mảnh cõng theo đại dương hoặc lục địa. Đó chính là lý do trong lịch sử hành tinh, các lục địa nhiều lần hợp thành siêu lục địa rồi lại tách ra như ngày nay.

Quá trình kiến tạo mảng này cực kỳ quan trọng với chúng ta, vì cung cấp động lực cho những phản ứng hóa sinh hình thành sự sống sơ khai; cũng như giúp duy trì một hành tinh có khí quyển, từ quyển, môi trường ổn định để sự sống có thể duy trì và tiến hóa.

Mốc quan trọng mà các nhà khoa học Úc tìm thấy - 3,2 tỉ năm - cũng phù hợp với một số bằng chứng về thời điểm sự sống sơ khai thực sự hiện diện dưới dạng một sinh vật.

Vì vậy, có thể nói các nhà khoa học đã tìm ra một "trang sử thất lạc" cực kỳ quan trọng của hành tinh.

TIN CŨ HƠN
Cách để

Cách để "thức cả đêm" mà không mệt mỏi theo kinh nghiệm của NASA

Các phi hành gia lẫn vô số chuyên gia, kỹ sư của NASA thường xuyên phải làm việc trong điều kiện căng thẳng và đây là cách để họ vượt qua cơn buồn ngủ.

Đăng ngày: 25/02/2026
“Xuyên không” 13,5 tỉ năm, kính viễn vọng NASA tìm ra 4 thủy tổ vũ trụ

“Xuyên không” 13,5 tỉ năm, kính viễn vọng NASA tìm ra 4 thủy tổ vũ trụ

Kính viễn vọng không gian tối tân James Webb vừa lập kỷ lục mới khi xác định 4 thiên hà lâu đời nhất từng được biết đến trong vũ trụ, ra đời chỉ sau vụ nổ Big Bang 300 triệu năm.

Đăng ngày: 25/02/2026
Mất bao nhiêu năm để khám phá vũ trụ khi di chuyển với tốc độ ánh sáng?

Mất bao nhiêu năm để khám phá vũ trụ khi di chuyển với tốc độ ánh sáng?

Tốc độ ánh sáng tương đương 299.792.458 m/s được xem là giới hạn tốc độ tối đa được tiết lộ bởi thuyết tương đối của Einstein.

Đăng ngày: 24/02/2026
Việc phát hiện bí ẩn về hành tinh lùn ngoài Hải vương tinh làm choáng váng giới thiên văn

Việc phát hiện bí ẩn về hành tinh lùn ngoài Hải vương tinh làm choáng váng giới thiên văn

Lúc này, các nhà khoa học là chuyên gia lý thuyết về nhiều lĩnh vực khác nhau đang cố gắng phỏng đoán cách vành đai xung quanh hành tinh lùn Quaoar tồn tại.

Đăng ngày: 24/02/2026
Tìm ra nguồn gốc “tàu do thám của người ngoài hành tinh”

Tìm ra nguồn gốc “tàu do thám của người ngoài hành tinh”

Oumuamua, vật thể từng được nhà khoa học Avi Loeb của Đại học Harvard cho là "tàu do thám của người ngoài hành tinh", đã để lộ nguồn gốc của nó thông qua sự vắng mặt của "chiếc đuôi".

Đăng ngày: 24/02/2026
Kính viễn vọng James Webb gặp va chạm ngoài vũ trụ

Kính viễn vọng James Webb gặp va chạm ngoài vũ trụ

Sau gần một năm phóng lên quỹ đạo, mặt gương dát vàng của kính viễn vọng James Webb có 14 lần va chạm với đá không gian, gây thiệt hại vĩnh viễn.

Đăng ngày: 24/02/2026
Xuyên không 55 triệu năm, thế giới giống chúng ta hiện hình

Xuyên không 55 triệu năm, thế giới giống chúng ta hiện hình

Đài thiên văn Nam Âu (ESO) vừa công bố hình ảnh ngoạn mục về một thế giới trong gương của thiên hà chứa Trái Đất Milky Way.

Đăng ngày: 23/02/2026
Khoa Học News