Khoa Học News

Lịch quan sát Mặt trăng "vô hình" vào hôm nay 3/9

Ngày 3/9, Mặt trăng xuất hiện ở giữa Trái đất và Mặt trời, khi đó, chúng ta gần như nhìn thấy chính xác một nửa bán cầu không được chiếu sáng của vệ tinh này khiến nó gần như trở nên vô hình.

Theo Hội thiên văn Hà Nội (HAS), Vào lúc 8 giờ 56 phút ngày 3/9, Mặt trăng sẽ đi qua Mặt trời ở khoảng cách 2 độ 16 phút và bị che khuất trong ánh sáng chói chang đến từ ngôi sao này trong vài ngày. Vào pha Trăng mới (Trăng non), Mặt trăng xuất hiện ở giữa Trái đất và Mặt trời, khi đó, chúng ta gần như nhìn thấy chính xác một nửa bán cầu không được chiếu sáng của vệ tinh này khiến nó gần như trở nên vô hình trên bầu trời.


Mặt trăng chỉ còn một nửa không được chiếu sáng khi quan sát từ Trái đất khiến chúng trở nên vô hình trên bầu trời.

Chuyển động trên quỹ đạo của Mặt trăng đưa vệ tinh quay quanh Trái đất với chu kỳ khoảng bốn tuần và kết quả là các pha của nó thay đổi tuần hoàn từ Trăng mới, Trăng thượng huyền, Trăng tròn, Trăng hạ huyền rồi Trăng mới sau mỗi 29,5 ngày. Chuyển động này cũng có nghĩa là, Mặt trăng di chuyển hơn 12 độ về phía động trên bầu trời từ đêm này qua đêm khác, khiến nó mọc và lặn muộn hơn gần một giờ.

Trong những ngày tiếp theo sau thời điểm Trăng mới, Mặt trăng sẽ xuất hiện trên bầu trời vào cuối buổi chiều như một mảnh lưỡi liềm mỏng và lặn đi chỉ vài giờ ngay sau khi Mặt trời lặn. Đến khoảng một tuần sau đó, Mặt trăng sẽ ở lại trên bầu trời cho đến nửa đêm.


Lịch quan sát hiện tượng Trăng mới ở Việt Nam.

Vì sao có thể quan sát Mặt trăng vào ban ngày? Các hạt khí trong khí quyển chủ yếu là nitrogen và oxygen, phản chiếu những ánh sáng có bước sóng ngắn như là ánh sáng xanh dương và ánh sáng tím. Sự tán xạ ánh sáng này bao gồm hấp thụ và phát lại ánh sáng theo một hướng khác làm cho Trái đất có bầu trời màu xanh.

Để chúng ta có thể nhìn thấy Mặt trăng vào ban ngày, nó phải vượt qua được ánh sáng tán xạ từ Mặt trời. Trong hai hoặc ba ngày gần thời điểm trăng non, chúng ta có thể nhìn thấy Mặt trăng vào ban ngày vì khi đó nó ở vào vị trí mà ánh sáng từ Mặt trời chiếu rọi Mặt trăng rất mạnh.

Vì Mặt trăng ở khá gần Trái đất, với khoảng cách trung bình là 384.400km, nên ánh sáng mà nó phản xạ nhìn sáng hơn nhiều so với các vật thể phát sáng hoặc phản xạ ánh sáng nhưng ở cách xa chúng ta, chẳng hạn như các ngôi sao và các hành tinh khác.

Các ngôi sao chúng ta nhìn thấy phát sáng yếu hơn hàng triệu tỷ lần so với Mặt trời, và yếu hơn hàng triệu lần so với Mặt trăng. Ánh sáng tán xạ từ Mặt trời mạnh đến nỗi thường làm lu mờ các ngôi sao vào ban ngày, nhưng không phải lúc nào cũng làm lu mờ ánh sáng mà Mặt trăng phản chiếu.

Các nhà thiên văn học dùng độ sáng bề mặt để đo độ sáng biểu kiến của các vật thể trên bầu trời, như là các thiên hà hay tinh vân, bằng cách đo lượng ánh sáng chúng phát ra trong một phạm vi trên bầu trời khi quan sát từ Trái đất. Vì Mặt trăng ở gần Trái đất hơn các ngôi sao nên độ sáng bề mặt của nó lớn hơn độ sáng của bầu trời, do đó đôi khi chúng ta dễ dàng nhìn thấy nó kể cả vào ban ngày.

Tuy nhiên, chúng ta có nhìn thấy Mặt trăng vào ban ngày hay không còn tùy vào một số yếu tố, như là mùa, pha trăng và độ trong của bầu trời.

Một hiện tượng khác cũng ảnh hưởng đến khả năng quan sát thấy Mặt trăng là ánh sáng Trái đất. Trong những ngày trăng lưỡi liềm, khi Mặt trăng ở góc gần Mặt trời, bạn có thể nhìn thấy mặt tối của Mặt trăng mà bình thường chúng ta không nhìn thấy, đó là do Mặt trăng nhận được ánh sáng phản chiếu từ Trái đất. Thời điểm tốt nhất để quan sát hiện tượng này là những ngày trăng lưỡi liềm, tức là khoảng 3 - 4 ngày sau trăng non.

TIN CŨ HƠN
NASA làm chệch hướng tiểu hành tinh, vô tình gây mối đe dọa khác

NASA làm chệch hướng tiểu hành tinh, vô tình gây mối đe dọa khác

NASA dùng tàu vũ trụ DART để thử nghiệm chuyển hướng một tiểu hành tinh, nhưng vô tình đánh bật 37 tảng đá lớn bay trong không gian với tốc độ 21.000km/h.

Đăng ngày: 04/06/2026
Sự thật gây sốc: Loại hành tinh quái vật này là những "cỗ máy thời gian"

Sự thật gây sốc: Loại hành tinh quái vật này là những "cỗ máy thời gian"

Dữ liệu từ NASA và ESA hé lộ một dạng hành tinh khổng lồ, cực đoan mang sức mạnh khiến ngôi sao mẹ nằm cạnh nó hồi xuân và làm sai lệch các phép đo thiên văn.

Đăng ngày: 03/06/2026
Lộ diện hành tinh siêu kỳ dị, tưởng chỉ có trong thần thoại

Lộ diện hành tinh siêu kỳ dị, tưởng chỉ có trong thần thoại

Hiện hành tinh đang giữ kỷ lục lớn nhất và nhẹ nhất từng được tìm thấy.

Đăng ngày: 02/06/2026
Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Nhờ kính viễn vọng James Webb, các nhà thiên văn học phát hiện hành tinh dung nham nóng rực cấu tạo từ kim cương phát triển khí quyển thứ hai sau khi sao chủ phá hủy khí quyển ban đầu.

Đăng ngày: 01/06/2026
Ngọn núi lửa lớn nhất Hệ Mặt trời đang ở đâu?

Ngọn núi lửa lớn nhất Hệ Mặt trời đang ở đâu?

Đỉnh Olympus trên sao Hỏa là ngọn núi lớn nhất trong Hệ Mặt trời và được cho là cao nhất trong số tám hành tinh.

Đăng ngày: 01/06/2026
Bất ngờ phát hiện "Mặt trăng" hoàn toàn mới đang ẩn nấp trong Hệ Mặt trời

Bất ngờ phát hiện "Mặt trăng" hoàn toàn mới đang ẩn nấp trong Hệ Mặt trời

Vệ tinh tự nhiên nhỏ bé được tìm thấy quay quanh một tiểu hành tinh.

Đăng ngày: 01/06/2026
Tháng 1 năm 2023: "Bạn của loài người tuyệt chủng" trở lại sau 50.000 năm

Tháng 1 năm 2023: "Bạn của loài người tuyệt chủng" trở lại sau 50.000 năm

Trên bầu trời Trái Đất tháng 1-2023, lần đầu tiên sau 50.000 năm, một vật thể ma quái có thể được loài người nhìn thấy rõ bằng mắt thường.

Đăng ngày: 01/06/2026
Khoa Học News